I CSK 315/26
PostanowienieIzba Cywilna2026-04-20
Skład orzekający: Dariusz Zawistowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez zgody może zostać przyjęta do rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności, jeśli zarzuty dotyczą naruszenia przepisów Konstytucji RP, ustawy o ochronie zdrowia psychicznego oraz Konwencji o ochronie praw człowieka?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli zarzut oczywistej zasadności nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w argumentacji skarżącego. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi jedynie wówczas, gdy dla przeciętnego prawnika jest oczywiste, że podstawy skargi zasługują na uwzględnienie, co przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia przepisu, nawet oczywisty, nie prowadzi wprost do wniosku o oczywistej zasadności skargi.Stan faktyczny
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej złożył wniosek o przyjęcie K.M. do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie w tej sprawie. K.M. złożyła skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z powodu oczywistej zasadności, powołując się na naruszenie przepisów Konstytucji RP, ustawy o ochronie zdrowia psychicznego oraz Konwencji o ochronie praw człowieka.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał adwokatowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 315/26
POSTANOWIENIE
20 kwietnia 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Zawistowski
na posiedzeniu niejawnym 20 kwietnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J
z udziałem K.M.
o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez zgody,
na skutek skargi kasacyjnej K.M.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Przemyślu
z 8 września 2025 r., I Ca 282/25,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnego do rozpoznania;
2. przyznaje adwokat A.K. od Skarbu Państwa - Sądu
Okręgowemu w Przemyślu kwotę 240 zł ( dwieście czterdzieści),
powiększoną o stawkę podatku VAT, tytułem kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestniczce
postępowania w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Zgodnie z brzmieniem art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę
kasacyjną do rozpoznania w następujących wypadkach:
– w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,
– istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,
I CSK 315/26 2
– zachodzi nieważność postępowania,
– skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego
rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej
doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi
swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej
wykładni i stosowania prawa.
Skarga kasacyjna uczestniczki K.M. od postanowienia Sądu Okręgowego w
Przemyślu z dnia 8 września 2025 r., zawiera wniosek o jej przyjęcie do
rozpoznania z powołaniem się na jej oczywistą zasadność. Analiza wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia prowadzi jednakże
do stwierdzenia, że wskazana przez skarżącą podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania nie zachodzi. Brak jest także podstaw by przyjąć, że w sprawie
miała miejsce nieważność postępowania.
Twierdzenie o istnieniu przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności, nie znajduje bowiem
dostatecznego uzasadnienia w świetle argumentacji przytoczonej w tym zakresie
przez skarżącą. W judykaturze utrwalone jest stanowisko, że oczywista zasadność
skargi kasacyjnej ma miejsce jedynie wówczas, gdy bez dokonania głębszej analizy
dla przeciętnego prawnika jest oczywiste, że podstawy skargi zasługują na
uwzględnienie, a zatem ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa,
zauważalna prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej i
przesądza to o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym
uwzględnienie skargi. Dla takiej oceny stanowisko przedstawione przez skarżącą,
związane z zarzutem naruszenia art. 38 ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 1 Ustawy z dnia
19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, art. 31 ust. 1 i art. 41 ust. 1
Konstytucji RP oraz art. 5 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych
wolności z dnia 4 listopada 1950 r., nie daje zaś podstaw.
W orzecznictwie podkreśla się także, że przesłanką przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu
prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to
I CSK 315/26 3
spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut
naruszenia, nawet oczywistego, określonego przepisu nie prowadzi wprost do
oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, z dnia 11 stycznia 2008 r., I
UK 285/07, z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK
37/08).
Z tych względów w przedmiocie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania orzeczono jak w treści postanowienia (art. 3989 § 2 k.p.c.).
[a,ł]
Dariusz Zawistowski
Powiązane orzeczenia
- I CSK 219/19 2019-05-21Czy skarga kasacyjna dotycząca wniosku o wypisanie z domu pomocy społecznej, oparta na zarzucie naruszenia konstytucyjnych praw wolności człowieka i wolności wyboru miejsca zamieszkania, spełnia przesłanki przyjęcia do r…
- I CSK 6791/22 2023-01-25Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy wnioskodawczyni nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzeczn…
- I CSK 1087/24 2024-09-26Czy skarżący wykazał istnienie przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orz…
- I CSK 892/24 2024-04-25Czy skarga kasacyjna dotycząca umieszczenia w domu pomocy społecznej bez zgody może być przyjęta do rozpoznania, jeśli podniesione w niej zarzuty dotyczą zabezpieczenia lub przewlekłości postępowania, a nie meritum rozst…
- III CSK 243/19 2020-06-16Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy skarżący powołuje się na naruszenie przepisów Konstytucji RP, a sąd drugiej instancji uznał, że zachowanie powoda stanowiło dorozumianą zgodę na badanie psychiatryczn…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 38 ust. 1art. 39 ust. 1art. 31 ust. 1art. 41 ust. 1art. 5art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy