I CSK 326/16

WyrokIzba Cywilna2016-12-15

Skład orzekający: Marta Romańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 103 k.c. może być zastosowany wprost do osób trzecich, niebędących stronami umowy zawartej z przekroczeniem umocowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że pozwana nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi. Wskazane przez pozwaną zagadnienie prawne dotyczące zastosowania art. 103 k.c. do osób trzecich nie zostało przedstawione w sposób wymagany dla przyjęcia skargi do rozpoznania, tj. jako problem abstrakcyjny wymagający pogłębionej wykładni. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej nie spełniło wymogów formalnych i merytorycznych określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.
Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od pozwanej. Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania ze względu na oczywistą zasadność oraz potrzebę wyjaśnienia istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego zastosowania art. 103 k.c. do osób trzecich. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 326/16 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa P. Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. przeciwko E. S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 22 grudnia 2015 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 7.417 zł (siedem tysięcy czterysta siedemnaście) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Pozwana wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na jej oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) oraz z uwagi na potrzebę wyjaśnienia istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), które sprowadziła do pytania, czy przepis art. 103 k.c. może być zastosowany wprost do osób trzecich, niebędących stronami umowy zawartej z przekroczeniem umocowania. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w zakresie, w jakim dotyczy ono zagadnień prawnych sformułowanych przez pozwaną, ogranicza się do postawienia samego tylko pytania, na które pozwana oczekuje odpowiedzi. Tymczasem przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga przedstawienia problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436). W postanowieniu z 23 marca 2012 r., II PK 284/11 (niepubl.), Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zagadnieniem prawnym jest zagadnienie, które wiąże się z określonymi przepisami prawa materialnego lub procesowego, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Wskazanie na zagadnienie prawne uzasadniające wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez 3 jego sformułowanie jako problemu prawnego wymagającego rozstrzygnięcia, określenie przepisów prawa, w związku z którymi powstało i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skoro jednak skarga kasacyjna wnoszona jest w konkretnej sprawie, to zarówno charakter zgłoszonego w niej roszczenia, jak i ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym Sąd Najwyższy byłby związany przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), musi pozostawać w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie. Pozwana, tak w obrębie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak i w obrębie zarzutów kasacyjnych, wskazała, że była osobą trzecią w stosunku prawnym nawiązanym z przekroczeniem granic umocowania. Ten status wykluczał możliwość wyznaczenia przez nią stronie, której pełnomocnik przekroczył umocowanie terminu do potwierdzenia czynności, ale podniesienie przez pozwaną zarzutu sprawiło, że bank, który przeniósł swoją wierzytelność na powoda, potwierdził czynność pełnomocnika. Pomiędzy stronami umowy, której ważność pozwana zakwestionowała nie było sporu co do faktu jej zawarcia, treści, czy też ważności, a do potwierdzenia oświadczenia pełnomocnika w formie opisanej przez pozwaną doszło w tym celu, by usunięte zostały wątpliwości pozwanej odnoszące się do umowy będącej źródłem wierzytelności, za którą przyjęła odpowiedzialność rzeczową. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wtedy, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście 4 nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. orzecznictwo przytoczone w motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.). Skonfrontowanie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia nie usprawiedliwia tezy, że skarga kasacyjna uczestniczki jest oczywiście uzasadniona. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. oraz - co do kosztów postępowania - art. 98 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października września 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 615 ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu. db

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 103 KCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 98 KPCart. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy