I CSK 3336/22
WyrokIzba Cywilna2022-11-25
Skład orzekający: Maciej Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na przesłance oczywistej zasadności, która w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjmuje do rozpoznania skargi kasacyjnej, jeśli zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego wiążą się z odmienną oceną ustaleń faktycznych. Skarga kasacyjna nie może opierać się na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, ponieważ Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Kwestionowanie ustaleń jako pochodna oceny materiału dowodowego usuwa je spod kognicji Sądu Najwyższego.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o zasiedzenie. Skarżąca upatrywała oczywistej zasadności skargi w naruszeniu prawa materialnego, argumentując, że nowelizacja przepisów dotyczących zasiedzenia nieruchomości państwowych powinna uwzględniać interes osób władających nieruchomością. Wnioskodawczyni podnosiła, że zarówno Skarb Państwa, jak i miasto stołeczne Warszawa, nie podejmowali działań wobec nieruchomości, która była w samoistnym władaniu wnioskodawczyni i uczestniczek przez długi okres.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 3336/22 POSTANOWIENIE Dnia 25 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Kowalski w sprawie z wniosku B. S. z udziałem E. R., J. Z., E. K., A. Z., B. K., W. F., I. K., D. S., miasta stołecznego Warszawy o zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 listopada 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt IV Ca 897/18, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną wnioskodawczyni B. S. od postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa-Praga z 20 maja 2021 r. w sprawie z wniosku B. S. o stwierdzenie zasiedzenia należy podnieść, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, o przede wszystkim publicznoprawnym celu (postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 października 2020 r., II CSK 670/19, z 24 lutego 2016 r., V CSK 488/15). Sąd Najwyższy jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie. Rolą skargi kasacyjnej nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających uchybienia, lecz ochrona interesu publicznego przez zapewnienie
2 jednolitości wykładni i stosowania prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżąca przytoczyła przesłankę z art. 3989 § 1 punkt 4 k.p.c., tj. oczywistą zasadność skargi. Oparcie wniosku na tej przesłance wymaga wykazania przez skarżącego niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka (prima facie), bez konieczności pogłębionej analizy, sprzeczności wykładni lub zastosowania prawa materialnego lub procesowego z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07; z 26 lutego 2008 r., II UK 317/07; z 9 maja 2008 r., II PK 11/08; z 21 maja 2008 r., I UK 11/08; z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08). Skarżący powinien zawrzeć w skardze wyodrębniony wywód prawny wskazujący, w czym przejawia się oczywistość naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 września 2008 roku, I CZ 64/08; z 19 grudnia 2001 roku, IV CZ 200/01; z 9 czerwca 2008 roku, II UK 37/08). Skarżąca wskazała, że oczywistej zasadności skargi upatruje w naruszeniu prawa materialnego wiążącego się z tym, że skoro ustawodawca przy nowelizacji art. 172 k.c. wydłużył terminy samoistnego posiadania nieruchomości państwowych, a także należących do innych osób prawnych, nie mających atrybutu Skarbu Państwa, to celem takiego rozwiązania było też uwzględnienie interesu osób, które władały taką nieruchomością w sposób wystarczający dla uznania, że nastąpiło nabycie nieruchomości w drodze zasiedzenia. W uzasadnieniu wniosku wywodziła, że zarówno Skarb Państwa, jak i miasto stołeczne Warszawa, nie podejmowali jakichkolwiek działań władczych zarówno przed 2000 r, jak i po tej dacie a przedmiotowa nieruchomość była we władaniu samoistnym
3 wnioskodawczyni i uczestniczek przez okres o wiele dłuższy niż przyjmowany przez Sąd. Skarżąca nie wykazała naruszenia prawa widocznego prima facie, gdyż powoływane przez nią nieprawidłowości stosowania prawa wiążą się z odmienną oceną ustaleń faktycznych. Tymczasem zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Sąd Najwyższy jest bowiem związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 in fine k.p.c.). Tak więc wszelkie zarzuty w skardze kasacyjnej dotyczące oceny materiału dowodowego nie miały jakichkolwiek podstaw prawnych. Kwestionowane w skardze kasacyjnej ustalenia jako pochodna oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego usuwają się spod kognicji Sądu Najwyższego. Jak bowiem podkreśla się w orzecznictwie, rozpoznając skargę kasacyjną, Sąd Najwyższy nie jest uprawniony ani do badania prawidłowości ustaleń faktycznych, ani do oceny dowodów dokonanych przez sąd odwoławczy. Sąd Najwyższy jako „sąd prawa”, rozpoznając nadzwyczajny środek zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej, jest związany ustalonym stanem faktycznym sprawy. Związanie to wyklucza nie tylko przeprowadzenie w jakimkolwiek zakresie dowodów, lecz także badanie czy sąd drugiej instancji nie przekroczył granic swobodnej ich oceny. Stąd zarzut skargi kasacyjnej, który ma na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji, chociażby pod pozorem kontestowania błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania określonych przepisów prawa materialnego, z uwagi na jego sprzeczność z art. 3983 § 3 k.p.c. jest a limine niedopuszczalny (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2018 r., II UK 139/17). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. [as ał]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3408/24 2025-07-02Czy skarga kasacyjna dotycząca błędnej oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych przez sądy niższych instancji może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanki oczywistej zasadności?
- I CSK 3439/24 2025-08-19Czy skarga kasacyjna, która w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne i ocenę dowodów dokonaną przez sąd drugiej instancji, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności naruszenia pra…
- III CSK 41/21 2021-11-17Czy skarga kasacyjna w sprawie o zasiedzenie może być oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów?
- I CSK 383/22 2022-04-25Czy skarga kasacyjna, której uzasadnienie sprowadza się do polemiki z ustaleniami faktycznymi i oceną materiału dowodowego dokonaną przez sądy niższych instancji, może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na oczywistą…
- I CSK 4482/23 2025-05-30Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego apelację wnioskodawczyni od postanowienia oddalającego wniosek o zasiedzenie powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy wnioskodawczyni zarzuca n…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1art. 172 KCart. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy