I CSK 3482/22

Sygn. akt I CSK 3482/22 POSTANOWIENIE Dnia 24 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Kowalski w sprawie z powództwa E. J., W. J. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 października 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt I ACa 765/20, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od Bank spółki akcyjnej w W. na rzecz E. J. i W. J. kwoty po 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 27 stycznia 2022 r. w sprawie z powództwa E. J. i W. J. przeciwko Bank Spółce Akcyjnej w W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności należy podnieść, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, o przede wszystkim publicznoprawnym celu (postanowienia SN: z 7 października 2020 r., II CSK 670/19; z 24 lutego 2016 r., V CSK 488/15). Sąd Najwyższy jako sąd kasacyjny nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji 2 kończącego postępowanie w sprawie. Rolą skargi kasacyjnej nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających uchybienia, lecz ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i prawa pozytywnego. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący przytoczył przesłankę z art. 3989 § 1 punkt 4 k.p.c., tj. oczywistą zasadność. Oparcie wniosku na przesłance oczywistej zasadności wymaga wykazania przez skarżącego niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka (prima facie), bez konieczności pogłębionej analizy, sprzeczności wykładni lub zastosowania prawa materialnego lub procesowego z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (m.in. postanowienia SN: z 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07; z 26 lutego 2008 r., II UK 317/07; z 9 maja 2008 r., II PK 11/08; z 21 maja 2008 r., I UK 11/08, z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08). Skarżący powinien zawrzeć w skardze wyodrębniony wywód prawny wskazujący, w czym przejawia się oczywistość naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego (por. postanowienia SN: z 5 września 2008 r., I CZ 64/08, z 19 grudnia 2001 r., IV CZ 200/01, z 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08). Skarżący Bank wskazał na oczywistą zasadność skargi wiążącą się z brakiem poinformowania konsumenta o skutkach upadku umowy. Powołał się na brak pouczenia powodów będących konsumentami o skutkach, które w sferze ich praw i obowiązków może wywołać upadek umowy wywołany dostrzeżeniem przez Sąd Apelacyjny niedozwolonych klauzul umownych jedynie sygnalizując, że taki skutek może otworzyć stronom drogę do wzajemnych rozliczeń. Sąd Najwyższy nie podziela argumentacji przytoczonej na uzasadnienie oczywistej zasadności skargi. W sprawie nie można dopatrzyć się widocznego na pierwszy rzut oka naruszenia prawa przez sąd orzekający. W orzecznictwie 3 Trybunału Sprawiedliwości (wyrok TSUE z 3 października 2019 r., C-260/18, Kamil Dziubak i Justyna Dziubak p-ko Raiffeisen Bank International AG, ECLI:EU:C:2019:819), jak i w uchwale z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21 Sąd Najwyższy wskazał, że konsument może wyrazić swą zgodę na niedozwolone postanowienie zarówno w toku sporu przed sądem, jak i pozasądowo, jednakże w obu przypadkach będzie to skuteczne tylko wtedy, gdy został wyczerpująco poinformowany o konsekwencjach prawnych, jakie może pociągnąć za sobą definitywna nieskuteczność (nieważność) tego postanowienia. Co do zasady, jeśli sąd dostrzeże, że umowa nie może być utrzymana po usunięciu z niej klauzuli abuzywnej, ma obowiązek orzec nieważność takiej umowy. Wola konsumenta może odegrać rolę jedynie wówczas, gdy orzeczenie nieważności umowy stawiałoby go w szczególnie niekorzystnej sytuacji. Pozwany nie wykazał, że w niniejszej sprawie zachodzi tego rodzaju sytuacja. W sytuacji gdy powodowie, domagając się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, powoływali na nieważność zawartej z pozwanym umowy, wskazywanie przez Bank na braki w zakresie pouczenia ich o skutkach, które w sferze ich praw i obowiązków może wywołać jej upadek nie uzasadniają twierdzenia o oczywistej zasadności skargi. Skarżący oczywistości skargi upatruje także w braku podstaw w ocenie Sądu Apelacyjnego do wystawienia tytułu ze względu na stwierdzenie abuzywności klauzul umownych prowadzące do upadku umowy, co powoduje, że zadłużenie powoda względem Banku na moment wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego nie istniało i nie zostało właściwie określone zobowiązanie powodów. Tymczasem Istotą postępowania opartego na podstawie art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c. jest wykazanie przez powoda (dłużnika wskazanego w tytule wykonawczym) niewystąpienia zdarzeń, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności (m.in. kwestionowanie istnienia lub zakresu obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym). Dotyczy to także istnienia odpowiedniej struktury zadłużenia, np. wysokości głównej sumy kredytu, odsetek i ich postaci, opłat oraz prowizji związanych z posługiwaniem się bankowymi kartami kredytowym (zob. wyrok SN z 19 maja 2022 r., II CSKP 971/22 wraz z przywołanym tam orzecznictwem). 4 W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 108 § 1 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.