I CSK 3619/22

I CSK 3619/22 POSTANOWIENIE Dnia 15 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa M. S. i J. P. przeciwko M. M. i A. C. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym 15 marca 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie, na skutek skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 30 września 2021 r., sygn. akt VII AGa 131/21, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 30 września 2021 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie w sprawie z powództwa M. S. i J. P. przeciwko M. M. i A. C. o zapłatę, na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 17 listopada 2020 r. zmienił zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym częściowo w ten sposób, że zasądził od M. M. i A. C. solidarnie na rzecz M. S. i J. P. kwoty 264 168,49 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 30 marca 2018 roku do dnia zapłaty oraz 21 317 zł, oraz w zmienił zaskarżony wyrok w punkcie drugim w ten sposób, że stwierdził, iż powodowie ulegli w nieznacznej części i obciążył pozwanych solidarnie obowiązkiem zwrotu całości kosztów procesu na rzecz powodów pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu (pkt I), oddalił apelację w pozostałej części (pkt II) oraz rozstrzygnął o kosztach procesu (pkt III). I CSK 3619/22 2 Pozwany M. M. wniósł skargę kasacyjną, w której żądał uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. I CSK 3619/22 3 Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. inter alia postanowienia Sądu Najwyższego z: 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). Oceniając wynikającą z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej należy dostrzec, że ma ona charakter wyjątkowy. W konsekwencji w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi powinna dać się stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez zbytniego wgłębiania się w sprawę (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07). Skarga kasacyjna nie spełnia powyższego kryterium. Skarżący nie wskazał konkretnych argumentów umożliwiających przyjęcie, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Poprzestał na ogólnym stwierdzeniu, że pominięcie przez Sąd II instancji szeregu dowodów (w tym dowodu z przesłuchania pozwanego) naruszyło zasadę bezpośredniości oraz ograniczyło prawo pozwanego do obrony. Tymczasem Sąd II instancji szczegółowo wyjaśnił przyczyny dla których pominął część dowodów, podkreślając zwłaszcza, że znajdujące się w aktach sprawy I CSK 3619/22 4 nagranie przesłuchania pozwanego wskazuje w sposób jednoznaczny, iż w odniesieniu do istotnej części pytań pozwany w swych odpowiedziach korzystał z co najmniej sugestii swego pełnomocnika. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).