I CSK 381/20
WyrokIzba Cywilna2021-05-13
Skład orzekający: Dariusz Dończyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, który podjął jedynie czynności związane z kontaktem z klientem i zapoznaniem się z aktami sprawy, a następnie został zwolniony z pełnienia funkcji z powodu konfliktu interesów, przysługuje wynagrodzenie ze Skarbu Państwa za nieopłaconą pomoc prawną?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uzupełnił swoje wcześniejsze postanowienie, oddalając wniosek adwokata o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Stwierdzono, że adwokatowi ustanowionemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym przysługuje wynagrodzenie, jednakże zakres czynności, za które można uzyskać zwrot kosztów od Skarbu Państwa, jest ściśle określony. Działania polegające jedynie na kontakcie z klientem i przejrzeniu akt sprawy nie mieszczą się w katalogu czynności kwalifikowanych jako udzielenie pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, uzasadniających zwrot kosztów.Stan faktyczny
Adwokat została ustanowiona pełnomocnikiem z urzędu dla powódki w postępowaniu kasacyjnym. Podjęła czynności polegające na kontakcie z powódką i zapoznaniu się z aktami sprawy. Następnie złożyła wniosek o zwolnienie z funkcji z powodu konfliktu interesów, który został uwzględniony. Po wydaniu postanowienia przez Sąd Najwyższy, adwokat złożyła wniosek o uzupełnienie orzeczenia w zakresie przyznania jej kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd Najwyższy uzupełnił postanowienie, oddalając ten wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uzupełnił postanowienie z dnia 31 marca 2021 r., dodając punkt oddalający wniosek adwokata o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 381/20 POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z powództwa D. S. przeciwko A. B. i Skarbowi Państwa - Rzecznikowi Praw Obywatelskich o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 maja 2021 r., na wniosek adwokat K. R. o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt I CSK 381/20, uzupełnia postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt I CSK 381/20 w ten sposób, że dodaje punkt 5 o treści: "oddala wniosek adw. K. R. o przyznanie jej kosztów pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu". UZASADNIENIE W piśmie z dnia 5 marca 2021 r. - nadanym 6 kwietnia 2021 r. - adw. K. R. z. wniosek o uzupełnienie orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2021 r. i przyznanie jej kosztów pomocy prawnej udzielonej powódce D. S. w postępowaniu kasacyjnym, o co wcześniej wniosła w piśmie z dnia 5 marca 2021 r. Uzasadniając swój wniosek adw. K. R. wskazała, że pismem z dnia 18 lutego 2020 r. została poinformowana przez Okręgową Radę Adwokacką w […]., iż została ona ustanowiona pełnomocnikiem z urzędu dla D. S.. W związku z tym podjęła ona czynności związane z reprezentowaniem powódki, które - zgodnie z treścią wniosku z dnia 5 marca 2021 r. - obejmowały: pisemny, a później
2 telefoniczny, kontakt z powódką oraz zapoznanie się z aktami sprawy. W oparciu o analizę akt sprawy adw. K. R. stwierdziła występowanie przeszkód w prawidłowym reprezentowaniu D. S. ze względu na występujący konflikt interesów, na skutek czego złożyła ona wniosek o zwolnienie jej z pełnienia funkcji pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 4 marca 2020 r. Sąd Apelacyjny w (…) uwzględnił stosowny wniosek, który został doręczony adw. K. R. w dniu 13 maja 2020 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2021 r. nie orzeczono o wniosku złożonym przez adw. K. R. w piśmie z dnia 5 marca 2021 r. o przyznanie jej kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu powódce w postępowaniu kasacyjnym. Wniosek o uzupełnienie tego orzeczenia był więc zasadny. Adwokatowi, który jako pełnomocnik ustanowiony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym podjął się czynności związanych z obroną strony na rzecz, której został ustanowiony przysługuje wynagrodzenie. Na stosowny wniosek pełnomocnika, wraz z jego oświadczeniem o niepokryciu przez stronę kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, stosowne koszty pokrywa Skarb Państwa (§ 3 w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 18 ze zm.). W postępowaniu kasacyjnym zakres czynności, za które od Skarbu Państwa przyznawany jest zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie przez adwokata działającego z urzędu określa § 16 ust. 4 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. Zgodnie z tym przepisem, zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej dotyczy wyłącznie czynności polegających na wniesieniu skargi kasacyjnej i udziale w rozprawie przed Sądem Najwyższym, ewentualnie dokonaniu samodzielnych czynności polegających na wniesieniu skargi kasacyjnej albo reprezentowaniu strony podczas rozprawy przed Sądem Najwyższym. Działalność wnioskodawczyni jako pełnomocnika z urzędu ustanowionego dla D. S. ograniczona była jedynie do nawiązania kontaktu z powódką oraz do przejrzenia akt sprawy. Niewątpliwe nie są to czynności, które na tle § 16 ust. 4 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. można zakwalifikować jako przejawy udzielenia powódce pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. Z tego
3 też względu na podstawie art. 351 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. oraz art. 391 § 1 i 39821 k.p.c. uzupełniono postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt I CSK 381/20 przez dodanie punktu piątego oddalającego wniosek adw. K. R. o przyznanie jej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu. jw
Powiązane orzeczenia
- V KK 594/24 2025-04-16Czy adwokatowi ustanowionemu obrońcą z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, którego kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna, przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie kasacji ze środków Skarbu Państ…
- I KK 422/23 2024-04-18Czy adwokatowi wyznaczonemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym przysługuje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, jeśli skazany ustanowił obrońcę z wyboru po podjęciu przez obrońcę z urzędu czynności obrończych?
- II KK 217/21 2022-09-15Czy adwokatowi ustanowionemu obrońcą z urzędu w postępowaniu kasacyjnym przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie kasacji, jeśli koszty pomocy prawnej nie zostały uiszczone w całości ani w części?
- II CSKP 2194/22 2024-06-06Czy adwokatowi z urzędu należy się wynagrodzenie w wysokości dwukrotności stawki minimalnej za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu kasacyjnym?
- V KK 236/21 2021-07-28Czy adwokatowi ustanowionemu obrońcą z urzędu w postępowaniu kasacyjnym przysługuje zwrot kosztów pomocy prawnej od Skarbu Państwa?
Powołane przepisy
art. 351 § 1art. 361 KPCart. 391 § 1§ 3§ 2§ 16 ust. 4§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy