I CSK 381/23

WyrokIzba Cywilna2023-02-22

Skład orzekający: Dariusz Pawłyszcze

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak ustalenia zdolności uczestnika do wyrażenia zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej stanowi podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej, jeśli umieszczenie nastąpiło na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzut naruszenia art. 39 ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego (u.o.z.p.) jest niezasadny, gdy umieszczenie w domu pomocy społecznej nastąpiło na podstawie art. 39 ust. 1 u.o.z.p. Przepisy te stanowią odrębne podstawy umieszczenia osoby bez jej zgody, a zastosowanie art. 39 ust. 1 przez sąd okręgowy było prawidłowe.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o umieszczeniu uczestnika w domu pomocy społecznej bez jego zgody. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 39 ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego (u.o.z.p.) z uwagi na brak ustalenia, czy uczestnik był zdolny do wyrażenia zgody. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 381/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Pawłyszcze w sprawie z wniosku Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w H. z udziałem M. N. o przyjęcie do domu pomocy społecznej, na posiedzeniu niejawnym 22 lutego 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie, na skutek skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku z 7 lipca 2022 r., sygn. akt II Ca 206/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. przyznaje adw. P. B. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Białymstoku koszty nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym wysokości 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) zł. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 7 lipca 2022 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z 14 grudnia 2021 r. o umieszczeniu uczestnika w domu pomocy społecznej bez jego zgody. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na jej oczywistą zasadność, gdyż zaskarżone orzeczenie rażąco narusza art. 39 ust. 3 i art. 3 pkt 4 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego (u.o.z.p.) poprzez brak ustalenia, czy uczestnik ze względu na swój stan psychiczny był zdolny do wyrażenia zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej. I CSK 381/23 2 Sąd Najwyższy w wyroku z 19 czerwca 2013 r. I CSK 156/13 (lex nr 1365587) wyjaśnił, że zagrożenie dla życia osoby wymienionej w art. 38 u.o.z.p., uzasadniające złożenie wniosku, o którym mowa w art. 39 ust. 1 tej ustawy, może wynikać z bezdomności tej osoby i jej choroby, wymagającej stałej pomocy w codziennym funkcjonowaniu oraz stałego nadzoru w zakresie leczenia farmakologicznego. Przepisy art. 39 ust. 1 oraz ust. 3 stanowią odrębne podstawy umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej bez jej zgody. Tymczasem wniosek skarżącego o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania koncentruje się na zarzucie braku ustalenia przesłanek zastosowania art. 39 ust. 3 u.o.z.p., podczas, gdy podstawą przymusowego umieszczenia uczestnika w domu pomocy społecznej był art. 39 ust. 1, którego podstawą jest „brak opieki zagrażający życiu tej osoby”. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej, jak już wcześniej wskazano, przepisy art. 39 ust. 1 oraz ust. 3 stanowią autonomiczne, niezależne od siebie podstawy umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej bez jej zgody. Zastosowanie art. 39 ust. 1 u.o.z.p. przez Sąd okręgowy było prawidłowe. Na podstawie art. 29 ust. 1 Prawa o adwokaturze pełnomocnikowi skarżącego przysługuje opłata za sporządzenie skargi kasacyjnej w wysokości określonej w § 14 ust. 1 pkt 3 oraz § 16 ust. 4 pkt 2 rozp. Min. Sprawiedl. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. I CSK 381/23 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 39 ust. 3art. 3 pkt 4art. 38art. 39 ust. 1art. 29 ust. 1§ 14 ust. 1§ 16 ust. 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy