I CSK 3818/22
WyrokIzba Cywilna2023-07-14
Skład orzekający: Marcin Krajewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem franka szwajcarskiego, wynikający z jej rozwiązania wskutek wypowiedzenia, może stanowić podstawę do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej jako oczywiście uzasadnionej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie była ona oczywiście uzasadniona. Stwierdzono, że nawet jeśli umowa kredytowa uległa rozwiązaniu wskutek wypowiedzenia, nie wyklucza to istnienia różnic między przypadkiem nieważności a wypowiedzenia, szczególnie w kontekście sposobu rozliczenia umowy. W związku z tym, stanowisko sądu apelacyjnego co do istnienia interesu prawnego powoda w ustaleniu nieważności umowy nie mogło być uznane za oczywiście bezzasadne.Stan faktyczny
Powód dochodził ustalenia nieważności umowy kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem franka szwajcarskiego oraz zapłaty. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, uwzględniając powództwo w przeważającej części. Pozwany bank złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 189 k.p.c. przez błędne przyjęcie, że powodowi przysługiwał interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, która uległa rozwiązaniu wskutek wypowiedzenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 3818/22 POSTANOWIENIE 14 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Krajewski na posiedzeniu niejawnym 14 lipca 2023 r. w Warszawie, w sprawie z powództwa K.B. przeciwko M. spółce akcyjnej w W. o ustalenie i zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej M. spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 24 stycznia 2022 r., I ACa 78/18, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od M. spółki akcyjnej w W. na rzecz K.B. 5400 złotych zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 24 stycznia 2022 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 23 listopada 2017 r. i uwzględnił w przeważającej części powództwo o ustalenie i zapłatę w związku z zawarciem umowy kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem franka szwajcarskiego. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia złożył pozwany bank. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania bank powołał się na jej oczywistą zasadności, której upatrywał w naruszeniu art. 189 k.p.c. przez błędne przyjęcie, że powodowi przysługiwał interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, podczas gdy umowa ta uległa rozwiązaniu wskutek wypowiedzenia.
I CSK 3818/22 2 Powód w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł m.in. o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zwrot kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, wyrażającym się w szczególności w konieczności zapewnienia jednolitej wykładni i jednolitego stosowania prawa. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. oczywistym uzasadnieniu skargi, wymaga wykazania, że zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym bez konieczności prowadzenia bardziej szczegółowej analizy. Uznanie oczywistej wadliwości orzeczenia wymaga wykazania jego sprzeczności z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania (zob. postanowienia SN: z 20 marca 2019 r., I CSK 475/18; z 11 kwietnia 2018 r., IV CSK 506/17; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 529/17; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 728/17; z 15 maja 2018 r., II CSK 2/18; z 10 maja 2018 r., I CSK 798/17; z 23 maja 2018 r., I CSK 36/18; z 29 maja 2018 r., I CSK 42/18; z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 534/17; z 12 marca 2018 r., III CSK 291/17; z 22 kwietnia 2016 r., V CSK 650/15). Skargi kasacyjnej nie sposób uznać za oczywiście uzasadnioną. Można zgodzić się, że niezależnie, czy umowa kredytowa była nieważna, czy też wywołała skutki prawne a następnie została skutecznie wypowiedziana, stosunek prawny wynikający z umowy obecnie nie istnieje. Nie oznacza to jednak, że nie mogą
I CSK 3818/22 3 powstać inne różnice dla stron między przypadkiem nieważności i wypowiedzenia umowy, a w szczególności różnice odnoszące się do sposobu rozliczenia wypowiedzianej lub nieważnej umowy. Sprawia to, że przynajmniej prima facie nie sposób uznać, aby stanowisko Sądu Apelacyjnego co do istnienia po stronie powoda interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy mogło zostać uznane za oczywiście bezzasadne. Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 3986 § 3 oraz art. 3989 § 2). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3, art. 99, art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 k.p.c. Suma zwrotu kosztów równa jest wynagrodzeniu radcy prawnego w wysokości wynikającej z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. [ał] P.P.
I CSK 3818/22 4
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3758/24 2026-02-17Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni postanowień umowy kredytu hipotecznego przeliczanego na franki szwajcarskie, w tym kwestii abuzywności i następstw stwierdzenia nieważności umowy, spełnia przesłanki przyjęcia jej…
- I CSK 4301/22 2023-08-18Czy skarga kasacyjna dotycząca umowy kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem franka szwajcarskiego spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c.?
- I CSK 4542/23 2025-09-09Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni postanowień umowy kredytu hipotecznego przeliczanego na franki szwajcarskie, w kontekście stwierdzenia abuzywności niektórych postanowień, może zostać przyjęta do rozpoznania przez…
- I CSK 3813/24 2026-02-17Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni postanowień umowy kredytu hipotecznego przeliczanego na franki szwajcarskie, w sytuacji gdy kwestie te zostały już ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawied…
- I CSK 4237/23 2025-06-24Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni postanowień umowy kredytu hipotecznego przeliczanego na franki szwajcarskie, w kontekście stwierdzenia abuzywności niektórych z nich, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd…
Powołane przepisy
art. 189 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3986 § 3art. 3989 § 2art. 98 § 1art. 99art. 108 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy