I CSK 3838/22
WyrokIzba Cywilna2023-08-31
Skład orzekający: Dariusz Dończyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może być oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów dokonanej przez sąd drugiej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że skarżący dążył do zakwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd Apelacyjny. Zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące prawidłowości ustalenia faktów lub oceny dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, domagając się jego zmiany. Skarżący zarzucił Sądowi Apelacyjnemu, że nie poczynił wszystkich niezbędnych ustaleń faktycznych pozwalających ocenić, czy pozwanej można przypisać zamiar sporządzenia fałszywej opinii. Wskazywał na brak rekonstrukcji stanu psychologicznego pozwanej oraz na to, że opinia nie opiera się na standardach wiedzy. Sąd Najwyższy uznał, że skarżący w istocie kwestionuje ocenę dowodów i ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 3838/22 POSTANOWIENIE 31 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Dończyk na posiedzeniu niejawnym 31 sierpnia 2023 r. w Warszawie w sprawie z powództwa J. S. przeciwko I. K. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 3 listopada 2021 r., V ACa 213/21, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od doręczenia powodowi odpisu niniejszego postanowienia do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
I CSK 3838/22 2 rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które – zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 3 listopada 2021 r. (sygn. akt V ACa 213/21) pełnomocnik powoda J. S. oparł wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., stwierdzając, że Sąd Apelacyjny nie sprostał wymogom zastosowania w niniejszej sprawie art. 415 k.c. w zw. z art. 233 § 4 k.k. i art. 9 k.k. oraz art. 4421 § 2 k.c. Nie poczynił, bowiem, wszystkich niezbędnych ustaleń faktycznych pozwalających ocenić, czy pozwanej I. K. można przypisać zamiar sporządzenia rzekomo fałszywej opinii mającej wadliwie potwierdzać prawidłowość ocenianych przez nią robót budowlanych. W efekcie, jak podkreślił skarżący, Sąd Apelacyjny odrzucił możliwość przypisania pozwanej winy umyślnej. W dalszej kolejności skarżący stwierdził, że w istocie Sąd drugiej instancji „nie dokonał rekonstrukcji stanu psychologicznego pozwanej w momencie sporządzania inkryminowanej w pozwie opinii sądowej, pomimo że treść tej opinii oraz opinia instytutu naukowego wskazują, że nie opiera się ona na standardach wiedzy i - co istotne - pomija szereg zagadnień, które powinny być jej znane z uwagi na fakt, że były przedmiotem sporu pomiędzy wykonawcą a inwestorem, a także ze względu na zakres zlecenia otrzymanego do sądu”. Skarżący dokonał również prezentacji własnej subiektywnej oceny zdarzeń faktycznych odnośnie do negatywnych następstw zaniechania przez Sąd Apelacyjny rekonstrukcji zdarzeń na dzień sporządzania przez pozwaną opinii oraz analogicznej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Odnosząc się do skonkretyzowanej przez pełnomocnika skarżącego przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., należy stwierdzić, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że zachodzi ona wówczas, kiedy zasadność zarzutów
I CSK 3838/22 3 podniesionych w skardze kasacyjnej wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie kwalifikowanych uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym i oczywistym, polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Do wykazania oczywistej zasadności skargi powinno wystarczyć jedno konkretne twierdzenie, jedna stanowcza, przekonująca od razu teza, wskazująca racje podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce i zaskarżeniu. W rezultacie oczywista zasadność skargi kasacyjnej może wynikać tylko z oczywistych błędów sądu spowodowanych rażącym naruszeniem zasad wykładni lub stosowania prawa. Na tym właśnie polega „oczywista” zasadność środka zaskarżenia w rozumieniu przyjętym w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 grudnia 2019 r., IV CSK 307/19, niepubl.). Zdaniem Sądu Najwyższego, skarżący, wbrew zakazowi wyrażonemu w art. 3983 § 3 k.p.c., dąży w istocie do zakwestionowania dokonanej przez Sąd Apelacyjny w Katowicach oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie oraz dokonanych na tej podstawie ustaleń faktycznych. Pozostaje to w sprzeczności z zakazem wyrażonym w art. 3983 § 3 k.p.c., zgodnie z którym podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące prawidłowości ustalenia faktów lub oceny dowodów. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 3989 § 2 k.p.c.). W rezultacie podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.). I tak wszelkie zarzuty mające na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi Sądu drugiej instancji, chociażby pod pozorem błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego są niedopuszczalne. Konfrontując, zatem, zaprezentowaną przez stronę skarżącą argumentację odnośnie do wykazania przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., z ugruntowanymi w orzecznictwie Sądu Najwyższego wymogami stawianymi przedsądowi kasacyjnemu, należało ostatecznie stwierdzić, że przesłanka ta nie została wykazana.
I CSK 3838/22 4 Wskazać należy również, że nie zachodzi też nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę – w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego - na stosowany wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną - orzeczono na podstawie art. 98 § 1, § 11, § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, 39821 k.p.c. oraz przepisów § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3860/22 2023-08-23Czy skarga kasacyjna może być oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów, a jeśli tak, to w jakich okolicznościach?
- I CSK 6433/22 2023-09-14Czy skarga kasacyjna może być oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów, a jeśli tak, to w jakich okolicznościach można uznać ją za oczywiście uzasadnioną?
- I CSK 4232/23 2025-10-08Czy skarga kasacyjna może być oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, a jeśli tak, to w jakim zakresie?
- II CSK 58/13 2013-07-16Czy skarga kasacyjna może być oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, a jeśli tak, to w jakich okolicznościach?
- V CSK 691/15 2016-05-20Czy skarga kasacyjna może być oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów dokonanych przez sąd drugiej instancji?
Powołane przepisy
art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 415 KCart. 233 § 4 KKart. 9 KKart. 4421 § 2 KCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy