I CSK 3961/23
WyrokIzba Cywilna2024-11-06
Skład orzekający: Adam Doliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie prokuratora o zmianie zabezpieczenia majątkowego polegającego na ustanowieniu hipoteki przymusowej, na które wniesiono zażalenie, może być podstawą wpisu w księdze wieczystej, gdy zmiana zabezpieczenia majątkowego prowadzi do obniżenia wartości zabezpieczonego mienia i staje się wykonalne z dniem uprawomocnienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano, że skarżący nieuprawnienie połączył przesłanki oczywistej zasadności skargi z występowaniem istotnego zagadnienia prawnego lub potrzebą wykładni przepisów. Ponadto, przepis art. 293 § 5a k.p.k. nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż wszedł w życie po wydaniu postanowienia prokuratora, które stało się wykonalne z chwilą jego wydania na mocy art. 293 § 5 k.p.k.Stan faktyczny
Prokurator Regionalny w Białymstoku wnioskował o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej na podstawie postanowienia o zmianie zabezpieczenia majątkowego. K. spółka z o.o. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach, zarzucając naruszenie art. 293 § 5a k.p.k. Skarżąca podniosła, że zmiana zabezpieczenia majątkowego prowadząca do obniżenia wartości zabezpieczonego mienia staje się wykonalna z dniem uprawomocnienia, a postanowienie prokuratora nie było prawomocne. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i ustalił, że uczestnicy ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 3961/23 POSTANOWIENIE 6 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa na posiedzeniu niejawnym 6 listopada 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku Prokuratora Regionalnego w Białymstoku z udziałem K. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej Kw nr […], na skutek skargi kasacyjnej K. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. od postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach z 9 czerwca 2023 r., V Ca 542/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. ustala, że uczestnicy ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. [D.R.] UZASADNIENIE Uczestniczka K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach z 9 czerwca 2023 r. Skarżąca powołała się na występowanie istotnego zagadnienia prawnego, sprowadzającego się do odpowiedzi na następujące pytanie: czy postanowienie prokuratora, w ramach którego dokonał zmiany zabezpieczenia majątkowego polegającego na zakazie zbywania i obciążania
I CSK 3961/23 2 nieruchomości na ustanowienie hipoteki przymusowej, na które wniesiono zażalenie, może być podstawą wpisu w księdze wieczystej, w sytuacji gdy art. 293 § 5a k.p.k. stanowi, że w przypadku gdy zmiana zabezpieczenia majątkowego prowadzi do obniżenia wartości zabezpieczonego mienia staje się wykonalne z dniem uprawomocnienia? Skarżący uznał również, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdyż Sąd Okręgowy w Siedlcach wydając zaskarżone postanowienie w sposób rażący naruszył przepis art. 293 § 5a k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania, lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W pierwszej kolejności należy wskazać, że łączenie przesłanki oczywistej zasadności skargi z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego lub potrzebą wykładni przepisów jest wykluczone. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów) generalnie wyklucza jednoczesne przyjęcie, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Nie jest bowiem możliwa sytuacja, w której wyrok jest oczywiście wadliwy, a jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy (zob. postanowienie SN z 26 listopada 2013 r., I UK 291/13). Nie sposób uznać, że sporna kwestia jest oczywista (zob. postanowienie SN z 9 kwietnia 2014 r., V CSK 383/13). Skarżący w sposób nieuprawniony połączył przesłanki kasacyjne. Powyższe wskazuje na ignorowanie zasad obowiązujących przy formułowaniu i uzasadnianiu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący zdaje się nie rozróżniać poszczególnych przyczyn kasacyjnych Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi
I CSK 3961/23 3 kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący podniósł brak zastosowania art. 293 § 5a k.p.k., który winien być zastosowany do postanowienia prokuratora z 10 stycznia 2022 r. W świetle powyższego należało stwierdzić, że art. 293 § 5a k.p.k. nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż wszedł w życie 12 stycznia 2022 r., na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z powołaniem Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości (tekst jedn. Dz. U. poz. 2447 z późn. zm.). Tym samym powyższe postanowienie stało się wykonalne z chwilą jego wydania na mocy art. 293 § 5 k.p.k. Co więcej, powołana ustawa nowelizująca w tym zakresie nie zawierała żadnych przepisów przejściowych, które nakazywałyby jej retroaktywne stosowanie i które pozbawiałyby przymiot wykonalności postanowienia. Zatem nie istniały przeszkody do ujawnienia na jego podstawie zabezpieczenia majątkowego w postaci hipoteki przymusowej. W głównej mierze argumentacja skarżącego stanowi polemikę ze stanowiskiem Sądu Okręgowego zawartym w uzasadnieniu postanowieniu. Powyższe pozwala na przyjęcie, że skarżącemu chodzi wyłącznie o poddanie zaskarżonego orzeczenia kontroli kasacyjnej, a nie o wykazanie przesłanek, będących podstawą przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał, że nie ma innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c. (M.M.) [ał]
I CSK 3961/23 4
Powiązane orzeczenia
- V CSK 85/20 2020-12-17Czy skarga kasacyjna dotycząca wpisu hipoteki przymusowej na podstawie postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu, bez przedłożenia tego postanowienia wraz ze wzmianką o wykonalności, może zostać przyjęta do rozpoznania…
- II CSKP 1890/22 2024-01-30Czy postanowienie sądu drugiej instancji dotyczące wpisu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej w celu zabezpieczenia majątkowego jest zaskarżalne skargą kasacyjną?
- II CSK 462/20 2021-01-28Czy dla skutecznego ustanowienia hipoteki przymusowej wystarczające jest wskazanie w postanowieniu prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym, że obciążenie następuje do oznaczonej kwoty, bez użycia sformułowania „suma hipo…
- III CSK 180/20 2021-09-03Czy postanowienie sądu drugiej instancji o wpisie hipoteki przymusowej do księgi wieczystej w celu zabezpieczenia grzywny i obowiązku naprawienia szkody, ustanowionej postanowieniem prokuratora, podlega zaskarżeniu skarg…
- I CSK 3301/23 2024-08-20Czy dokumenty wykazujące brak bytu prawnego, osobowości prawnej, zdolności prawnej lub sądowej podmiotu (spółki prawa handlowego) na datę ponownego wpisania go do księgi wieczystej w charakterze wierzyciela hipotecznego…
Powołane przepisy
art. 293 § 5art. 3989 § 1 KPCart. 293 § 5 KPKart. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 3989 § 1art. 13 § 2 KPCart. 520 § 1 KPC§ 5§ 1§ 1 pkt 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy