I CSK 403/16
WyrokIzba Cywilna2016-12-22
Skład orzekający: Karol Weitz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy problem dopuszczalności powoływania się na nieważność postępowania egzekucyjnego z powodu nienależytego umocowania pełnomocnika wierzyciela egzekwującego w procesie o naprawienie szkody wyrządzonej wierzycielowi przez poddłużnika (art. 886 § 3 w zw. z art. 902 k.p.c.) stanowi istotne zagadnienie prawne lub wymaga wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości, uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, stwierdzając, że wskazane zagadnienia nie spełniają przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c. Problem nieważności postępowania egzekucyjnego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej, ponieważ nawet ewentualna nieważność postępowania nie oznaczałaby bezskuteczności czynności egzekucyjnych, w tym zajęcia wierzytelności, co przesądza o odpowiedzialności poddłużnika. Wykładnia art. 379 pkt 2 k.p.c. w tym kontekście również nie ma znaczenia dla oceny odpowiedzialności odszkodowawczej poddłużnika.Stan faktyczny
Strona pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę. Skarżąca powołała się na istotne zagadnienie prawne oraz potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości, dotyczące dopuszczalności powoływania się na nieważność postępowania egzekucyjnego z powodu nienależytego umocowania pełnomocnika wierzyciela egzekwującego w procesie o naprawienie szkody wyrządzonej wierzycielowi przez poddłużnika.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddala wniosek powódki o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 403/16 POSTANOWIENIE Dnia 22 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Karol Weitz w sprawie z powództwa A. B. przeciwko S. spółce z o.o. w M. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt VI ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. oddala wniosek powódki o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 stycznia 2016 r. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca wskazała na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz na potrzebę wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Po pierwsze, zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151). Tak rozumianej przesłance istotnego zagadnienia prawnego nie odpowiada wskazywany przez skarżącą problem dopuszczalności powoływania się na (ewentualną) nieważność postępowania egzekucyjnego - z powodu nienależytego umocowania pełnomocnika wierzyciela egzekwującego -
3 w procesie z powództwa tego wierzyciela przeciwko poddłużnikowi o naprawienie szkody wyrządzonej wierzycielowi wskutek dokonania przez poddłużnika wypłaty zajętej wierzytelności (art. 886 § 3 w związku z art. 902 k.p.c.). Problem ten nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej, gdyż nawet przyjęcie, że postępowanie egzekucyjne było dotknięte takim uchybieniem, powodującym jego nieważność, nie oznaczałoby, iż bezskuteczne były czynności egzekucyjne dokonane w tym postępowaniu, w tym zajęcie wierzytelności dłużnika egzekwowanego. Fakt, że zajęcie takie pozostawało skuteczne, przesądza o tym, że działanie poddłużnika wbrew jego skutkom narażało go na odpowiedzialność wobec wierzyciela. Po drugie, w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że odwołanie się do przesłanki istnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wskazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.). Musi chodzić przy tym o przepis, którego wykładnia ma znaczenie dla rozstrzygnięcia o zasadności skargi kasacyjnej. Skarżąca wskazała, że zachodzi potrzeba wykładni art. 379 pkt 2 k.p.c. w zakresie, w którym przewiduje on nieważność postępowania z tego powodu, że pełnomocnik strony nie był należycie umocowany. Niemniej wykładnia art. 379 pkt 2 k.p.c. w tym zakresie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej, skoro chodzi o ocenę wystąpienia przyczyny nieważności postępowania, która miałaby odnosić się do postępowania egzekucyjnego, a której ocena - jak wskazano powyżej - nie ma znaczenia dla oceny odpowiedzialności odszkodowawczej poddłużnika w stosunku do wierzyciela na podstawie art. 886 § 3 w zw. z art. 902 k.p.c. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek powódki o zasądzenie na jej rzecz od strony pozwanej kosztów postępowania kasacyjnego oddalono,
4 gdyż w odpowiedzi tej nie zamieszczono żadnej argumentacji mającej wskazywać na to, że brak podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 517/14 2015-03-05Czy skarga kasacyjna może być jednocześnie oczywiście uzasadniona i oparta na istnieniu istotnego zagadnienia prawnego?
- V CSK 532/14 2015-03-26Czy oświadczenie dłużnika odnoszące się do uznania długu ze stosunku pozawekslowego wywołuje skutek w postaci uznania długu ze stosunku wekslowego?
- IV CSK 623/15 2016-03-11Czy wierzyciel wytaczający powództwo o stwierdzenie nieważności czynności prawnej na podstawie art. 189 k.p.c., wywodzący swój interes prawny z faktu zmniejszenia wypłacalności dłużnika, jest obowiązany wykazać istnienie…
- III CSK 209/14 2014-09-11Czy kwestie dotyczące odpowiedzialności poręczyciela za niespłacony kredyt, w tym brak zawiadomienia o opóźnieniu dłużnika, stanowią zagadnienia prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uzasadniające przyjęcie skar…
- V CSK 442/17 2018-02-13Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną opartą na zarzutach dotyczących wykładni art. 887 k.c. w kontekście wyzbycia się zabezpieczenia wierzytelności przez bank, jeśli skarżący nie wykazał ist…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 886 § 3art. 902 KPCart. 379 pkt 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy