I CSK 418/15
WyrokIzba Cywilna2016-03-10
Skład orzekający: Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zobowiązany do zwrotu bonifikaty udzielonej przez gminę w trybie art. 68 ust. 1 i 2 u.g.n. może skutecznie bronić się przed tym roszczeniem, powołując się na zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.), w związku z wejściem w życie art. 68 ust. 2a pkt 5 u.g.n., gdy pozwany zbywając lokal w istocie zrealizował wyłącznie cele mieszkaniowe swoje i najbliższych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesiona kwestia nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości. Stwierdzono, że dochodzenie roszczenia o zwrot bonifikaty może podlegać ocenie pod kątem zastosowania art. 5 k.c. (nadużycie prawa), jednakże ocena ta musi być przeprowadzona na tle okoliczności konkretnego przypadku, co zostało prawidłowo uczynione przez Sąd Apelacyjny. Brak jest podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej z uwagi na potrzebę wykładni art. 5 k.c., gdyż przepis ten był wielokrotnie przedmiotem wykładni Sądu Najwyższego.Stan faktyczny
Powództwo dotyczyło zapłaty kwoty pieniężnej. Pozwana zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego, który zasądził od niej zapłatę. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 5 k.c. i powołała się na istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości obrony przed roszczeniem o zwrot bonifikaty poprzez powołanie się na zasady współżycia społecznego. Pozwana zbyła lokal, realizując cele mieszkaniowe.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 418/15 POSTANOWIENIE Dnia 10 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa Miasta w W. przeciwko B. P.-K. - następcy prawnemu M. K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 marca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 1800 (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Według art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
2 postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten pozostaje w zgodzie z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzanie środków ograniczających dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarżąca zarzuciła wyrokowi Sądu Apelacyjnego z dnia 16 września 2014 r. naruszenie art. 5 k.c., a wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniła występowaniem w sprawie istotnego zagadnienie prawnego: czy zobowiązany do zwrotu bonifikaty udzielonej przez gminę w trybie art. 68 ust. 1 i 2 u.g.n. może skutecznie bronić się przed tym roszczeniem, powołując się na zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.), w związku z wejściem w życie art. 68 ust. 2a pkt 5 u.g.n., gdy pozwany zbywając lokal w istocie zrealizował wyłącznie cele mieszkaniowe swoje i najbliższych. Ponadto skarżąca powołała się na potrzebę wykładni art. 5 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy zagadnienie nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Kwestia podniesiona przez skarżącą nie jest takim zagadnieniem. Dochodzenie także takiego roszczenie, jak to z którym wystąpiła strona powodowa, może podlegać ocenie pod kątem zastosowania art. 5 k.c., dotyczącego nadużycia prawa. To jest oczywiste i nie ma potrzeby tej oczywistej kwestii rozstrzygać. Ale ocena ta musi być przeprowadzona, tak jak to uczynił Sąd Apelacyjny, na tle okoliczności konkretnego przypadku. Skarga kasacyjna strony pozwanej jest w istocie polemiką z tą prawidłowo przeprowadzoną oceną. Potrzeba wykładni, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., występuje wtedy, gdy w odniesieniu do określonych przepisów brak jednolitej lub utrwalonej judykatury albo gdy przyjęta w orzecznictwie wykładnia jest kontrowersyjna. Oczywiście również potrzeba wykładni, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., musi być doniosła z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Co do podnoszonej w skardze potrzeby wykładni art. 5 k.c. żadna z tych okoliczności nie występuje.
3 Przepis ten był już wielokrotnie przedmiotem wykładni Sądu Najwyższego, a skarga kasacyjna strony pozwanej jest w istocie - jak już wyżej zaznaczono - polemiką z prawidłowo przeprowadzoną oceną przesłanek zastosowania w sprawie art. 5 k.c. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zgodnie z art. 98 w związku z art. 108 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz § 6 pkt 6 i § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowione z urzędu (Dz. U. 2013.490), a także § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804). l.n
Powiązane orzeczenia
- V CSK 457/14 2015-02-25Czy żądanie zwrotu bonifikaty przez gminę narusza zasady współżycia społecznego, gdy lokal zakupiony z bonifikatą został zbyty przed upływem 5 lat na rzecz osoby obcej, a dotychczasowy najemca nadal w nim zamieszkuje i w…
- I CSK 916/23 2024-07-17Czy sprzedaż lokalu nabytego od gminy z bonifikatą przed upływem 5 lat od jego nabycia oraz przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na budowę domu na wcześniej nabytej działce gruntu spełnia wymóg art. 68 ust. 2a p…
- V CSK 207/13 2014-01-22Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania może być uzasadniony potrzebą wykładni przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, które budzą wątpliwości, a także niezgodnością żądania zwrotu bonifikaty z z…
- II CSK 587/18 2019-05-28Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną dotyczącą stosowania art. 5 k.c. do roszczenia o zwrot bonifikaty za zbyty lokal mieszkalny, jeśli skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne i…
- I CSK 75/22 2022-01-21Czy roszczenie jednostki samorządu terytorialnego o zwrot bonifikaty, oparte na art. 68 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest roszczeniem związanym z prowadzoną przez tę jednostkę działalnością gospodarczą w…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 5 KCart. 68 ust. 1art. 68 ust. 2art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 98art. 108 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy