I CSK 42/20

Sygn. akt I CSK 42/20 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska w sprawie z wniosku L. sp. z o.o. w W. przy uczestnictwie S. sp. z o.o. w W. i M. sp. z o.o. w W. o wpis, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 9 września 2019 r., sygn. akt V Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wnioskodawczyni L. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W., którym oddalono apelację wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego, oddalającego wniosek o wpis zmiany wierzyciela hipotecznego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 2 Skarga kasacyjna to nadzwyczajny środek zaskarżenia o celu przede wszystkim publicznoprawnym. Celem tym jest zapewnienie jednolitości orzecznictwa oraz spójności i prawidłowości wykładni prawa. Realizacji powyższej funkcji służy uregulowana w art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. instytucja przedsądu. Stosownie do ww. przepisów Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Podejmowanie odrębnej decyzji w przedmiocie przyjęcia skargi do rozpoznania ma również na celu realizację zasady szybkości postępowania oraz pozwala zaakcentować wysoce sformalizowany charakter postępowania przed Sądem Najwyższym, o czym świadczą określone wymagania konstrukcyjne skargi kasacyjnej. Jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca wskazała na jej oczywistą zasadność. Oparcie wniosku na tej przesłance wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie sprzeczności przyjętej przez Sąd II instancji wykładni lub zastosowania prawa z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa. Wnoszący skargę powinien więc zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się „oczywista zasadność" skargi i przedstawić odpowiednie argumenty (postanowienie Sądu Najwyższego z 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Do przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie wskazanej przyczyny kasacyjnej nie jest wystarczające samo kwalifikowane naruszenie prawa przez Sąd II instancji. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. mowa bowiem o oczywistej zasadności skargi, a nie o trafności zarzutu. Przytoczone przez skarżącego okoliczności powinny zatem jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2019 r., I CSK 768/18). W ocenie skarżącej oczywista zasadność skargi kasacyjnej wynikała z bezzasadnego przyjęcia przez Sąd II instancji, że wnioskodawczyni winna była wykazać umocowanie osoby, która w imieniu cedenta (M. sp. z o.o. w W.) podpisała umowę cesji wierzytelności zabezpieczonej przedmiotową hipoteką, 3 podczas gdy umowa ta stosownie do art. 31 ust. 1 u.k.w.h. została zawarta w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, a notariusz opisał dokumenty, które stanowiły podstawę opisu uprawnienia osób stawających do tej czynności, w tym okazany notariuszowi (niezałączony do wniosku) dokument wskazania, będący załącznikiem do umowy cesji. Zdaniem skarżącej umocowanie wskazanej w umowie osoby fizycznej do działania za cedenta wynikało z faktu powołania tej osoby do zarządu w wyniku skorzystania przez podmiot trzeci z osobistego uprawnienia do kształtowania zarządu zbywcy wierzytelności, zgodnie z art. 201 § 4 k.s.h. Podniesiono też, że Sąd Okręgowy wykroczył poza zakres kognicji właściwy dla postępowania wieczystoksięgowego, ponieważ za podstawę wpisu powinna być uznana umowa, a nie również dołączone do niej dokumenty. Powyższa argumentacja nie prowadzi do wniosku o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Wypada przypomnieć, że zasadniczą przyczyną oddalenia apelacji L. sp. z o.o., a wcześniej złożonego przez tę Spółkę wniosku, było przyjęcie przez Sądy obu instancji, że w sprawie nie zostało wykazane, by osoba fizyczna, która działała jako zarząd cedenta, była członkiem (prezesem) zarządu M. sp. z o.o. Sąd Okręgowy nie kwestionował ani formy, w jakiej zawarto umowę cesji (art. 31 ust. 1 u.k.w.h.), spełniającej wymagania formy ad intabulationem, ani możliwości przyznania wspólnikowi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością osobistego uprawnienia do kształtowania substratu osobowego zarządu takiej spółki (art. 201 § 4 k.s.h.). Sąd ten uznał natomiast, że przedłożone z wnioskiem materiały, w tym kserokopia dokumentu prywatnego, nie pozwalały stwierdzić, że umowa przelewu wierzytelności została zawarta przez osobę uprawnioną do reprezentacji strony, a w konsekwencji wywołała skutek zmiany wierzyciela, który miałby być, stosownie do treści wniosku, odzwierciedlony w stosownym wpisie w księdze wieczystej. Z art. 6268 § 2 k.p.c. wynika, że rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa, w zakresie badania dokumentów mających stanowić podstawę wpisu mieści się także ocena materialnoprawnej skuteczności umowy (postanowienia Sądu Najwyższego z 30 września 2009 r., V CSK 63/09, z 18 maja 2012 r., IV CSK 462/11 oraz 4 z 23 listopada 2011 r., IV CSK 123/11). W zakres takiej oceny z oczywistych przyczyn wchodzi m.in. kwestia umocowania do działania w charakterze organu osoby prawnej zawierającej umowę. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawiono argumentacji, która przekonywałaby, że Sąd Okręgowy wykroczył poza tak rozumiany zakres kognicji, bądź prowadziła do wniosku o oczywiście nieprawidłowej wykładni bądź zastosowaniu innych wskazanych przez skarżącą przepisów. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji postanowienia. jw