I CSK 428/22
WyrokIzba Cywilna2022-04-27
Skład orzekający: Krzysztof Wesołowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, w której skarżący powołuje się na zasiedzenie pasa przygranicznego, można uznać za spełnioną przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w postaci występowania istotnego zagadnienia prawnego, jeśli sformułowane przez skarżącego pytania dotyczą oceny stanu faktycznego i dowodów, a nie abstrakcyjnych problemów prawnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Sformułowanie przez skarżącego pytań prawnych, które w istocie kwestionują ocenę stanu faktycznego i dowodów dokonaną przez sąd drugiej instancji, nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego, które wymaga precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prowadzących do rozbieżnych ocen prawnych, mających znaczenie nie tylko dla danej sprawy, ale także dla innych podobnych spraw.Stan faktyczny
Uczestnik postępowania wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. o rozgraniczenie nieruchomości. Skarżący oparł skargę na przesłance występowania istotnego zagadnienia prawnego, formułując cztery pytania dotyczące m.in. możliwości doliczenia okresu posiadania poprzednika do biegu zasiedzenia pasa przygranicznego oraz zakresu kontroli instancyjnej w przypadku stwierdzenia zasiedzenia na podstawie więcej niż jednej podstawy prawnej. Sąd Najwyższy uznał, że sformułowane przez skarżącego wątpliwości nie spełniają wymogów istotnego zagadnienia prawnego, a w istocie stanowią polemikę z ustaleniami faktycznymi i oceną prawną Sądu Okręgowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 428/22 POSTANOWIENIE Dnia 27 kwietnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wesołowski w sprawie B. W. przy uczestnictwie C. K. , M. O. o rozgraniczenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 kwietnia 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt I Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną uczestnika postępowania C. K. od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 27 stycznia 2021 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona. Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne w postaci konieczności odpowiedzi na pytania 1) czy możliwe jest doliczenie do biegu zasiedzenia prawa własności przygranicznego pasa gruntu okresu samoistnego posiadania poprzednika posiadacza, w przypadku gdy nabył on posiadanie w węższym zakresie, w odniesieniu do tego objętego w węższym zakresie obszaru, oraz czy w tym zakresie w posiadaniu występuje kontynuacja pomiędzy posiadaczem i poprzednikiem, czy też w tym zakresie wymagana jest tożsamość objęcia; 2) czy samoistne posiadanie przygranicznego pasa gruntu jest uprawnieniem o charakterze podzielnym; 3) w jakim zakresie Sąd drugiej instancji pozostaje związany podniesionym w toku postępowania zarzutem zasiedzenia oraz co należy objąć kontrolą instancyjną, w przypadku gdy stwierdzenie nabycia prawa własności w drodze zasiedzenia możliwe jest na podstawie więcej niż jednej
3 podstawy prawnej; 4) czy któraś z podstaw prawnych nabycia prawa własności w drodze zasiedzenia ma pierwszeństwo względem pozostałych i w jakiej kolejności powinna następować ich analiza pod kątem rozstrzygnięcia sprawy. Sformułowane przez skarżącego wątpliwości nie odpowiadają założeniom przyjętym w orzecznictwie Sądu Najwyższego dla rozumienia przesłanki istotnego zagadnienia prawnego. Problematyka dotycząca kryteriów rozgraniczenia nieruchomości gruntowych w postępowaniu sądowym, o których mowa w art. 153 k.c., była przedmiotem wyjaśnień Sądu Najwyższego. (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2016 r., III CSK 126/15, niepubl., z dnia 24 sierpnia 2008 r., IV CSK 596/10, niepubl., z dnia 26 kwietnia 2007 r., II CSK 18/07, niepubl.). Nie zachodzi potrzeba kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego w tym zakresie. Skarżący, powołując się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., nie przytoczył ani nie uzasadnił takich argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych. W zasadzie ograniczył się do sformułowania pytań i wyrażenia swojego poglądu, kwestionującego rozstrzygnięcie Sądu drugiej instancji, nie przeprowadzając wywodu prawnego dla wykazania, że jego wątpliwości stanowią istotne zagadnienie prawne wymagające zaangażowania Sądu Najwyższego. Nadto sformułowane przez niego kwestie nie mają charakteru abstrakcyjnego i uniwersalnego, lecz są osadzone w okoliczności sprawy i są pytaniem w tej właśnie sprawie. Skarżący, powołując się na występowanie istotnego zagadnienia prawnego, polemizuje z dokonaną przez Sąd Okręgowy oceną faktyczną i prawną, zarzucając, że błędnie uznał, iż nie można w ustalonym stanie faktycznym przyjąć, że stanem prawnym jako pierwszym kryterium rozgraniczenia nieruchomości po myśli art. 153 k.c. będzie stan prawny wynikający z zasiedzenia przygranicznego pasa do linii obecnego płotu, podkreślając, że stan obecnie wytyczający linię granicy istnieje nie od początku lat 70-tych ubiegłego wieku, gdy wybudował ogrodzenie ojciec skarżącego, lecz od roku 1995-1996, gdy ogrodzenie wykonał skarżący. W istocie skarżący nie formułuje wątpliwości na tle konkretnych przepisów, a kwestionuje ustalenia faktyczne i ocenę dowodów, poczynione przez Sąd Okręgowy, którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 398³ § 3 i art. 398¹³ § 2 k.p.c.), zarzucając w podstawie skargi wprost art. 233 § 1 k.p.c.
4 Nie ma zatem argumentów wskazujących na konieczność wypracowania reguł dotychczas nieomówionych w orzecznictwie i doktrynie. Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 334/16 2016-12-16Czy skarga kasacyjna w sprawie o rozgraniczenie, w której skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne i oczywistą zasadność, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli nie przedstawiono przekonywającego wywodu pr…
- IV CSK 240/17 2017-11-09Czy skarga kasacyjna w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na zasiedzenie przygranicznego pasa gruntu, któ…
- V CSK 618/13 2014-06-24Czy w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości dopuszczalne jest pominięcie okoliczności umożliwiających ustalenie stanu prawnego nieruchomości i oparcie rozstrzygnięcia na rzekomym stanie spokojnego posiadania, a jeśli ta…
- IV CSK 325/21 2021-11-26Czy skarga kasacyjna w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, oparta na zarzucie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni art. 153 k.c. w kontekście ustalania granic, spełnia wymogi przyjęcia jej do rozpoznan…
- I CSK 642/16 2017-04-04Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy jej uzasadnienie opiera się na rzekomym naruszeniu przepisów prawa materialnego dotyczących zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu i przepisów post…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 153 KCart. 398art. 233 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy