I CSK 4335/22
WyrokIzba Cywilna2022-12-28
Skład orzekający: Ewa Stefańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wierzytelność odszkodowawcza ex delicto wynikająca z przestępstwa niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości staje się wymagalna z chwilą wezwania dłużnika do zapłaty, czy też od chwili powstania szkody?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że powołane przez skarżącego zagadnienie prawne nie jest istotne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zobowiązania do naprawienia szkód wynikających z czynów niedozwolonych mają charakter bezterminowy, a ich wymagalność zależy od wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia zgodnie z art. 455 k.c.Stan faktyczny
Powód domagał się pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda. Powód wniósł skargę kasacyjną, w której powołał się na istotne zagadnienie prawne dotyczące wymagalności wierzytelności odszkodowawczej ex delicto wynikającej z przestępstwa oszustwa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 4335/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska w sprawie z powództwa "N." spółki z ograniczoną odpowiedzilnością w W. przeciwko Niestandaryzowanemu Sekurytyzacyjnemu Funduszowi Inwestycyjnemu Zamniętemu w W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, na posiedzeniu niejawnym 28 grudnia 2022 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie, na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie VII Wydział Gospodarczy i Własności Intelektualnej z 21 lutego 2022 r., sygn. akt VII AGa 229/21, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 21 lutego 2022 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację powoda N. sp. z o.o. w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 1 grudnia 2020 r. w sprawie przeciwko Niestandaryzowanemu Sekurytyzacyjnemu Funduszowi Inwestycyjnemu Zamkniętemu w W. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Powód wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu drugiej instancji w całości oraz domagał się uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołano istotne zagadnienie prawne, które ujęto w formie pytania: „Czy wierzytelność odszkodowawcza ex delicto wynikająca z dokonania czynu zabronionego w postaci przestępstwa przeciwko mieniu, tj. niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości stypizowanego w art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., staje się wymagalna z chwilą wezwania dłużnika do jej zapłaty czy też obowiązek kompensacyjny obciąża podmiot odpowiedzialny za delikt
3 polegający na dokonaniu czynu zabronionego w postaci przestępstwa przeciwko mieniu, tj. niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości stypizowanego w art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., już od chwili powstania szkody?”. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (por. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05, i z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18). Skarżący nie wykazał, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne w przyjętym rozumieniu. Za utrwalone należy uznać stanowisko, że w przypadku zobowiązań do naprawienia szkód wynikających z czynów niedozwolonych świadczenia odszkodowawcze, do jakich zobowiązany jest dłużnik względem wierzyciela, mają charakter bezterminowy, a ich wymagalność zależy od wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia zgodnie z art. 455 k.c. (por. wyroki SN: z 9 marca 1973 r., I CR 55/73; z 21 lutego 2002 r., IV CKN 793/00; z 22 czerwca 2005 r., III CK 678/04; z 24 lipca 2008 r., IV CSK 151/08 i z 5 czerwca 2009 r., I CSK 494/08). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). [as] l.n
Powiązane orzeczenia
- I CSK 1618/25 2025-10-29Czy uzasadnione jest zmniejszenie obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 362 k.c. w sytuacji, gdy odszkodowanie dochodzone jest przez pokrzywdzonego od sprawcy szkody skazanego za przestępstwo umyślne, a szkoda r…
- V CSK 415/18 2019-03-08Czy skarga kasacyjna dotycząca wysokości zasądzonego zadośćuczynienia i daty jego waloryzacji może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność lub potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości?
- I CSK 4352/22 2023-07-28Czy w sprawie o zapłatę odszkodowania wynikającego z nienależytego wykonania zobowiązania umownego występuje istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołując…
- IV CSK 437/18 2019-04-11Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy strona powołuje się wyłącznie na oczywistą zasadność skargi, argumentując zbyt wysoką kwotą zasądzonego zadośćuczynienia oraz…
- I CSK 492/13 2014-04-23Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy występuje w niej istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości inte…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 286 § 1 KKart. 294 § 1 KKart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 455 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy