I CSK 4335/22

WyrokIzba Cywilna2022-12-28

Skład orzekający: Ewa Stefańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wierzytelność odszkodowawcza ex delicto wynikająca z przestępstwa niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości staje się wymagalna z chwilą wezwania dłużnika do zapłaty, czy też od chwili powstania szkody?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że powołane przez skarżącego zagadnienie prawne nie jest istotne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zobowiązania do naprawienia szkód wynikających z czynów niedozwolonych mają charakter bezterminowy, a ich wymagalność zależy od wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia zgodnie z art. 455 k.c.
Stan faktyczny
Powód domagał się pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda. Powód wniósł skargę kasacyjną, w której powołał się na istotne zagadnienie prawne dotyczące wymagalności wierzytelności odszkodowawczej ex delicto wynikającej z przestępstwa oszustwa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 4335/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska w sprawie z powództwa "N." spółki z ograniczoną odpowiedzilnością w W. przeciwko Niestandaryzowanemu Sekurytyzacyjnemu Funduszowi Inwestycyjnemu Zamniętemu w W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, na posiedzeniu niejawnym 28 grudnia 2022 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie, na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie VII Wydział Gospodarczy i Własności Intelektualnej z 21 lutego 2022 r., sygn. akt VII AGa 229/21, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 21 lutego 2022 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację powoda N. sp. z o.o. w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 1 grudnia 2020 r. w sprawie przeciwko Niestandaryzowanemu Sekurytyzacyjnemu Funduszowi Inwestycyjnemu Zamkniętemu w W. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Powód wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu drugiej instancji w całości oraz domagał się uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 2 Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołano istotne zagadnienie prawne, które ujęto w formie pytania: „Czy wierzytelność odszkodowawcza ex delicto wynikająca z dokonania czynu zabronionego w postaci przestępstwa przeciwko mieniu, tj. niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości stypizowanego w art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., staje się wymagalna z chwilą wezwania dłużnika do jej zapłaty czy też obowiązek kompensacyjny obciąża podmiot odpowiedzialny za delikt 3 polegający na dokonaniu czynu zabronionego w postaci przestępstwa przeciwko mieniu, tj. niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości stypizowanego w art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., już od chwili powstania szkody?”. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (por. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05, i z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18). Skarżący nie wykazał, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne w przyjętym rozumieniu. Za utrwalone należy uznać stanowisko, że w przypadku zobowiązań do naprawienia szkód wynikających z czynów niedozwolonych świadczenia odszkodowawcze, do jakich zobowiązany jest dłużnik względem wierzyciela, mają charakter bezterminowy, a ich wymagalność zależy od wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia zgodnie z art. 455 k.c. (por. wyroki SN: z 9 marca 1973 r., I CR 55/73; z 21 lutego 2002 r., IV CKN 793/00; z 22 czerwca 2005 r., III CK 678/04; z 24 lipca 2008 r., IV CSK 151/08 i z 5 czerwca 2009 r., I CSK 494/08). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). [as] l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 286 § 1 KKart. 294 § 1 KKart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 455 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy