I CSK 4368/23

I CSK 4368/23 POSTANOWIENIE 13 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marta Romańska na posiedzeniu niejawnym 13 grudnia 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa G.J. przeciwko G. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej G. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z 1 czerwca 2023 r., III Ca 247/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od doręczenia pozwanej odpisu niniejszego postanowienia, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. A.W. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest I CSK 4368/23 2 sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do przytoczonych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdyż jej zdaniem istnieje potrzeba wykładni przepisu art. 120 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy w związku z art. 430 k.c. budzącego poważne wątpliwości, „a mianowicie: czy przepis ten stanowi podstawę odpowiedzialności majątkowej pracodawcy nie tylko za szkodę, co wynika wprost z tego przepisu, ale także za krzywdę wyrządzoną przez pracownika osobie trzeciej przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych i wywołującego rozbieżności w orzecznictwie sądów”. Na poparcie argumentów sformułowanych w celu wykazania tej przesłanki powołała wyrok Sądu Najwyższego i trzy orzeczenia wydane przez Sądy Apelacyjne. Ponadto skarżąca zwróciła uwagę na istnienie potrzeby wykładni przepisu art. 430 k.c. „budzącego poważne wątpliwości, a mianowicie: czy przepis ten stanowi podstawę odpowiedzialności majątkowej pracodawcy nie tylko za szkodę, co wynika wprost z tego przepisu, ale także za krzywdę wyrządzoną przez pracownika osobie trzeciej przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych”. Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa o potrzebie wykładni przepisów prawnych jako przesłance przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania można mówić wtedy, gdy z mającego zastosowanie lub mogącego mieć zastosowanie w sprawie przepisu dekodowane są różne normy prawne, a brak jest wypowiedzi w doktrynie i orzecznictwie, które by te różnice usuwały i wyjaśniały przyczyny ich występowania. W aktualnym orzecznictwie nie występują wątpliwości dotyczące przypisywania zasad odpowiedzialności w przypadkach dotyczących tzw. czynów umyślno-nieumyślnych, do których popełnienia dochodzi, gdy pracownik zatrudniony u danego pracodawcy narusza w sposób umyślny reguły bezpiecznego I CSK 4368/23 3 postępowania, nie przewidując możliwości doprowadzenia określonym działaniem do powstania szkody, mimo że ewentualność tę mógł przewidzieć. Na podstawie norm wynikających z art. 120 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, a także art. 430 k.c. dochodzi w istocie do wyłączenia odpowiedzialności pracownika za szkodę i przypisania jej wyłącznie pracodawcy (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 30 maja 1980 r., I CR 139/80, OSPiKA 1981, Nr 9, poz. 163). Dodatkowo – wbrew twierdzeniom skarżącej – trzeba odnotować, że szkoda wyrządzona osobie trzeciej przez podwładnego przy wykonywaniu powierzonej mu przez pracodawcę czynności może przybrać postać zarówno majątkową, jak i niemajątkową rozumianą jako „krzywda”. Art. 430 k.c. stanowiąc ogólnie o szkodzie, nie zawiera bowiem zwrotów językowych uzasadniających ograniczanie jej tylko do postaci majątkowej albo niemajątkowej (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 31 marca 2020 r., II CSK 124/19, choć – co trzeba w tym wypadku zaznaczyć – wydany na tle innego stanu faktycznego; podobnie: wyrok Sądu Najwyższego z 6 września 2022 r., II CSKP 466/22). Zatem naruszenie dóbr osobistych, które wymienił Sąd odwoławczy rozpoznający sprawę, w szczególności poprzez zerwanie więzi rodzinnych powodujących cierpienie, ból i poczucie osamotnienia po śmierci najbliższego członka rodziny, aktualizuje możliwość formułowania roszczeń na podstawie przepisów, które stały się podstawą rozstrzygnięcia. Takie ich stosowanie nie sprzeciwia się aktualnemu orzecznictwu. Sposób uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przez skarżącą ogranicza się jednak jedynie do zacytowania orzeczeń, które w ogóle nie poruszały problematyki szkody rozważanej w ujęciu niemajątkowym, zwłaszcza w sytuacji, kiedy popełnienie przestępstwa przez pracownika skutkowało pozbawieniem życia osoby najbliższej dla strony domagającej się zadośćuczynienia. Przedstawione w tych orzeczeniach stany faktyczne były niemożliwe do porównania z roszczeniem sformułowanym przez powódkę w niniejszej sprawie, gdyż – nie umniejszając żadnemu z nich – należy stwierdzić, że nie obejmowały spraw takiej wagi, w których poniesiona krzywda byłaby szczególnie bolesna i dotkliwa. I CSK 4368/23 4 Tymczasem motywy pisemne przedstawione przez Sądy obu instancji pozwalają na ocenę, że dokonały one wszechstronnego zbadania sprawy, w szczególności prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, w tym art. 120 Kodeksu pracy oraz art. 430 k.c. W przypadku, gdyby w sprawach o tożsamym (bardzo zbliżonym stanie faktycznym) sądy powszechne dokonywały wykładni tych samych przepisów w sposób rażąco odmienny, co prowadziłoby do wydania skrajnie różnych rozstrzygnięć, prowadzących do funkcjonowania w obrocie sprzecznych orzeczeń wywołujących rażąco wadliwe konsekwencje prawne, na skarżącej ciążyłaby powinność przedstawienia argumentacji uwypuklającej te okoliczności. Lektura uzasadnień wyroków Sądów meriti nie pozwala jednak doszukać się jaskrawych naruszeń wykładni zastosowanych przepisów, co przełożyło się na brak spełnienia przesłanki przedsądu ustanowionej art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. oraz – co do kosztów postępowania – art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., § 2 pkt 6 w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935), orzeczono jak w postanowieniu. A.W. [a.ł.]