I CSK 444/19

WyrokIzba Cywilna2019-11-28

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku niejednoznaczności czynności prawnej, sąd powinien dążyć do przyjęcia konstrukcji kodeksowej (art. 392 k.c.) czy pozakodeksowej (przystąpienie do długu), a także czy można stosować jednocześnie wykładnię literalną i funkcjonalną tej czynności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazane w niej zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Istota rozstrzygnięcia polega na tym, że przy wykładni czynności prawnej kluczowe jest ustalenie zgodnej woli stron (art. 65 k.c.), a nie stosowanie konkretnej konstrukcji kodeksowej czy pozakodeksowej. Ponadto, dopuszczalne jest stosowanie różnych metod wykładni (literalnej i funkcjonalnej) w odniesieniu do różnych aspektów czynności prawnej w celu rekonstrukcji zgodnej woli stron.
Stan faktyczny
Powódka domagała się zapłaty od pozwanej na podstawie ugody zawartej między stronami. Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku sądu apelacyjnego, wskazując na istotne zagadnienia prawne dotyczące wykładni tej ugody. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powódki koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 444/19 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa "E." spółki z o.o. w P. przeciwko C. spółce z o.o. w C. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 listopada 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt VII AGa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie pozwany wniósł skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie 2 jej do rozpoznania wskazał występowanie na tle tej sprawy istotnych zagadnień prawnych oraz potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości. Pierwsze zagadnienie prawne ma dotyczyć tego, czy wykładając treść dokonanej przez strony czynności prawnej, gdy nie jest ona jednoznaczna, to sąd raczej powinien zmierzać w kierunku przyjęcia, że strony posłużyły się konstrukcją kodeksową (tu: art. 392 k.c.), czy pozakodeksową (tu: przystąpienie do długu). Zagadnienie to nie wymaga jednak wyjaśnienia, bo przy wykładni umowy nie ma znaczenia, czy przyjmie się konstrukcję kodeksową, czy pozakodeksową - obie są „równoprawne”, a istotne w świetle art. 65 k.c. jest ustalenie zgodnej woli stron. Co więcej, zagadnienie to nie powstaje na tle tej sprawy, ponieważ art. 392 k.c. dotyczy umowy między dłużnikiem a osobą trzecią, gdy tymczasem w ugodzie, z której wywodzone roszczenia są przedmiotem sporu, brały udział trzy strony, co jest typowe właśnie dla konstrukcji przystąpienia do długu przez osobę trzecią. Drugie zagadnienie prawne, jak się wydaje, bo nie zostało w skardze kasacyjnej jasno ujęte, dotyczy tego, czy wykładając treść tej samej czynności prawnej, co do niektórych kwestii można dawać pierwszeństwo wykładni literalnej, a co do innych wykładni funkcjonalnej. Znów odpowiedź twierdząca nie budzi wątpliwości - celem wykładni treści czynności prawnej (tu: ugody) jest rekonstrukcja zgodnej woli stron z chwili jej zawarcia, która to wola w niektórych aspektach lepiej, a w innych gorzej może zostać oddana przez treść (brzmienie) tej czynności. Trzecie zagadnienie prawne nie występuje natomiast na gruncie tej sprawy, bo wywodzi się z założenia, że w tej sprawie zawarto umowę z art. 392 k.c., gdy tymczasem sądy przyjęły mechanizm przystąpienia do długu. Z taką kwalifikacją prawną można polemizować w ramach zarzutów kasacyjnych, jednakże nie ma ona abstrakcyjnego i generalnego charakteru pozwalającego na traktowanie jej jako zagadnienia prawnego mającego uzasadnić przyjęcie skargi do rozpoznania. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania as] jw 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 392 KCart. 65 KC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy