I CSK 448/16
WyrokIzba Cywilna2016-10-26
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zapłatę, zarzut oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, oparty na twierdzeniu o rażącym naruszeniu prawa przez sądy obu instancji i niedopuszczeniu dowodu z opinii biegłych, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał tej oczywistości w odrębnym wywodzie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał w odrębnym wywodzie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, ograniczając się jedynie do ogólnego zarzutu bez wskazania norm prawnych, które miały zostać naruszone. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie może zastąpić uzasadnienia jej podstaw, które podlega ocenie dopiero po przyjęciu skargi. Sąd drugiej instancji szczegółowo wyjaśniał przyczyny oddalenia wniosku dowodowego.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od Skarbu Państwa. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda. Powód wniósł skargę kasacyjną, zarzucając oczywistą zasadność skargi z powodu rażącego naruszenia prawa przez sądy obu instancji i niedopuszczenia dowodu z opinii biegłych. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, przyznał wynagrodzenie radcy prawnemu z urzędu i nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 448/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa W. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 maja 2015 r., sygn. akt IV Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w W. radcy prawnemu J. C. tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi w postępowaniu kasacyjnym kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług, 3) nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy jako sąd kasacyjny nie jest sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji, a skarga kasacyjna (podobnie jak uprzednio - kasacja) nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym. Ma przede wszystkim na celu - w interesie publicznym - ujednolicenie orzecznictwa sądów powszechnych, rozstrzyganie sporów precedensowych oraz o istotnym znaczeniu dla rozwoju prawa i judykatury sądowej. W związku z tym jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie, w którym skarżący powinien wskazać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. i związku z tym istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący w odrębnym wywodzie wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparty został na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Zdaniem skarżącego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona albowiem Sąd drugiej instancji powielił rażące
3 naruszenie prawa przez Sąd pierwszej instancji i nie dopuścił dowodu z opinii biegłych zawnioskowanych przez powoda oraz nie znalazł podstaw do przypisania odpowiedzialności pozwanego pomimo przyznania osadzenia powoda w celi z osobami palącymi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kodeks postępowania cywilnego wielokrotnie posługuje się pojęciem „oczywistość” odnosząc je np. do bezzasadności dochodzonego roszczenia, wniosku o wyłączenie sędziego, zasadności podstawy kasacyjnej naruszenia prawa materialnego (art. 531, art. 499 pkt 1, art. 39816, art. 4249 k.p.c.). Oczywista zasadność lub bezzasadność wynika już z samej treści pisma procesowego, jest widoczna dla każdego prawnika bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej. W wypadku oczywistej zasadności konkretnego wniosku, bez dokładnego badania i oceny przytoczonych argumentów jest jasne, że wniosek powinien zostać uwzględniony. Odnosząc powyższe uwagi do kwestii oczywistej zasadność skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że przedmiotowa „oczywistość” zachodzi wówczas, gdy z treści skargi, bez potrzeby jej głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań prawnych wynika, że przytoczone w niej podstawy uzasadniają uwzględnienie skargi (tak np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2007 r., III CSK 216/07, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2007 r. II CSK 184/07, niepubl. z dnia 26 czerwca 2012 r., III CSK 121/12, niepubl.; z dnia 4 grudnia 2012 r., I CSK 302/12, niepubl.; z dnia 11 marca 2014 r., III SK 65/11, niepubl.). Skarżący nie wykazał w odrębnym wywodzie tak rozumianej oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Ograniczył się tylko do ogólnie postawionego zarzutu i to bez wskazania norm prawnych, które miały zostać naruszone. Uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może zastąpić uzasadnienie jej podstaw, które podlega ocenie dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania. Poza tym należy uwzględnić, iż Sąd drugiej instancji szczegółowo wyjaśnił dlaczego bezzasadne było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych.
4 Z tych względów uznając, że nie zostały spełnione przesłanki przejęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. postanowił jak wyżej. O kosztach postępowania kasacyjnego jak w punkcie drugim Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 15 w zw. § 12 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych … (jedn. tekst Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.). Sąd Najwyższy na podstawie art. 102 w zw. z art. 39821, 391 § 1 k.p.c. odstąpił od obciążania powoda kosztami postępowania kasacyjnego uwzględniając jego trudną sytuację osobistą i materialną (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 24 października 2013 r., IV CZ 61/13, niepubl.; z dnia 19 września 2013 r., I CZ 183/12, niepubl.). jw
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 432/15 2015-12-16Czy w sprawie o zapłatę, w której skarżący powołuje się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, zachodzą przesłanki do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I CSK 870/26 2026-05-20Czy skarga kasacyjna w sprawie o zapłatę, w której sąd okręgowy oddalił powództwo, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy skarżący powołuje się na oczywiste naruszenie prawa?
- IV CSK 217/20 2021-02-11Czy skarga kasacyjna powoda o zapłatę zadośćuczynienia za doznaną krzywdę jest oczywiście uzasadniona?
- V CSK 279/15 2015-11-27Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli opiera się na przesłance oczywistej zasadności, a skarżący nie wykazał kwalifikowanego naruszenia prawa widocznego od razu?
- IV CSK 70/15 2015-08-11Czy skarga kasacyjna, której uzasadnienie opiera się na ogólnikowych stwierdzeniach o rażącym naruszeniu przepisów prawa i powtórzeniu zarzutów skargi, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywist…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 531art. 499 pkt 1art. 39816art. 4249 KPCart. 3989 § 1art. 102art. 39821§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy