I CSK 45/20

WyrokIzba Cywilna2021-03-12

Skład orzekający: Grzegorz Misiurek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest ustalenie odmiennej treści postanowień umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej od treści tych postanowień indywidualnie uzgodnionej między stronami, jeśli sąd powołuje się na wskazanie w preambule umowy konkretnego zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi. Wskazano, że dopuszczalne jest ukształtowanie umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych przez włączenie do jej treści zarządzeń Prezesa NFZ, które stanowią kwalifikowany wzorzec umowy. Nie można przy tym domyślać się lub poszukiwać okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi, a argumentacja skarżącego nie przekonała o oczywistej zasadności skargi.
Stan faktyczny
Powództwo o zapłatę wytoczył Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia. Pozwany złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparto na przesłankach istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistej zasadności skargi. Skarżący przedstawił problem dotyczący wykładni umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w kontekście zarządzeń Prezesa NFZ.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 45/20 POSTANOWIENIE Dnia 12 marca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Szpitala (…) w W. przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia – (…) Oddziałowi Wojewódzkiemu w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 marca 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt V ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5.400,00 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub 2 wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na pierwszej i czwartej spośród wymienionych przesłanek. Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.) i także w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z dnia 3 lutego 2012 r. I UK 271/11 - nie publ.). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z dnia 9 lutego 2011 r., III SK 41/10 - nie publ.). Skarżący przedstawiony przez siebie problem ujął w pytaniu: „Czy w ramach wykładni umowy o udzielanie świadczeń usług opieki zdrowotnej, dokonanej przez sąd z powołaniem się na wskazanie w jej preambule konkretnego zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, możliwe jest ustalenie odmiennej treści postanowień przedmiotowo istotnych takiej umowy od treści tych postanowień jednoznacznie, w sposób indywidualny, uzgodnionej między stronami - czy dopuszczalne jest przyjęcie, że odpowiednie postanowienia zarządzenia Prezesa NFZ zastępują indywidualnie uzgodnione warunki umowy?”. 3 Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera argumentacji jurydycznej wskazującej na występowanie odmiennych ocen prezentowanych problemów oraz na to, że przepisy dotyczące tej problematyki nie doczekały się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych. Nie jest rolą Sądu Najwyższego domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (por.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. akt II UK 38/08, nie publ.; z dnia 14 grudnia 2004 r., sygn. akt II CZ 142/04, nie publ.). Ponadto wypada zauważyć, że Sąd uznał, iż aneks zawarty przez strony został zawarty w związku z Zarządzeniem, co wynika z treści preambuły zawartej w aneksie, a skoro przesłanką jego zawarcia było Zarządzenie to nie można mu odmówić znaczenia. Ubocznie należy wskazać, że Sąd Najwyższy wyjaśniał już, że dopuszczalne jest ukształtowanie umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych przez włączenie do jej treści - bezpośrednio lub przez odesłanie - zarządzeń Prezesa NFZ wydanych na podstawie art. 146 u.ś.o.z., a w razie odesłania, zarządzenia te stanowią kwalifikowany, zewnętrzny wzorzec umowy, podlegający kontroli na podstawie art. 384 i n.k.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2019 r., sygn. akt III CSK 240/18, nie publ., a także por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt IV CSK 550/15, OSNC 2017, nr 3, poz. 36, z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt II CSK 91/15, z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt III CSK 217/11, nie publ.). Dodano, że w umowach między Narodowym Funduszem Zdrowia a zakładami opieki zdrowotnej występuje wprawdzie formalnie równorzędność prawna stron, ale w rzeczywistości z przyczyn ekonomicznych pozostają one w stosunku zależności i swoistego podporządkowania wobec Funduszu (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt IV CSK 550/15, OSNC 2017, nr 3, poz. 36, z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt IV CSK 10/14, nie publ.). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża się „oczywista zasadność" skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci 4 naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Celem sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest wykazanie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.). Oczywistą zasadność skargi skarżący odniósł do naruszenia art. 65 k.c. Wskazał na dokonanie przez Sąd błędnej wykładni zarządzenia i umowy łączącej strony, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego. Wypada przypomnieć, że - stosownie do art. 3983 § 3 k.p.c. - podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Niezależnie od powyższego treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje o jej oczywistej zasadności. Okoliczności wskazane przez skarżącego nie usprawiedliwiają takiej oceny zaskarżonego orzeczenia. Wobec powyższego nie można uznać, że przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały w sposób właściwy wykazane. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 146art. 384art. 65 KCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy