I CSK 46/15
WyrokIzba Cywilna2015-10-22
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku dochodzenia od Skarbu Państwa roszczenia o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych na podstawie art. 448 k.c. wystarczające jest wykazanie, że działanie naruszające dobra osobiste było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, a nie wyłącznie sprzeczne z prawem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne ani rozbieżność w orzecznictwie. Stwierdzono, że teza, iż w przypadku dochodzenia od Skarbu Państwa roszczenia przewidzianego w art. 448 k.c., art. 417¹ k.c. nie znajduje zastosowania, nie powinna budzić wątpliwości. Kwestia, czy wystarczające jest wykazanie sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, czy wyłącznie z prawem, nie została wykazana jako problem wymagający rozstrzygnięcia w kontekście tej sprawy, ponieważ powód dochodził zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, a nie odszkodowania za szkodę majątkową.Stan faktyczny
Powód dochodził od Skarbu Państwa zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. Sąd Apelacyjny wydał wyrok, od którego powód wniósł skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. W skardze kasacyjnej powód wskazywał na potrzebę wykładni przepisów prawa, istnienie rozbieżności w orzecznictwie oraz oczywistą zasadność skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa kwotę 120 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 46/15 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa P. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w W. o zadośćuczynienie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 października 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego; 3. przyznaje r.pr. K. T. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych powiększoną o 23 % podatku VAT tytułem wynagrodzenia za udzielenie z urzędu powodowi nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano potrzebę wykładni przepisów prawa, istnienie rozbieżności w orzecznictwie oraz oczywistą zasadność skargi. Po pierwsze, skarga nie jest oczywiście uzasadniona. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest przekonujące i dowodzi niewątpliwie zgodnego ze sztuką prawniczą wyłożenia i zastosowania przepisów prawa. Jeżeli zatem można formułować pod jego adresem zarzuty, to nie świadczą one o oczywistej wadliwości wyroku. Po drugie, nie występuje wskazywana w skardze rozbieżność orzecznictwa, która ma dotyczyć tego, jak interpretować przesłankę bezprawności w kontekście odpowiedzialności Skarbu Państwa. Dominujący nurt orzecznictwa odróżnia zakres bezprawności przy odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa wyznaczany normą konstytucyjną, gdzie oznacza ona wyłącznie niezgodność z prawem, od szerzej rozumianej bezprawności deliktowej w ogóle. Kwestia ta jednak nie wymaga rozważenia na tle tej sprawy, ponieważ powód dochodzi zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, a nie odszkodowania za szkodę majątkową. Po trzecie, z powołanych w skarze orzeczeń wynika jedynie, że w razie dochodzenia roszczenia określonego w art. 448 k.c. od Skarbu Państwa, art. 4171 k.c. nie znajduje zastosowania – taka teza nie powinna budzić wątpliwości. Czym innym jest pytanie o to, czy w przypadku dochodzenia od Skarbu Państwa roszczenia przewidzianego w art. 448 k.c. jest wystarczające wykazanie, że działanie naruszające dobra osobiste było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, czy wyłącznie sprzeczne z prawem. Rozbieżności co do tego problemu skarga kasacyjna jednak nie wskazuje.
3 W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. aw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 305/18 2018-12-07Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, w której podniesiono istotne zagadnienie prawne dotyczące podstawy odpowiedzialności Skarbu Państwa za naruszenie dóbr osobistych?
- V CSK 29/15 2015-07-23Czy skarga kasacyjna dotycząca przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie art. 448 w związku z art. 24 k.c. oraz art. 24 k.c. w związku z art. 552 § 4 k.p.k. spełnia przesłanki istotnego zagadnienia prawneg…
- V CSK 76/18 2018-06-27Czy art. 5 k.c. może stanowić samodzielną podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa i osób działających w jego imieniu, w sytuacji, gdy działania te były zgodne z prawem (art. 417 § 1 k.c.)?
- II CSK 58/20 2020-09-24Czy przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego, stwierdzone orzeczeniem sądu, może prowadzić do naruszenia dóbr osobistych strony, a w szczególności prawa do rzetelnego postępowania, i czy sąd może ocenić działani…
- V CSK 122/17 2017-09-20Czy w przypadku naruszenia dóbr osobistych poprzez wypowiadanie fałszywych oskarżeń, można odstąpić od zasądzania zadośćuczynienia, mimo iż z takim naruszeniem wiążą się nieprzyjemności, takie jak podejmowane przez organ…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 448 KCart. 4171 KC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy