I CSK 46/15

WyrokIzba Cywilna2015-10-22

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku dochodzenia od Skarbu Państwa roszczenia o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych na podstawie art. 448 k.c. wystarczające jest wykazanie, że działanie naruszające dobra osobiste było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, a nie wyłącznie sprzeczne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne ani rozbieżność w orzecznictwie. Stwierdzono, że teza, iż w przypadku dochodzenia od Skarbu Państwa roszczenia przewidzianego w art. 448 k.c., art. 417¹ k.c. nie znajduje zastosowania, nie powinna budzić wątpliwości. Kwestia, czy wystarczające jest wykazanie sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, czy wyłącznie z prawem, nie została wykazana jako problem wymagający rozstrzygnięcia w kontekście tej sprawy, ponieważ powód dochodził zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, a nie odszkodowania za szkodę majątkową.
Stan faktyczny
Powód dochodził od Skarbu Państwa zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. Sąd Apelacyjny wydał wyrok, od którego powód wniósł skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. W skardze kasacyjnej powód wskazywał na potrzebę wykładni przepisów prawa, istnienie rozbieżności w orzecznictwie oraz oczywistą zasadność skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa kwotę 120 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 46/15 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa P. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w W. o zadośćuczynienie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 października 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego; 3. przyznaje r.pr. K. T. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych powiększoną o 23 % podatku VAT tytułem wynagrodzenia za udzielenie z urzędu powodowi nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano potrzebę wykładni przepisów prawa, istnienie rozbieżności w orzecznictwie oraz oczywistą zasadność skargi. Po pierwsze, skarga nie jest oczywiście uzasadniona. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest przekonujące i dowodzi niewątpliwie zgodnego ze sztuką prawniczą wyłożenia i zastosowania przepisów prawa. Jeżeli zatem można formułować pod jego adresem zarzuty, to nie świadczą one o oczywistej wadliwości wyroku. Po drugie, nie występuje wskazywana w skardze rozbieżność orzecznictwa, która ma dotyczyć tego, jak interpretować przesłankę bezprawności w kontekście odpowiedzialności Skarbu Państwa. Dominujący nurt orzecznictwa odróżnia zakres bezprawności przy odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa wyznaczany normą konstytucyjną, gdzie oznacza ona wyłącznie niezgodność z prawem, od szerzej rozumianej bezprawności deliktowej w ogóle. Kwestia ta jednak nie wymaga rozważenia na tle tej sprawy, ponieważ powód dochodzi zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, a nie odszkodowania za szkodę majątkową. Po trzecie, z powołanych w skarze orzeczeń wynika jedynie, że w razie dochodzenia roszczenia określonego w art. 448 k.c. od Skarbu Państwa, art. 4171 k.c. nie znajduje zastosowania – taka teza nie powinna budzić wątpliwości. Czym innym jest pytanie o to, czy w przypadku dochodzenia od Skarbu Państwa roszczenia przewidzianego w art. 448 k.c. jest wystarczające wykazanie, że działanie naruszające dobra osobiste było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, czy wyłącznie sprzeczne z prawem. Rozbieżności co do tego problemu skarga kasacyjna jednak nie wskazuje. 3 W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. aw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 448 KCart. 4171 KC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy