I CSK 467/21
WyrokIzba Cywilna2021-10-15
Skład orzekający: Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalna jest droga procesu cywilnego do dochodzenia wypłaty środków publicznych w sytuacji, gdy żadna ze stron nie posłużyła się środkiem cywilnoprawnym, a także czy dopuszczalne jest zaniechanie przez organ wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu dofinansowania, gdy organ wniósł pozew o zapłatę z weksla?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez skarżącą zagadnienia prawne nie spełniają wymogów określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Stwierdzono, że zawarcie umowy o wypłatę środków publicznych tworzy stosunek cywilnoprawny, a zabezpieczenie roszczenia wekslem i wystąpienie o zapłatę na jego podstawie uzasadnia drogę sądową. Ponadto, kwestia dopuszczalności drogi sądowej w takich przypadkach była już wielokrotnie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy, a przepisy ustawy o finansach publicznych nie wyłączają możliwości dochodzenia zapłaty weksla na drodze cywilnej.Stan faktyczny
Powódka F. sp. z o.o. w likwidacji wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę środków publicznych. Skarżąca podniosła dwa zagadnienia prawne dotyczące dopuszczalności drogi procesu cywilnego oraz zaniechania wszczęcia postępowania administracyjnego. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego od powódki na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 467/21 POSTANOWIENIE Dnia 15 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa F. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w P. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Funduszy i Polityki Regionalnej o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 października 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej od powódki kwotę 12.500 (dwanaście tysięcy pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 398 4 § 1 i 2 k.p.c. wskazując na jej cechy konstrukcyjne i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 398 4 § 2 k.p.c.
2 może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. W wypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. należy sformułować zagadnienie prawne oraz przedstawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, niepubl.). Skarżąca przedstawiła dwa zagadnienia prawne pytając, czy dopuszczalna jest droga procesu cywilnego do dochodzenia wypłaty środków publicznych w sytuacji gdy żadna ze stron nie posłużyła się środkiem cywilnoprawnym oraz czy dopuszczalne jest zaniechanie przez organ wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu dofinansowania w sytuacji, w której organ wniósł pozew o zapłatę z weksla kwoty tytułem zwrotu dofinansowania. Przedstawione zagadnienia nie są zagadnieniami prawnymi w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Skarżąca w łącznym uzasadnieniu nie wykazała bowiem, że ma ono poważny, uniwersalny i istotny charakter, wywołuje zasadnicze kontrowersje lub rozbieżne oceny prawne i nie zostało dotychczas rozstrzygnięte, a jest to konieczne zarówno dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, jak i przyczyni się do rozwoju judykatury. Błędnie podnosi skarżąca argument, że żadna ze stron nie posłużyła się środkiem cywilnoprawnym. Strony zawarły umowę o wypłatę środków, co stworzyło stosunek cywilnoprawny, roszczenie pozwanej o zwrot środków zostało zabezpieczone wekslem i pozwana wystąpiła o zapłatę w oparciu o weksel. Tak więc dopuszczalna jest droga sądowa do dochodzenia wypłaty środków publicznych, co było przedmiotem rozstrzygnięcia w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2013 r., IV CSK 12/13 (OSNC-ZD 2014 r., nr 4, poz. 63). Pozytywna odpowiedź na zagadnienie drugie była wielokrotnie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy, który zarówno w przytoczonym orzeczeniu, jak innych zwrócił uwagę, że przepisy ustawy o finansach publicznych nie rozciągają się na sprawy o zapłatę weksla zabezpieczającego roszczenie o zwrot dofinansowania i przewidziany w art. 207 ust. 9 - 12a tej ustawy administracyjny tryb zwrotu środków nie wyłącza możliwości zabezpieczenia wekslem roszczenia o zwrot tych środków i drogi sądowej do
3 dochodzenia zapłaty weksla. Podniesiono również, że roszczenie o zapłatę weksla oraz roszczenie o przewidziany w umowie o zwrot dofinansowania, to dwa odrębne roszczenia, co oznacza, że każde z nich jest odrębną sprawą opartą na innej podstawie faktycznej i prawnej (uchwały Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2013 r., III CZP 9/13, OSNC-ZD 2014, nr 1, poz. 12 i z dnia 6 kwietnia 2017 r., III CZP 117/16, OSNC 2018 r., nr 1 poz. 6, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2013 r., III CZP 9/13, OSNC-ZD 2014 r., nr 1, poz. 12, z dnia 5 lipca 2013 r., IV CSK 12/13, OSNC-ZD 2014 r., nr 4, poz. 63, z dnia 21 lipca 2017 r., I CSK 717/16, niepubl., z dnia 9 listopada 2017 r., I CSK 79/17, niepubl., z dnia 10 maja 2018 r., I CSK 804/17, niepubl.). Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), mając również na uwadze podniesienie niedopuszczalnego zarzutu naruszenia art. 233 k.p.c. motywowanego błędna oceną dowodów (art. 3983 § 3 i 39813 § 2 in fine k.p.c.). O kosztach należnych pełnomocnikowi pozwanego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 99, 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c. oraz § 2 pkt 9 i § 10 ust, 4 pkt 2 w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015, poz. 1800 ze zm.) ke
Powiązane orzeczenia
- V CSK 644/13 2014-07-08Czy skarga kasacyjna od wyroku sądu drugiej instancji oddalającego apelację od wyroku sądu pierwszej instancji zasądzającego zwrot wypłaconego wynagrodzenia z powodu uznania wydatków za niekwalifikowalne, spełnia przesła…
- I CSK 285/16 2016-12-14Czy zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności utrzymania w mocy nakazu zapłaty wystawionego na podstawie weksla, mimo niepowstania zobowiązania wekslowego, gdy żądanie powoda znajduje oparcie w stosunku podstawowym, s…
- I CSK 1/17 2017-06-08Czy w sprawie o zapłatę, w której Sąd Apelacyjny oddalił powództwo, skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne uzasadnienia wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, wskazujące na istotne zagadnienie prawne, potrzebę wykładn…
- I CSK 2686/22 2022-07-14Czy w sprawie występuje potrzeba dokonania wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, uzasadniająca przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- IV CSK 61/18 2018-06-19Czy skarga kasacyjna dotycząca dopuszczalności drogi sądowej w sprawach o zapłatę dotacji oświatowej, charakteru prawnego roszczenia jako dotacji lub refundacji, a także wskazania rachunku bankowego jako warunku wypłaty,…
Powołane przepisy
art. 398art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 207 ust. 9art. 3989 § 2 KPCart. 233 KPCart. 3983 § 3art. 98 § 1art. 391 § 1§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy