I CSK 4739/22

WyrokIzba Cywilna2023-03-16

Skład orzekający: Jacek Grela

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistego naruszenia prawa, gdy jej uzasadnienie stanowi próbę ponownej weryfikacji ustaleń faktycznych i oceny prawnej dokonanej przez sąd drugiej instancji?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy doszło do kwalifikowanego, oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, bez potrzeby głębszej analizy. Uzasadnienie skargi stanowiące próbę ponownej weryfikacji ustaleń faktycznych i oceny prawnej sądu drugiej instancji nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania ze względu na tę przesłankę.
Stan faktyczny
Wnioskodawca wniósł o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności samochodu. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, a Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy. W skardze kasacyjnej wnioskodawca powołał się na przesłankę oczywistego naruszenia prawa (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), wskazując, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując przesłanek do jej uwzględnienia.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 4739/22 POSTANOWIENIE Dnia 16 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela w sprawie z wniosku P. J. z udziałem R. J. o zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym 16 marca 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie, na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu z 7 marca 2022 r., sygn. akt XV Ca 44/22, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE P. J. wniósł o stwierdzenie, że nabył z dniem 1 października 2012 r. przez zasiedzenie własność samochodu marki V. o nr nadwozia […], o nr rejestracyjnym […] rok produkcji 2009. Postanowieniem z 29 lipca 2021 r. Sąd Rejonowy w Złotowie oddalił wniosek. Postanowieniem z 7 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił apelację wnioskodawcy. W skardze kasacyjnej wnioskodawca, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Zdaniem skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I CSK 4739/22 2 W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07). W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w sądzie drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie I CSK 4739/22 3 skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 4§ 1 pkt 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy