I CSK 476/13
WyrokIzba Cywilna2014-04-16
Skład orzekający: Agnieszka Piotrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakłady poczynione przez dzierżawcę na przedmiot dzierżawy, wykonane bez wymaganej umową zgody wydzierżawiającego, w wyniku nałożonego przez organy władzy publicznej obowiązku, powinny być objęte dyspozycją art. 677 k.c. w związku z art. 694 k.c., czy też należy je zakwalifikować jako dokonane bez podstawy prawnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Utrwalone stanowisko Sądu Najwyższego stanowi, że najemca, który dokonał nakładów na wynajmowaną rzecz, nie może dochodzić ich zwrotu od wynajmującego na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, lecz wyłącznie na podstawie przepisów normujących stosunki najmu. Roszczenia te przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy (art. 677 k.c.), niezależnie od tego, czy chodzi o nakłady konieczne, czy użyteczne.Stan faktyczny
Powód S. G. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Skarga dotyczyła zapłaty za nakłady poczynione przez powoda na przedmiot dzierżawy. Powód argumentował, że nakłady te, wykonane bez zgody pozwanej i w wyniku obowiązku nałożonego przez organy władzy publicznej, powinny być objęte przepisami o bezpodstawnym wzbogaceniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 476/13 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z powództwa S. G. przeciwko Gminie R. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych; 3. przyznaje adwokatowi D. D. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną wniesioną przez powoda S. G. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 stycznia 2013 r. oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w K. zważyć należy, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, silnie nacechowanym pierwiastkiem publicznoprawnym, a jej rolą nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających ewentualne uchybienia, ponieważ tę funkcję realizują zwyczajne środki zaskarżenia i skarga o wznowienie postępowania. Skarga kasacyjna służy ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego. Taka konstrukcja i rola skargi kasacyjnej, powoduje konieczność poddania jej kontroli wstępnej pod kątem spełniania kryteriów, kwalifikujących do przedstawienia skargi Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący uzasadnił istnieniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, czy nakłady poczynione przez powoda na przedmiot dzierżawy, objęte przedmiotem postępowania, nie uregulowane treścią łączącej strony umowy dzierżawy, wykonane bez wymaganej umową zgody pozwanej, w wyniku nałożonego na powoda przez organy władzy publicznej obowiązku, jako oderwane od łączącej strony umowy dzierżawy, powinny być objęte dyspozycją przepisu art. 677 k.c. w związku z art. 694 k.c., czy też należy je zakwalifikować jako dokonane bez podstawy prawnej.
3 Przedstawienie okoliczności, uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, polega na sformułowaniu samego zagadnienia oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym także, na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepubl.). Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. niepublikowane postanowienia Sądu Najwyższego z 10 marca 2010 r., II UK 363/09 i z 12 marca 2010 r., II UK 400/09). Skarżący nie poparł tezy o istnieniu przedstawionego we wniosku istotnego zagadnienia prawnego szerszym wywodem prawnym, tymczasem zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego – najemca, który dokonał nakładów na wynajmowaną rzecz, nie może dochodzić ich zwrotu od wynajmującego na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, lecz wyłącznie na podstawie przepisów normujących stosunki najmu; jego roszczenia z tego tytułu przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy (art. 677 k.c.), niezależnie od tego, czy chodzi o nakłady konieczne, czy też użyteczne (por. wyroki SN: z dnia 4 listopada 1980 r., II CR 394/80 OSNC 1981, nr 7, poz. 134, z dnia 7 kwietnia 2005 r., II CK 431/04, niepubl., z dnia 21 stycznia 2004 r, IV CK 362/02,niepubl., z dnia 29 maja 2007 r., V CSK 83/07, niepubl., z dnia 11 czerwca 2008 r., V CSK 28/08, nie publ). W tej sytuacji na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego w odniesieniu do pełnomocnika powoda z urzędu znajduje oparcie w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r.- Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz.U.2009, nr 146, poz. 1188) oraz § 2 ust. 3 i § 13 ust. 4 pkt 2 w związku z § 6 punkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
4 oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz.U.2013, nr 461 - j.t.). O kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz pozwanego, który wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, orzeczono na podstawie art. 98 i art. 99 w związku z art. 108 w związku z art. 39821 k.p.c. [aw] jw
Powiązane orzeczenia
- V CSK 83/07 2007-05-29Czy roszczenie najemcy (dzierżawcy) o zwrot nakładów poczynionych na przedmiot najmu (dzierżawy) powinno być dochodzone na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, czy też przepisów regulujących stosunek najmu (d…
- IV CSK 706/16 2017-06-09Czy sąd może uwzględnić powództwo o zapłatę na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c.), mimo oddalenia go na podstawie przepisów o najmie (art. 677 k.c.), jeśli uwzględnione zostały okoliczności f…
- IV CZ 73/19 2019-10-16Czy skarga kasacyjna w sprawie o zapłatę czynszu dzierżawnego jest niedopuszczalna, gdy jej przedmiotem jest ustalenie, że umowa dzierżawy uległa rozwiązaniu, a nie wysokość czynszu?
- IV CSK 713/19 2020-06-19Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną opartą na zarzucie naruszenia art. 65 § 2 k.c. przez błędną wykładnię oświadczeń woli stron dotyczących sposobu rozliczenia nakładów na przedmiot dzierża…
- II CSK 294/06 2006-12-13Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo oddalił powództwo o zapłatę z tytułu nakładów na dzierżawioną nieruchomość, nie dokonując wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących zakończenia stosunku dzierżawy i skorzystania przez…
Powołane przepisy
art. 677 KCart. 694 KCart. 390 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 29 ust. 1art. 98art. 99art. 108art. 39821 KPC§ 1§ 2§ 2 ust. 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy