I CSK 496/17

WyrokIzba Cywilna2017-11-28

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca ochrony dóbr osobistych, oparta na potrzebie wykładni przepisów o krytyce prasowej wobec polityka w kontekście ustaleń postępowania karnego, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c., takie jak istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. W niniejszej sprawie, mimo że skarga dotyczyła wykładni art. 23 i 24 k.c. w kontekście krytyki prasowej czynnego polityka, Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienia prawne zostały sformułowane zbyt ogólnie i oderwane od ustaleń faktycznych, a Sąd Apelacyjny nie naruszył prawa do krytyki prasowej ani prawa do informacji.
Stan faktyczny
Powód dochodził ochrony dóbr osobistych przeciwko pozwanym, którzy opublikowali artykuł prasowy krytykujący czynnego polityka. Krytyka dotyczyła ustaleń poczynionych w postępowaniu przygotowawczym, które zostało następnie umorzone. Pozwani wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się przyjęcia jej do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienia prawne dotyczące granic krytyki prasowej i prawa do informacji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanych na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 496/17 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa D.J. przeciwko A. S.A. z siedzibą w W. i J.S. o ochronę dóbr osobistych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 listopada 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt VI ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. 2 W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący opierają wniosek o przyjęcie skargi na istnieniu zagadnień prawnych, potrzebie wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów oraz na oczywistej zasadności. Stanowiska tego nie sposób jednak podzielić. Skarga kasacyjna pozwanych, a w szczególności treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, jest nakierowana na potrzebę dokonania wykładni art. 23 i 24 k.c. w kontekście zakresu dopuszczalnej krytyki prasowej wobec czynnego polityka w sytuacji, gdy zdarzenie które było przedmiotem tej krytyki zostało negatywnie zweryfikowane w postępowaniu przygotowawczym. Skarżący wskazują na konieczność udzielenia odpowiedzi na kilka ich zdaniem istotnych zagadnień prawnych dotyczących granic możliwego kwestionowania przez dziennikarza w publikacji prasowej ustaleń poczynionych w zakończonym postępowaniu karnym (przygotowawczym). Postanowione zagadnienia zostały jednak sformułowane w sposób niezwykle ogólny i w oderwaniu od poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, które wiążą Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym. Wbrew twierdzeniom skarżących Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku nie powołał się na zakaz możliwości kwestionowania postanowienia prokuratora o umorzeniu postępowania karnego, ale podkreślił jedynie nierzetelność pozwanych przy ocenie zebranego materiału, który w niczym nie odbiegał od materiału, jaki był w posiadaniu organów wymiaru sprawiedliwości (s. 13 - 14 uzasadnienia). Ponadto za nierzetelne uznano domaganie się w artykule prasowym kontroli sądowej rozstrzygnięcia prokuratora pomijając fakt, że kontrola taka już miała miejsce w sprawie. Są to zaś całkiem odmienne zagadnienia i nie można uznać, aby tym samym doszło do wskazywanego w skardze zagrożenia dla prawa do krytyki prasowej i prawa do informacji. Z tych samych względów należy uznać, że nie zachodzi potrzeba wykładni art. 23 i 24 k.c. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wprowadzono bowiem żadnego ograniczenia w odniesieniu do krytyki prokuratorskich rozstrzygnięć, a jedynie wskazano na możliwość naruszenia dobrego imienia powoda w wyniku 3 interpretacji ustalonych faktów dokonanych jednostronnie, tylko w celu wykazania określonej z góry tezy. Wbrew twierdzeniom skarżących z zaskarżonego wyroku nie wynika, że uznano, iż jedynie pełna wiedza pozwanych o prawdziwości informacji chroni ich przed odpowiedzialnością z tytułu naruszenia dóbr osobistych. Wręcz przeciwnie w rozstrzygnięciu swym Sąd Apelacyjny w ślad za uzasadnieniem uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z 18 lutego 2005 r. III CZP 53/04 (OSNC 2005, nr 7-8, poz. 114) wskazał że wystarczające jest dochowanie należytej staranności przy ustalaniu prawdziwości zdarzeń i ich ocenie, czego jednak nie dokonano w okolicznościach tej sprawy. Szczegółowa analiza treści skargi prowadzi do wniosku, że nie jest ona oczywiście uzasadniona. Uzasadnienie tej podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej nie odnosi się, co zaskakujące, do sformułowanych w skardze podstaw kasacyjnych, ale podkreśla potrzebę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Najwyższy w związku z koniecznością zaspokojenia „poczucia sprawiedliwości”. Abstrahując od tego, że pojęcie to jest niejasne i pozaustawowe, a przede wszystkim, że nie stanowi podstawy przyjęcia skargi do rozpoznania, to szczegółowa analiza jurydyczna skargi i jej podstaw podobnej konkluzji nie uzasadnia. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c. a contrario). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 23art. 98 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy