I CSK 50/15

Sygn. akt I CSK 50/15 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa M. Ł. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w G., Prezesowi Sądu Okręgowego w W. i Prezesowi Sądu Apelacyjnego w […] o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 października 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt VI ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego; 3. przyznaje r.pr. P. G. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych powiększoną o 23 % podatku VAT tytułem wynagrodzenia za udzielenie z urzędu powódce nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W skardze kasacyjnej powódki jako uzasadnienie wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania powołano się na nieważność postępowania oraz oczywistą zasadność skargi. Po pierwsze, nie zachodzi nieważność postępowania, której przyczyną ma być odmowa ustanowienia na rzecz powódki pełnomocnika z urzędu mimo prawnego i faktycznego, a także dowodowego skomplikowania sprawy. Zarzut ten nie jest trafny. Kwestię tę wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 lutego 2013 r., II CSK 385/12 (niepubl.), z którego wynika, że w zasadzie odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie powoduje nieważności postępowania na skutek pozbawienia strony możności obrony swych praw. Sąd nie jest bowiem bezwzględnie związany złożonym przez stronę, zarówno zwolnioną od kosztów sądowych (art. 117 § 1 k.p.c.), jak i niekorzystającą ze zwolnienia od kosztów sądowych, wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uwzględnia go - zgodnie z art. 117 § 5 k.p.c. - jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny. Jednakże w niektórych wypadkach odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu może spowodować nieważność postępowania na skutek pozbawiania strony możności obrony swych praw. Taka sytuacja zachodzi m.in. wówczas, gdy strona ze względu na stan zdrowia psychicznego nie jest w stanie podjąć racjonalnej obrony swych praw w postępowaniu sądowym. W niniejszej sprawie wskazany przez Sąd Najwyższy wyjątek nie zachodził, zatem Sąd nie był związany wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Po drugie, skarga nie jest oczywiście uzasadniona. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie dowodzi oczywiście nieprawidłowego wyłożenia albo zastosowania prawa. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. 3 Sąd Najwyższy na podstawie art. 102 k.p.c. nie obciążył powódki kosztami postępowania ze względu na jej szczególną sytuację majątkową i zdrowotną. aw