I CSK 5049/22

I CSK 5049/22 POSTANOWIENIE 22 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 22 sierpnia 2023 r. w Warszawie w sprawie z powództwa Prokuratora Generalnego […] przeciwko Redaktorowi Naczelnemu X. o nakazanie publikacji sprostowania, na skutek skargi kasacyjnej Redaktora Naczelnego X. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 8 marca 2022 r., I ACa 860/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia pozwanemu do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Pozwany Redaktor Naczelny serwisu X. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 8 marca 2022 r., którym nadano sprostowaniu wnioskowanemu przez powoda - Prokuratora Generalnego […] – następujące brzmienie: „SPROSTOWANIE W artykule z dnia […] 2020 r. pt. „[…]” podano: I CSK 5049/22 2 Nieprawdziwą informację, że otrzymałem […]. zł dodatku w ciągu […] lat wbrew Konstytucji, Nieprawdziwą informację, że obszedłem zakaz łączenia funkcji posła i prokuratora, Nieprawdziwą informację, że otrzymywany przeze mnie dodatek przysługuje jedynie czynnym prokuratorom, Nieprawdziwą informację, że otrzymywany przeze mnie dodatek nie podlega opodatkowaniu, Nieprawdziwą informację, że zapisy o dodatkach funkcyjnych uzależnione są od stażu zawodowego. Konstytucja nie zabrania łączyć mandatu posła z funkcją Prokuratora Generalnego, a przepisy odróżniają tę funkcję od stanowiska czynnego prokuratora pełniącego obowiązki w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury, przewidując możliwość otrzymywania dodatku prokuratorskiego, który podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, a jego wysokość nie jest uzależniona od stażu zawodowego. Prokurator Generalny […] (adres do wiadomości redakcji)”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). W niniejszej skardze oparto się na przyczynach przyjęcia skargi do rozpoznania wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. Skarżący wskazał na potrzebę wykładni art. 31a ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1) Prawa prasowego, budzących poważne wątpliwości interpretacyjne, tj. jak I CSK 5049/22 3 należy interpretować pojęcie sprostowania „odnoszącego się do faktów”, w szczególności rozstrzygnięcie, czy za wypowiedzi o ocennym charakterze mogą być uznane m.in, sądy wskazujące na nieprawidłowość lub niecelowość cudzego postępowania, a także poglądy, których podłożem jest aprobata dla określonej argumentacji prawnej, prezentowanej przez część uczestników dyskursu, czy też należy je uznać za wypowiedzi o faktach, co jest przedmiotem rozbieżności w orzecznictwie i istnienia sprzecznych rozstrzygnięć tych samych sądów. Ponadto pozwany uzasadnił oczywistą zasadność skargi rozbieżnością w orzecznictwie Sądu Apelacyjnego w Warszawie dotyczącą tego samego artykułu opublikowanego w wersji drukowanej i elektronicznej. Pozwany wskazał, że prostowany artykuł stanowił opinię prawną, nie był zatem wypowiedzią co do faktów. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że określony przepis prawa, będący źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych. Wątpliwości te i rozbieżności należy przytoczyć, przedstawiając ich doktrynalne lub orzecznicze źródła. Konieczne jest wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej. Powołanie się na omawianą przesłankę wymaga również wykazania, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania na czym polegają wątpliwości związane z jego rozumieniem oraz przedstawienia argumentacji świadczącej, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter, nie należą do zwykłych wątpliwości, które wiążą się z procesem stosowania prawa (zob. m.in. postanowienia SN z 11 stycznia 2022 r., II PSK 193/21; oraz z 20 stycznia 2022 r. I CSK 790/21). Z kolei dla skutecznego powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. musi być oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna bez głębszej analizy przy wykorzystaniu I CSK 5049/22 4 podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia SN z 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11). Problematyka wypowiedzi co do faktów i co do opinii w sprawach o sprostowanie stanowiła już kilkakrotnie przedmiot wypowiedzi Sądu Najwyższego. Sprostowanie w prawie polskim stanowi szczególny mechanizm prawa prasowego pozwalający opinii publicznej na zapoznanie się ze stanowiskiem drugiej strony sporu, umożliwiając zainteresowanemu zajęcie własnego stanowiska i przedstawienie swojej wersji wydarzeń oraz zapoznanie z nią opinii publicznej, za pośrednictwem tego samego środka przekazu, w którym ukazały się uprzednio informacje jego dotyczące i wpływające na jego wizerunek (zob. wyrok SN z 5 października 2022, II CSKP 942/22). Kryterium zasadności publikacji sprostowania nie jest zatem prawdziwość faktów – ani prezentowanych w prostowanej publikacji prasowej, ani podanych w sprostowaniu. Sprostowanie powinno natomiast spełniać kryterium rzeczowości, które zachodzi również wtedy, kiedy pierwotny tekst publikacji można było rozumieć na kilka sposobów (zob. np. wyrok SN z 3 grudnia 2021 r., I CSKP 126/21). Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego w kwocie 240 zł rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 in fine rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie. AD [ł.n]