I CSK 5142/22
WyrokIzba Cywilna2023-07-24
Skład orzekający: Dariusz Pawłyszcze
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o wydanie akcji, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna w sprawach majątkowych jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych (art. 398^2 § 1 k.p.c.). W przypadku zaskarżenia w całości wyroku sądu pierwszej instancji wartością przedmiotu zaskarżenia apelacją jest wartość przedmiotu sporu ustalona w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji (art. 368 § 2 k.p.c.). Oznaczenie tej wartości przez pozwanego w apelacji na 54 870 zł nie miało skutku prawnego, a wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 36 580 zł.Stan faktyczny
Powód wniósł o nakazanie wydania mu akcji przez pozwaną spółkę, twierdząc, że jest akcjonariuszem. Sąd pierwszej instancji uwzględnił powództwo, ustalając wartość przedmiotu sporu na 36 580 zł. Pozwany zaskarżył wyrok apelacją, oznaczając wartość przedmiotu zaskarżenia na 54 870 zł, a następnie wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego apelację, ponownie oznaczając wartość przedmiotu zaskarżenia na 54 870 zł.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną i zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 5142/22 POSTANOWIENIE 24 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Pawłyszcze po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 24 lipca 2023 r. w Warszawie wniosku D. S.A. w W. o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 5 marca 2021 r., XXIII Ga 1186/19, wydanego w sprawie z powództwa Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej przeciwko D. S.A. w W. o nakazanie wydania akcji, 1. odrzuca skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. S.A. w W. na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej 1800 (jeden tysiąc osiemset) zł kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Powód wniósł o wydanie mu dokumentów akcji przez pozwaną spółkę akcyjną twierdząc, że jest akcjonariuszem. Sąd pierwszej instancji nadał sprawie bieg mimo nieoznaczenia w pozwie wartości przedmiotu sporu. W toku procesu powód oznaczył tę wartość na 36 580 zł. Wówczas pozwany zażądał sprawdzenia wartości przedmiotu sporu, a Sąd Okręgowy odmówił sprawdzenia.
I CSK 5142/22 2 Pozwany w całości zaskarżył apelacją wyrok Sądu pierwszej instancji, w całości uwzględniający powództwo, oznaczając wartość przedmiotu zaskarżenia na 54 870 zł. Na taką samą sumę pozwany oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną od wyroku Sądu drugiej instancji, w całości oddalającego apelację. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Akcja jest prawem majątkowym, tytułem do udziału w dochodach lub podziale majątku spółki. Spór o prawo do akcji jest sprawą majątkową, a w takich sprawach skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych (art. 3982 § 1 k.p.c.). Po oddaleniu przez sąd pierwszej instancji zarzutu nieprawidłowego oznaczenia wartości przedmiotu sporu wartość ta nie podlega ponownemu badaniu (art. 26 k.p.c.), co dotyczy także kontroli przez sąd drugiej instancji lub Sąd Najwyższy. W przypadku zaskarżenia w całości wyroku sądu pierwszej instancji wartością przedmiotu zaskarżenia apelacją jest wartość przedmiotu sporu ustalona w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji (art. 368 § 2 k.p.c.). Zatem oznaczenie tej wartości przez pozwanego w apelacji na 54 870 zł nie miało skutku prawnego. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 36 580 zł, bez potrzeby wydania postanowienia ustalającego wartość przedmiotu zaskarżenia. Skoro pozwany zaskarżył skargą kasacyjną wyrok Sądu odwoławczego w całości, wartością przedmiotu zaskarżenia jest suma 36 580 zł (art. 368 § 2 w zw. z art. 39821 k.p.c.) i oznaczenie w skardze tej wartości na 54 870 zł nie ma skutku prawnego. Ponieważ skarga kasacyjna wniesiona przez pozwanego jest niedopuszczalna, Sąd Najwyższy odrzucił ją na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. Na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. oraz art. 32 ust. 3 ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej powodowi przysługuje od skarżącego pozwanego zwrot kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w wysokości stawki minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności adwokackie. [M.S]
I CSK 5142/22 3 (A.T.)
Powiązane orzeczenia
- IV CKN 711/00 2002-09-09Czy w przypadku likwidacji przedsiębiorstwa państwowego i wykreślenia go z rejestru, Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za jego zobowiązania jako ogólny następca prawny?
- I CKN 874/00 2002-07-04Kto jest właściwym organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach o zwrot równowartości mienia na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działal…
- I CZ 77/13 2013-09-19Czy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym w sprawie o wydanie nieruchomości, w której nie występuje istotne zagadnienie prawne ani potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości, może być wykonywa…
- III BP 2/14 2014-12-04Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona w imieniu Skarbu Państwa przez podmiot inny niż Prokuratoria Generalna, jest dopuszczalna?
- V CNP 82/15 2015-12-30Czy Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - Nadleśnictwo P. ma zdolność postulacyjną do samodzielnego wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, jeśli zastępstwo Ska…
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 26 KPCart. 368 § 2 KPCart. 368 § 2art. 39821 KPCart. 3986 § 3 KPCart. 98art. 32 ust. 3§ 1§ 2§ 3§ 10 ust. 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy