I CSK 526/19

Sygn. akt I CSK 526/19 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk w sprawie z powództwa J. G. przeciwko Szpitalowi Specjalistycznemu "(…)" w W. Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w W. o zadośćuczynienie, odszkodowanie, rentę i ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 stycznia 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 23 stycznia 2019 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta 00/100) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność 2 postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący Szpital Specjalistyczny „(…)” w W. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w W., powołał się na nieważność postępowania spowodowaną pozbawieniem możliwości obrony (art. 379 pkt 5 w związku z art. 286 k.p.c.). Przyczyną pozbawienia możliwości obrony było w ocenie skarżącego oddalenie przez Sąd Apelacyjny wniosku skarżącego o przeprowadzenie telekonferencji z biegłymi lub o sporządzenie opinii uzupełniającej przez biegłych, którzy wykonali opinię w postępowaniu apelacyjnym, ze względu na odmienne ustalenia tej opinii w zestawieniu z opiniami sporządzonymi w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji i wewnętrzną sprzeczność opinii. W judykaturze Sądu Najwyższego wskazuje się, że pozbawienie możliwości obrony w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. zachodzi wtedy, gdy z powodu uchybień procesowych sądu strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części. Chodzi zatem o sytuację, w której w następstwie naruszenia konkretnych przepisów prawa doszło do pozbawienia możliwości aktywnego uczestnictwa w postępowaniu w stopniu uzasadniającym przyjęcie, że strona została pozbawiona prawa do wysłuchania (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2004 r., III CK 226/02, niepubl., z dnia 4 marca 2009 r., IV CSK 468/08, niepubl., i z dnia 12 stycznia 2010 r., III CSK 87/09, niepubl.). Lakoniczne motywy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwalały przyjąć, by sytuacja taka miała miejsce w toku postępowania apelacyjnego w sprawie, w której złożono skargę kasacyjną. 3 Z materiału sprawy wynikało, że w toku postępowania przed Sądem Okręgowym przeprowadzono szerokie postępowania dowodowe, obejmujące m.in. dowody z opinii biegłego specjalisty położnictwa i perinatologii (Katedra i Klinika Położnictwa i Perinatologii Uniwersytetu Medycznego w […].), neonatologa, neurologa i zespołu biegłych Pracowni Ekspertyz Sądowo-Lekarskich Katedry Medycyny Sądowej Uniwersytetu (…). Sąd Apelacyjny, mając na względzie sprzeczności między opiniami i brak dokumentacji medycznej niezbędnej do oceny procesu diagnostycznego i leczniczego, uznał za konieczne uzupełnienie ustaleń faktycznych. Dopuścił w związku z tym dowód z opinii zespołu biegłych z zakresu perinatologii oraz ginekologii i położnictwa z Uniwersytetu Medycznego w (…). Oceniając wszystkie wydane w sprawie opinie i konfrontując ze sobą ich treść, Sąd Apelacyjny oparł rozstrzygnięcie na opinii zespołu biegłych sporządzonej w postępowaniu apelacyjnym. Uznał na tej podstawie za wykazaną odpowiedzialność pozwanego w związku z niewłaściwym nadzorem nad przebiegiem porodu, niezasadnym podaniem oksytocyny i zaniechaniem wcześniejszego ukończenia ciąży cesarskim cięciem. Oddalenia wniosku skarżącego o przeprowadzenie telekonferencji z udziałem biegłych sporządzających opinię przed Sądem Apelacyjnym i o zasięgnięcie opinii uzupełniającej nie można w tym stanie rzeczy utożsamiać z pozbawieniem skarżącego możliwości obrony w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. Należało zauważyć, że skarżący nie był pozbawiony możliwości wyrażenia stanowiska względem wszystkich sporządzonych w sprawie opinii biegłych i z możliwości tej skorzystał. Również w pozostałym zakresie skarżący aktywnie uczestniczył w postępowaniu apelacyjnym. Z drugiej strony, dostrzec trzeba, że przepis art. 286 k.p.c. przyznaje sądom meriti określony zakres swobody w zakresie żądania ustnego lub pisemnego uzupełnienia opinii biegłego, względnie sporządzenia opinii dodatkowej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2018 r., II CSK 21/18, niepubl.). W przepisie tym ustawodawca nieprzypadkowo posłużył się określeniem „sąd może”, podkreślając, że skorzystanie z tej kompetencji zależy od uznania sądu. Niezależnie od tego, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że oddalenie wniosku skarżącego wynikało stąd, że zarzuty 4 skarżącego wobec opinii zespołu biegłych nie podważały jej zasadniczej konkluzji co do interpretacji zapisów wyniku badania KTG w trakcie porodu. Odniósł się także do twierdzeń o sprzeczności opinii, negując ich wystąpienie. Nie można było zatem uznać, że oddalenie wniosku skarżącego miało charakter dowolny, arbitralny oraz by rzutowało na rzeczywistą możliwość aktywnego udziału skarżącego w postępowaniu apelacyjnym. Stanowisko to pozostaje w zgodzie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, według którego oddalenie wniosku dowodowego nie może być traktowane jako przyczyna pozbawienia możliwości obrony w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2016 r., II CSK 750/15, niepubl. i z dnia 6 grudnia 2016 r., II PK 254/15, niepubl. oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2017 r., III CZ 10/17, niepubl. i z dnia 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 590/18, niepubl.). Na marginesie jedynie należało wskazać, że zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 286 k.p.c., a w konsekwencji zarzut nieważności postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.), nie zostały właściwie skonstruowane, ponieważ skarżący zaniechał odpowiedniego powiązania tych zarzutów z przepisami o postępowaniu apelacyjnym (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2015 r., III CSK 153/14, OSNC 2016, nr 1, poz. 14, i z dnia 11 lutego 2016 r., V CSK 344/15, OSNC-ZD 2017, nr A, poz. 12). Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. w związku z art. 98, art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. jw