I CSK 537/13

WyrokIzba Cywilna2014-04-29

Skład orzekający: Agnieszka Piotrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną w sprawie o zapłatę zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej w wyniku śmierci osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym, który miał miejsce przed wprowadzeniem art. 446 § 4 k.c., jeśli skarżący powołuje się na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące możliwości przyznania takiego zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanki uzasadniającej jej przyjęcie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest jednolity pogląd, że spowodowanie śmierci osoby bliskiej może stanowić naruszenie dobra osobistego członków rodziny w postaci więzi rodzinnej i uzasadniać przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c., nawet jeśli śmierć nastąpiła przed wprowadzeniem art. 446 § 4 k.c. Przytoczone przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie nie zostały wykazane.
Stan faktyczny
Powodowie domagali się zapłaty zadośćuczynienia od pozwanego ubezpieczyciela za śmierć osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym. Sąd drugiej instancji zmienił wyrok sądu pierwszej instancji. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, powołując się na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące możliwości przyznania zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. przed wprowadzeniem art. 446 § 4 k.c. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powodów zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 537/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z powództwa G. S. i Z. S. przeciwko P. […] S.A. w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 kwietnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz każdego z powodów po 900 (dziewięćset) złotych, łącznie 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE W związku z wniesieniem przez pozwanego P. […] S.A. skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 16 maja 2013 roku zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 lipca 2012 r. zważyć należy, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, silnie nacechowanym pierwiastkiem publicznoprawnym, a jej rolą nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających ewentualne uchybienia, ponieważ tę funkcję realizują zwyczajne środki zaskarżenia i skarga o wznowienie postępowania. Skarga kasacyjna służy ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego. Taka konstrukcja i rola skargi kasacyjnej, powoduje konieczność poddania jej kontroli wstępnej pod kątem spełniania kryteriów, kwalifikujących do przedstawienia skargi Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący powołał się na potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie, co wymagało wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne kontrowersje, nie doczekał się jeszcze wykładni bądź też jego niejednolita interpretacja prowadzi do wydawania przez sądy odmiennych rozstrzygnięć w sprawach o identycznym lub zbliżonym stanie faktycznym. Należy jednak przytoczyć przykłady takich orzeczeń i wykazać istniejące między nimi rozbieżności (por. nie publikowane postanowienia SN z dnia 24 października 2012 r., I PK 144/12, z dnia 13 czerwca 2008 roku, III CSK 104/08, z dnia 28 marca 3 2007 roku, II CSK 84/07, z dnia 12 grudnia 2008 roku, II PK 220/08). Skarżącego obarcza przy tym ciężar przedstawienia wyodrębnionej i pogłębionej argumentacji prawnej, wyszczególniającej dostrzegane przez stronę poważne wątpliwości interpretacyjne (por. niepublikowane postanowienia SN z dnia 8 lipca 2009 roku, I CSK 111/09, z dnia 12 grudnia 2008 roku, II PK 220/08). Skarżący wskazał, że występują rozbieżności w orzecznictwie co do możliwości przyznania zadośćuczynienia najbliższym członkom rodziny osoby zmarłej w wyniku wypadku komunikacyjnego przed dniem 3 sierpnia 2008 roku, a więc przed wprowadzeniem do systemu prawa cywilnego kodeksu cywilnego art. 446 § 4 k.c. Wbrew jednak stanowisku skarżącego w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest jednolity pogląd, że spowodowanie śmierci osoby bliskiej może stanowić naruszenie dobra osobistego członków rodziny zmarłego w postaci szczególnej więzi rodzinnej łączącej ich ze zmarłym i uzasadniać przyznanie im zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c., jeżeli śmierć nastąpiła na skutek deliktu przed dniem 3 sierpnia 2008 r. (por. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 22 października 2010 r., III CZP 76/10, OSNC-ZD 2011, nr B, poz. 42 i z dnia 13 lipca 2011 r., III CZP 32/11, OSNC 2012, nr 1 poz. 10 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 14 stycznia 2010 r., IV CSK 307/09, OSNC-ZD 2010, nr C, poz. 91, z dnia 25 maja 2011 r., II CSK 537/10, nie publ., z dnia 11 maja 2011 r., I CSK 621/10, nie publ. i z dnia 15 marca 2012 r., I CSK 314/11, nie publ.). Wszystkie przytoczone orzeczenia zostały wydane w sprawach, w których roszczenia z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprawcy wypadku komunikacyjnego, w tym o zadośćuczynienie za krzywdę wywołaną zerwaniem więzi rodzinnych w wyniku śmierci osoby bliskiej, dochodzone były bezpośrednio od ubezpieczycieli. W uchwale z dnia 20 grudnia 2012 r. (III CZP 93/12, OSNC 2013, nr 7-8, poz. 84) Sąd Najwyższy stwierdził, że artykuł 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. Nr 124, poz. 1152 ze zm.) - w brzmieniu sprzed dnia 11 lutego 2012 r. - nie wyłączał z zakresu ochrony ubezpieczeniowej zadośćuczynienia za krzywdę osoby, wobec której ubezpieczony ponosił odpowiedzialność na podstawie art. 448 k.c. 4 W tej sytuacji uznać należy, że pozwany nie wykazał istnienia powołanej w skardze kasacyjnej przesłanki, uzasadniającej przyjęcie jej do rozpoznania, stąd na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz powodów, którzy wnieśli odpowiedź na skargę kasacyjną, orzeczono na podstawie art. 98 i art. 99 w związku z art. 108 w związku z art. 39821 k.p.c. [aw] jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 446 § 4 KCart. 448 KCart. 3989 § 2 KPCart. 98art. 99art. 108art. 39821 KPC§ 1§ 4§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy