I CSK 537/13
WyrokIzba Cywilna2014-04-29
Skład orzekający: Agnieszka Piotrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną w sprawie o zapłatę zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej w wyniku śmierci osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym, który miał miejsce przed wprowadzeniem art. 446 § 4 k.c., jeśli skarżący powołuje się na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące możliwości przyznania takiego zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanki uzasadniającej jej przyjęcie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest jednolity pogląd, że spowodowanie śmierci osoby bliskiej może stanowić naruszenie dobra osobistego członków rodziny w postaci więzi rodzinnej i uzasadniać przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c., nawet jeśli śmierć nastąpiła przed wprowadzeniem art. 446 § 4 k.c. Przytoczone przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie nie zostały wykazane.Stan faktyczny
Powodowie domagali się zapłaty zadośćuczynienia od pozwanego ubezpieczyciela za śmierć osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym. Sąd drugiej instancji zmienił wyrok sądu pierwszej instancji. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, powołując się na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące możliwości przyznania zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. przed wprowadzeniem art. 446 § 4 k.c. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powodów zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 537/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z powództwa G. S. i Z. S. przeciwko P. […] S.A. w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 kwietnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz każdego z powodów po 900 (dziewięćset) złotych, łącznie 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE W związku z wniesieniem przez pozwanego P. […] S.A. skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 16 maja 2013 roku zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 lipca 2012 r. zważyć należy, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, silnie nacechowanym pierwiastkiem publicznoprawnym, a jej rolą nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających ewentualne uchybienia, ponieważ tę funkcję realizują zwyczajne środki zaskarżenia i skarga o wznowienie postępowania. Skarga kasacyjna służy ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego. Taka konstrukcja i rola skargi kasacyjnej, powoduje konieczność poddania jej kontroli wstępnej pod kątem spełniania kryteriów, kwalifikujących do przedstawienia skargi Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący powołał się na potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie, co wymagało wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne kontrowersje, nie doczekał się jeszcze wykładni bądź też jego niejednolita interpretacja prowadzi do wydawania przez sądy odmiennych rozstrzygnięć w sprawach o identycznym lub zbliżonym stanie faktycznym. Należy jednak przytoczyć przykłady takich orzeczeń i wykazać istniejące między nimi rozbieżności (por. nie publikowane postanowienia SN z dnia 24 października 2012 r., I PK 144/12, z dnia 13 czerwca 2008 roku, III CSK 104/08, z dnia 28 marca
3 2007 roku, II CSK 84/07, z dnia 12 grudnia 2008 roku, II PK 220/08). Skarżącego obarcza przy tym ciężar przedstawienia wyodrębnionej i pogłębionej argumentacji prawnej, wyszczególniającej dostrzegane przez stronę poważne wątpliwości interpretacyjne (por. niepublikowane postanowienia SN z dnia 8 lipca 2009 roku, I CSK 111/09, z dnia 12 grudnia 2008 roku, II PK 220/08). Skarżący wskazał, że występują rozbieżności w orzecznictwie co do możliwości przyznania zadośćuczynienia najbliższym członkom rodziny osoby zmarłej w wyniku wypadku komunikacyjnego przed dniem 3 sierpnia 2008 roku, a więc przed wprowadzeniem do systemu prawa cywilnego kodeksu cywilnego art. 446 § 4 k.c. Wbrew jednak stanowisku skarżącego w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest jednolity pogląd, że spowodowanie śmierci osoby bliskiej może stanowić naruszenie dobra osobistego członków rodziny zmarłego w postaci szczególnej więzi rodzinnej łączącej ich ze zmarłym i uzasadniać przyznanie im zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c., jeżeli śmierć nastąpiła na skutek deliktu przed dniem 3 sierpnia 2008 r. (por. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 22 października 2010 r., III CZP 76/10, OSNC-ZD 2011, nr B, poz. 42 i z dnia 13 lipca 2011 r., III CZP 32/11, OSNC 2012, nr 1 poz. 10 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 14 stycznia 2010 r., IV CSK 307/09, OSNC-ZD 2010, nr C, poz. 91, z dnia 25 maja 2011 r., II CSK 537/10, nie publ., z dnia 11 maja 2011 r., I CSK 621/10, nie publ. i z dnia 15 marca 2012 r., I CSK 314/11, nie publ.). Wszystkie przytoczone orzeczenia zostały wydane w sprawach, w których roszczenia z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprawcy wypadku komunikacyjnego, w tym o zadośćuczynienie za krzywdę wywołaną zerwaniem więzi rodzinnych w wyniku śmierci osoby bliskiej, dochodzone były bezpośrednio od ubezpieczycieli. W uchwale z dnia 20 grudnia 2012 r. (III CZP 93/12, OSNC 2013, nr 7-8, poz. 84) Sąd Najwyższy stwierdził, że artykuł 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. Nr 124, poz. 1152 ze zm.) - w brzmieniu sprzed dnia 11 lutego 2012 r. - nie wyłączał z zakresu ochrony ubezpieczeniowej zadośćuczynienia za krzywdę osoby, wobec której ubezpieczony ponosił odpowiedzialność na podstawie art. 448 k.c.
4 W tej sytuacji uznać należy, że pozwany nie wykazał istnienia powołanej w skardze kasacyjnej przesłanki, uzasadniającej przyjęcie jej do rozpoznania, stąd na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz powodów, którzy wnieśli odpowiedź na skargę kasacyjną, orzeczono na podstawie art. 98 i art. 99 w związku z art. 108 w związku z art. 39821 k.p.c. [aw] jw
Powiązane orzeczenia
- V CSK 458/13 2014-09-29Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną w sprawie o zadośćuczynienie za krzywdę doznaną wskutek śmierci osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym, który wydarzył się przed nowelizacją art. 446 §…
- V CSK 645/13 2014-09-29Czy skarga kasacyjna dotycząca zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę doznaną wskutek śmierci osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym, który wydarzył się przed nowelizacją art. 446 § 4 k.c., może zostać przyjęta do rozpo…
- V CSK 364/15 2015-12-17Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania z powodu oczywistej zasadności, gdy powód zarzuca naruszenie art. 446 § 3 k.c. i art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. w sytuacji, gdy jego krzywda została już skomp…
- IV CSK 40/14 2014-09-09Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o zapłatę zadośćuczynienia za naruszenie dobra osobistego w postaci szczególnej więzi rodzinnej, gdy skarżący powołuje się na potrzebę wykładn…
- V CSK 687/13 2014-10-30Czy skarga kasacyjna dotycząca możliwości zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę doznaną wskutek śmierci osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym, który wydarzył się przed nowelizacją art. 446 § 4 k.c., może zostać przyję…
Powołane przepisy
art. 446 § 4 KCart. 448 KCart. 3989 § 2 KPCart. 98art. 99art. 108art. 39821 KPC§ 1§ 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy