I CSK 5415/22

I CSK 5415/22 POSTANOWIENIE 6 października 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Grzegorz Misiurek na posiedzeniu niejawnym 6 października 2023 r. w Warszawie w sprawie z powództwa B. S. przeciwko A. K. o ustanowienie rozdzielności majątkowej, na skutek skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 29 grudnia 2021 r., VI Ca 517/21, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powoda na rzecz pozwanej - tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego - kwotę 360,00 (trzysta sześćdziesiąt) zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia powodowi postanowienia do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o pierwszą i drugą spośród wymienionych przesłanek. I CSK 5415/22 2 Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), i także w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z 3 lutego 2012 r. I UK 271/11 - nie publ.). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10 - nie publ.). Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 13 czerwca 2008 r., sygn. akt III CSK 104/08, nie publ.; z 28 marca 2007 r., sygn. akt II CSK 84/07, nie publ.). Skarżący przedstawioną problematykę ujął w pytaniach: „Czy orzeczenie zobowiązujące małżonka silniejszego ekonomicznie do zaspakajania potrzeb rodziny, które zabezpiecza byt dzieci i małżonka słabszego ekonomicznie, ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy o ustanowienie rozdzielności majątkowej w kontekście weryfikacji tego żądania przez pryzmat art. 5 k.c. w zw. z art. 52 § 1 I CSK 5415/22 3 k.r.o. tj. czy obowiązywanie orzeczenia zabezpieczającego potrzeby ekonomiczne rodziny uzasadnia twierdzenie, że dobro rodziny i zasady współżycia społecznego nie sprzeciwiają się ustanowieniu rozdzielności majątkowej nawet jeśli z żądaniem ustanowienia rozdzielności występuje małżonek silniejszy ekonomicznie?; Czy „dobro rodziny” jest pojęciem mieszczącym się w art. 52 § 1 k.r.o., do której to wartości odsyła klauzula generalna „ważnych powodów”, czy pojęciem zewnętrznym i konkurencyjnym, bo właściwym dla ustroju wspólności małżeńskiej, a zaistnienie „ważnych powodów” jako nadrzędnych nad „dobrem rodziny” uzasadnia skorzystanie z uprawnienia kształtującego do ustanowienia rozdzielności majątkowej?; Czy fakt, iż z żądaniem ustanowienia przez sąd w trybie art. 52 § 1 k.r.o. rozdzielności majątkowej małżeńskiej występuje silniejszy ekonomicznie małżonek, a w ocenie sądu uwzględnienie powództwa miałoby doprowadzić do pogorszenia sytuacji majątkowej małżonka słabszego ekonomicznie, uzasadnia oddalenie powództwa a jeśli tak, czy podstawą rozstrzygnięcia jest zastosowana wykładnia art. 52 § 1 k.r.o. czy też konieczne jest sięgnięcie do art. 5 k.c.?”. Przedstawione przez skarżącą pytania nie odzwierciedlają istotnych zagadnień prawnych. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera argumentacji jurydycznej wskazującej na występowanie odmiennych ocen przedstawionych wątpliwości oraz na to, że przepisy będące ich źródłem nie doczekały się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych. Nie jest rolą Sądu Najwyższego domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, nie publ. i z 14 grudnia 2004 r., II CZ 142/04 - nie publ.). Skarżący powołując się na przesłankę potrzeby wykładni przepisów nie wskazał nawet, które przepisy w jego ocenie wymagają wykładni i dlaczego. Mając powyższe na uwadze, nie można przyjąć, że przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały w sposób właściwy wykazane. I CSK 5415/22 4 Ponadto należy przypomnieć, iż - stosownie do art. 3983 § 3 k.p.c. - podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). (M.K.) [ms]