I CSK 545/16
WyrokIzba Cywilna2017-02-16
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak oznaczenia terminu, w jakim kupujący może odstąpić od umowy sprzedaży na fakturze, prowadzi do nieważności takiego zastrzeżenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzut naruszenia przepisów dotyczących prawa odstąpienia od umowy nie był oczywiście uzasadniony. Stwierdzono, że faktura odnotowująca możliwość zwrotu towaru nie jest umową sprzedaży, a prawo do odstąpienia od umowy, jako wyjątek od zasady trwałości stosunków zobowiązaniowych, wymaga ścisłej interpretacji. Skuteczne wykonanie uprawnienia do odstąpienia wymaga wskazania okoliczności uzasadniających odstąpienie oraz zachowania terminu do jego realizacji.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego powództwo o zapłatę. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów dotyczących prawa odstąpienia od umowy sprzedaży, wskazując, że brak oznaczenia terminu zwrotu towaru na fakturze prowadzi do nieważności tego zastrzeżenia. Sąd Najwyższy rozważał, czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 545/16 POSTANOWIENIE Dnia 16 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa "K. […]" sp. z o.o. z siedzibą w W. przeciwko T. B. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 lutego 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wtedy może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Powód wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), wynikającą z naruszenia art. 395 § 1 i 2 k.c., art. 535 k.c. i art. 58 § 2 k.c. przez błędne przyjęcie, iż brak na fakturach oznaczenia terminu, w jakim kupujący może odstąpić od umowy sprzedaży nie prowadzi do nieważności tego zastrzeżenia. Pozostałe okoliczności przytoczone przez skarżącego w ramach sformułowanego zarzutu naruszenia powołanych wyżej przepisów odnoszą się do ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, gdy tymczasem takie zarzuty w ogóle nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej (art. 3983 § 3 k.p.c.), a ustalenia faktyczne będące podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia są dla Sądu Najwyższego wiążące w postępowaniu kasacyjnym (art. 39812 § 2 k.p.c.). Skonfrontowanie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z motywami zaskarżonego wyroku nie pozwala stwierdzić, żeby skarga kasacyjna powoda była oczywiście uzasadniona. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wiąże się z ewidentną i widoczną już na pierwszy rzut oka wadliwością zaskarżonego orzeczenia, której stwierdzenie nie wymaga prowadzenia bardziej złożonych rozumowań (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 24 stycznia 2011 r., IV CSK 485/10, nie publ. oraz z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, BSN 2003, nr 5,
3 poz. 8). W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie uzasadniono tego rodzaju wadliwości zaskarżonego orzeczenia ani tego rodzaju wadliwości postępowania przeprowadzonego przed Sądem drugiej instancji. Według art. 395 § 1 i 2 k.c. umowne prawo odstąpienia od umowy ma charakter kształtujący i jest wykonywane przez złożenie oświadczenia, powodującego ustanie ze skutkiem ex tunc więzi obligacyjnej łączącej dotychczas strony. Odstąpienie jest wyjątkiem od zasady trwałości umownych stosunków zobowiązaniowych, stąd postanowienia umowy, przepisy regulujące tę instytucję prawną oraz oświadczenia stron składane na ich podstawie winny być interpretowane ściśle. Do skutecznego wykonania uprawnienia dochodzi jedynie wtedy, gdy strona odstępująca od umowy zachowała termin do jego realizacji, a ponadto wystąpiły okoliczności uzasadniające, według przepisów prawa materialnego lub treści stosunku prawnego, wykonanie tego uprawnienia. Niezbędnym elementem oświadczenia woli stanowiącego wykonanie uprawnienia kształtującego jest więc wskazanie okoliczności, które spowodowały odstąpienie od umowy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 24 lutego 2016 r., I CSK 269/15, nie publ.). Z ustaleń będących podstawą rozstrzygnięcia wynika, że prawo do zwrócenia towarów zostało zastrzeżone w umowie i odnotowane w treści faktur, a miało być wykonane przed nadejściem terminu zapłaty ceny, czyli przed 31 grudnia 2011 r. Faktury, na której tylko odnotowano, że towar może być zwrócony nie można utożsamiać z umową sprzedaży, jak czyni to skarżący. Umowa sprzedaży nie wymaga formy szczególnej, a z ustalonych okoliczności wynika, że powód przy zawieraniu umowy z pozwanym był reprezentowany przez pełnomocnika, który uzgodnił z pozwanym, jako kupującym, przytoczone przez Sąd Apelacyjny warunki, na jakich umowa została zawarta i które obejmowały uprawnienie do odstąpienia od umowy w terminie do 31 grudnia 2011 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [aw] aj
Powiązane orzeczenia
- I CSK 466/15 2016-03-30Czy zagadnienia dotyczące możliwości odstąpienia od umowy sprzedaży przez kupującego, gdy wadliwe są elementy eksploatacyjne rzeczy sprzedanej, a sprzedawca proponuje dostarczenie lepszego elementu eksploatacyjnego pod w…
- IV CSK 564/20 2021-04-30Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną opartą na zarzucie naruszenia przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, gdy istotą sporu jest nieważność post…
- I CSK 984/14 2015-07-29Czy skarga kasacyjna oparta na twierdzeniu o naruszeniu art. 558 § 2 k.c. może być jednocześnie uzasadniona istnieniem istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni tego przepisu?
- II CSK 545/14 2015-04-09Czy w sytuacji braku możliwości wykazania daty nadania pisma konsumenta zawierającego zawiadomienie o niezgodności towaru z umową, dopuszczalne jest przyjęcie daty sporządzenia tego pisma jako daty zawiadomienia sprzedaw…
- V CSK 112/14 2014-09-23Czy stwierdzenie, że strony umowy sprzedaży nie działały causa obligandi vel acquirendi bądź causa solvendi, powinno skutkować stwierdzeniem nieważności umowy sprzedaży, jeśli sąd drugiej instancji stwierdził istnienie c…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 395 § 1art. 535 KCart. 58 § 2 KCart. 3983 § 3 KPCart. 39812 § 2 KPCart. 3989 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy