I CSK 572/16

Sygn. akt I CSK 572/16 POSTANOWIENIE Dnia 23 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak w sprawie z powództwa J. P. przeciwko T. M. o ochronę dóbr osobistych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 lutego 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną powoda J. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt I ACa […] Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 398 9§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Przesłanki te jednak nie zachodzą w tej sprawie. 3 Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ., z dnia 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, nie publ.). Występowanie istotnego zagadnienia skarżący upatruje w kwestii, czy sąd może wydać postanowienie o dopuszczeniu dowodów dopiero po „głosach stron” lub „dopuścić je „w sposób dorozumiany, czyli milczący”, czy też powinien wydać postanowienie o dopuszczeniu dowodów w takim momencie, aby strona przeciwna miała możliwość ustosunkowania się do nich. Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ., z dnia 26 czerwca 2015 r., III CSK 77/15, nie publ., z dnia 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, nie publ.). W uzasadnieniu do tej podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej, skarżący powołał się na istnienie rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jeśli chodzi o wpływ braku wydania formalnego postanowienia dowodowego na treść rozstrzygnięcia. Sformułowane przez powoda zagadnienie prawne i przywołane przez niego rozbieżności w orzecznictwie nie wyczerpują istoty tych przesłanek w odniesieniu 4 do niniejszej sprawy. Przede wszystkim bowiem skarżący nie wykazuje, że brak wydania przez Sąd formalnego postanowienia dowodowego mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy jak tego wymaga przepis art. 3983 § 2 k.p.c. Podkreślić należy, że dla rozstrzygnięcia zaistniałego pomiędzy stronami sporu znaczenie miał dowód z ich przesłuchania, który został przeprowadzony oraz treść artykułów zamieszczonych w tygodniku […] z lat 1982 i 1988-89, którego redaktorem w tym czasie był powód, co do treści których, powód po doręczeniu mu przez pozwanego kserokopii tych artykułów na rozprawie, oświadczył, iż nie kwestionuje ich zgodności z oryginałami, co wynika z zapisu dźwiękowo - wizualnego z tej rozprawy. Powód według oświadczenia jest radcą prawnym (k. 137). Treść artykułów z tygodnika […] nie była między stronami sporna, natomiast spór ogniskował się wokół ich interpretacji. Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie publ. i przywołane tam orzecznictwo). Skarżący przedstawiając uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w kontekście zarzucanych naruszeń prawa procesowego oraz motywów zaskarżonego orzeczenia, nie wykazał, iż kwestionowane rozstrzygnięcie 5 stanowi efekt ewidentnych błędów w zakresie wykładni prawa i w konsekwencji jest oczywiście nieprawidłowe, jak też, że zachodzi potrzeba rozpoznania skargi kasacyjnej. Powód swoje roszczenie o ochronę dóbr osobistych wywodził z zamieszczenia przez pozwanego w artykule opublikowanym w […] t. IX (2008) z. 1-2 (21-22) stwierdzenia, że w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia tygodnik […] nadal pozostawał organem Stowarzyszenia Klubów […]. Sądy obu instancji w dostatecznym zakresie wyjaśniły w oparciu o wskazane dowody, a w szczególności na podstawie treści artykułów tygodnika […] i zeznań stron, iż sporne stwierdzenie jest wynikiem dokonanych przez pozwanego analiz i interpretacji naukowych faktów, przy zastosowaniu przejrzystej metodologii, które to analizy i wnioski w tej materii nie cechuje oczywista dowolność i oczywista bezpodstawność, tym bardziej w kontekście źródeł, na których pozwany bazował. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. jw l.n