I CSK 602/16

WyrokIzba Cywilna2017-03-13

Skład orzekający: Karol Weitz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni art. 898 § 1 k.c. w kontekście przesłanek stwierdzenia niewdzięczności obdarowanego powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga, aby wątpliwości były istotne, a rozbieżności w orzecznictwie udokumentowane. Samo powołanie się na konieczność ustalania istnienia rażącej niewdzięczności z uwzględnieniem celu darowizny, bez konkretnych przykładów i wskazania na rozbieżne poglądy orzecznictwa, nie spełnia tej przesłanki. Ponadto, kwestia stosowania nieostrego kryterium, jakim jest „rażąca niewdzięczność”, wymaga doprecyzowania na gruncie poszczególnych spraw i trudno o sformułowanie uniwersalnych wniosków.
Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w P. dotyczącego odwołania darowizny. Skarżąca powołała się na potrzebę wykładni art. 898 § 1 k.c. w zakresie przesłanek stwierdzenia niewdzięczności obdarowanego. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 602/16 POSTANOWIENIE Dnia 13 marca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Karol Weitz w sprawie z powództwa S. P. przeciwko H. P. o odwołanie darowizny, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 marca 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt I Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. oddala wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 17 września 2015 r. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała się na występowanie w sprawie potrzeby wykładni art. 898 § 1 k.c., wywołującego w orzecznictwie rozbieżności co do przesłanek stwierdzenia niewdzięczności obdarowanego. Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury, potrzeba wykładni przepisów prawa budzących wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) oznacza sytuację, w której w sprawie występuje kwestia o niejasnym charakterze, będąca źródłem istotnych wątpliwości lub różnic zdań w orzecznictwie (tak Sąd Najwyższy w postanowieniach: z dnia 26 czerwca 2015 r., III CSK 77/15, nie publ. oraz z dnia 20 listopada 2015 r., III CSK 269/15, nie publ.). Wskazana kwestia nie spełnia tej przesłanki z dwóch przyczyn. Po pierwsze, uzasadnienie, że w sprawie wystąpiła konieczność wykładni przepisów prawa w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. zostało ograniczone przez skarżącą do lakonicznego i ogólnego wywodu, który nie został poparty jakimikolwiek konkretnymi przykładami wątpliwości czy wskazaniem na rozbieżne poglądy orzecznictwa. Przesłanki tej nie spełnia samo powołanie się na 3 konieczność ustalania istnienia rażącej niewdzięczności z uwzględnieniem celu darowizny. Problem ten został wskazany bez szerszego rozwinięcia i trudno zrozumieć, w jakim zakresie wiąże się on, w intencji skarżącej, z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Po drugie, kwestia wskazana przez skarżącą odnosi się do sposobu stosowania nieostrego kryterium, jakim jest „rażąca niewdzięczność”. Ze swojej istoty wymaga ono doprecyzowania na gruncie poszczególnych spraw i trudno o sformułowanie w tym zakresie bardziej ogólnych wniosków, o uniwersalnym wymiarze. Z tego powodu, rozpoznanie skargi kasacyjnej nie mogłoby spełnić publicznego celu tego środka zaskarżenia, nie mogłoby bowiem doprowadzić w istotnym stopniu do rozwoju prawa. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Wobec niezamieszczenia w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania brak było podstaw do zasądzenia od skarżącej na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. aw jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 898 § 1 KCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy