I CSK 6058/22
WyrokIzba Cywilna2022-11-29
Skład orzekający: Marcin Krajewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna od postanowienia o stwierdzeniu zasadności przyjęcia do szpitala psychiatrycznego może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności, gdy ustalono, że osoba chora psychicznie zagrażała bezpośrednio swojemu życiu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie została wykazana oczywista wadliwość zaskarżonego orzeczenia. Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jest spełniona jedynie w przypadku rażącego naruszenia przepisów prawa lub podstawowych zasad praworządności, widocznego bez szczegółowej analizy. W sytuacji, gdy ustalono, że uczestniczka była osobą chorą psychicznie i zagrażała bezpośrednio swojemu życiu, zastosowanie art. 23 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, pozwalającego na przyjęcie do szpitala bez zgody, nie stanowi oczywistego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestniczki od postanowienia stwierdzającego zasadność jej przyjęcia do szpitala psychiatrycznego. Uczestniczka złożyła skargę kasacyjną, zarzucając błędne zastosowanie art. 23 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Ustalono, że uczestniczka była chora psychicznie i zagrażała bezpośrednio swojemu życiu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 6058/22 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Krajewski w sprawie wszczętej z urzędu z udziałem D. T. o stwierdzenie zasadności przyjęcia do szpitala psychiatrycznego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 listopada 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki od postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu z 8 lipca 2022 r., sygn. akt XV Ca 131/22, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z 8 lipca 2022 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił apelację uczestniczki od postanowienia Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z 14 października 2021 r. stwierdzającego zasadność przyjęcia uczestniczki do szpitala psychiatrycznego. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia złożyła uczestniczka, wnosząc o jej przyjęcie do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Oczywistą zasadność skargi uczestniczka wiązała z błędnym zastosowaniem przez sądy przepisów prawa materialnego, tj. art. 23 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, wyrażającym się w szczególności w konieczności zapewnienia jednolitej wykładni i jednolitego stosowania prawa. Skarżąca oparła wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. oczywistym uzasadnieniu skargi. Przesłanka ta byłaby spełniona, gdyby zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym bez konieczności prowadzenia bardziej szczegółowej analizy. Uznanie oczywistej wadliwości orzeczenia wymaga wykazania jego sprzeczności z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania (zob. postanowienia SN: z 20 marca 2019 r., I CSK 475/18; z 11 kwietnia 2018 r., IV CSK 506/17; z 16 kwietnia 2018 r.,
3 IV CSK 529/17; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 728/17; z 15 maja 2018 r., II CSK 2/18; z 10 maja 2018 r., I CSK 798/17; z 23 maja 2018 r., I CSK 36/18; z 29 maja 2018 r., I CSK 42/18; z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 534/17; z 12 marca 2018 r., III CSK 291/17; z 22 kwietnia 2016 r., V CSK 650/15). Skarżąca nie wykazała oczywistej wadliwości zaskarżonego orzeczenia w powyższym rozumieniu. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że postępowanie kasacyjne nie stanowi trzeciej instancji sądowej. Rolą Sądu Najwyższego nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych w sprawie, prowadzenie postępowania dowodowego ani ocena dowodów. Zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Jednym z ustaleń faktycznych w rozpoznawanej sprawie, którym Sąd Najwyższy pozostaje związany, jest zakwalifikowanie uczestniczki przez biegłego specjalistę jako osoby chorej psychicznie w dniu przyjęcia jej do szpitala, z jednoczesny stwierdzeniem, że choroby psychicznej nie można utożsamiać z chorobą przewlekłą, a zachowanie uczestniczki zagrażało bezpośrednio jej życiu. Tak poczynione ustalenie w zestawieniu z art. 23 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego nie pozwala na podzielenie poglądu o oczywistej zasadności skargi. Skoro bowiem skarżąca została w dniu przyjęcia do szpitala uznana za osobę chorą psychicznie, która z powodu tej choroby zagrażała bezpośrednio własnemu życiu, to zaktualizowała się dyspozycja powołanego przepisu pozwalająca na przyjęcie jej do szpitala bez zgody wymaganej w art. 22 ustawy. Sąd, stwierdzając zasadność przyjęcia uczestniczki do szpitala psychiatrycznego, w tak ustalonym stanie faktycznym nie naruszył w sposób oczywisty przepisów prawa materialnego. Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). l.n ał
Powiązane orzeczenia
- V CSK 506/19 2020-02-14Czy skarga kasacyjna dotycząca przyjęcia do szpitala psychiatrycznego bez zgody, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli sądy niższych instancji ustaliły, że zachowanie pacjen…
- I CSK 3840/25 2026-03-11Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie podstaw do przyjęcia do szpitala psychiatrycznego osoby chorej bez jej zgody może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeśli skarżący kwestionuje trafność rozstrzygnięcia są…
- I CSK 330/24 2024-05-16Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie zasadności przyjęcia do szpitala psychiatrycznego jest oczywiście uzasadniona, jeśli skarżący zarzuca rażące naruszenie przepisów o ochronie zdrowia psychicznego z powodu bra…
- V CSK 325/15 2015-10-16Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie podstaw do przyjęcia do szpitala psychiatrycznego spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie istnienia istotnego zagadnie…
- IV CSK 232/21 2021-06-16Czy skarga kasacyjna dotycząca odmowy przyjęcia do szpitala psychiatrycznego może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność, wynikającą z naruszenia przepisów ustawy o ochronie zdrowia psychicznego lu…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 23art. 3989 § 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 22art. 3989 § 2art. 13 § 2 KPC§ 1 pkt 4§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy