I CSK 619/17

WyrokIzba Cywilna2018-02-21

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niezastosowanie przez sąd meriti przepisu art. 5 k.c. w sprawie o zapłatę, wynikające z oceny sądu co do braku ewidentnego nadużycia prawa podmiotowego w złożonym stanie faktycznym, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność skargi?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że w analizowanej sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Ocena korzystania z prawa przez pryzmat jego nadużycia (art. 5 k.c.) jest elastyczna i jedynie wyjątkowo niezastosowanie tego przepisu może być uznane za oczywiście nieprawidłowe. W złożonym stanie faktycznym, kwestia ta stanowiła ocenę sądu meriti, a ewentualna polemika z nią powinna być prowadzona w ramach zarzutów kasacyjnych, a nie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.
Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od pozwanego. Sądy I i II instancji nie zastosowały art. 5 k.c. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, argumentując, że występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące stosowania art. 5 k.c. w umowach o roboty budowlane oraz oczywista zasadność skargi z uwagi na niezastosowanie tego przepisu i rzekomą sprzeczność wyroku Sądu II instancji z jego uzasadnieniem. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanego do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 619/17 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa J. Spółki Akcyjnej w W. przeciwko P.G. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 lutego 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 marca 2017 r., sygn. akt XXIII Ga […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie pozwany wniósł skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołał się na występowanie na tle tej sprawy istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistą zasadność skargi. Zagadnienie ma się sprowadzać do wątpliwości dotyczących stosowania art. 5 k.c. przez strony umowy o roboty budowlane. Jednak ten typ umowy w kontekście instytucji nadużycia prawa podmiotowego nie wykazuje żadnych osobliwości, art. 5 k.c. znajduje zastosowanie tak jak przy każdym nadużyciu prawa podmiotowego, a do tego uzasadnienie w tym zakresie w skardze jest przede wszystkim polemiką z niezastosowaniem art. 5 k.c. w tej konkretnej sprawie, a zatem mogłoby służyć jako uzasadnienie zarzutu kasacyjnego, a nie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania. Z kolei oczywista zasadność skargi ma wynikać z logicznej sprzeczności między rozstrzygnięciem i jego uzasadnieniem w odniesieniu do wyroku Sądu II instancji oraz niezastosowanie art. 5 k.c. Po pierwsze, ocena korzystania z prawa przez pryzmat jego nadużycia jest elastyczna, jedynie zatem wyjątkowo można przyjąć, że niezastosowanie rozważanego przepisu było oczywiście nieprawidłowe. Choć w rozstrzyganej sprawie Sądy I i II instancji zupełnie odmiennie zinterpretowały łączącą strony umowę, to nie ma między nimi rozbieżności w zakresie zastosowania art. 5 k.c. – żaden z nich go nie zastosował. Choć zrozumiałe jest, że pozwany może czuć się pokrzywdzony wyrokiem, to jednak gruntowna analiza stanu faktycznego nie pozwala na stwierdzenie, że dochodzenie roszczenia przez powoda ewidentnie stanowiło nadużycie prawa podmiotowego, a w konsekwencji niezastosowanie art. 5 k.c. przez sądy meriti jest oczywiście nieprawidłowe. W tak złożonym stanie faktycznym, jak na tle tej sprawy, była to kwestia oceny sądu, a z oceną taką można by ewentualnie jedynie polemizować w ramach zarzutów kasacyjnych. Po drugie, oczywista niespójność 3 między rozstrzygnięciem i uzasadnieniem wyroku Sądu II instancji ma, zdaniem skarżącego, wynikać stąd, że Sąd ten dostrzegł, iż strony ustaliły maksymalne koszty, w jakim zakresie powód miał partycypować w kosztach ponoszonych przez pozwanego, lecz zasądzenie objęło całą dochodzoną kwotę, która nie została pomniejszona o tę kwotę. Sąd II instancji wskazał jednak, że ze względu na odstąpienie przez powoda od umowy z winy pozwanego przestała strony wiązać ta klauzula dotycząca możliwości żądania partycypacji w kosztach. Choć z taką interpretacją umowy i stanu faktycznego można polemizować, to Sąd II instancji działał w zakresie prawa i swoich możliwości oceny i subsumcji, zatem w tym aspekcie jego rozstrzygnięcie nie jest oczywiście nieprawidłowe. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 5 KC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy