I CSK 622/24

I CSK 622/24 POSTANOWIENIE 21 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Jacek Grela na posiedzeniu niejawnym 21 maja 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa J. S. przeciwko A. R. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej A. R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 17 lipca 2023 r., I ACa 942/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od A. R. na rzecz J. S. 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE J. S. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od A. R. 140 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 29 grudnia 2016 r. Wyrokiem z 2 czerwca 2021 r. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo. Wyrokiem z 17 lipca 2023 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie zmienił ww. wyrok w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz powoda 140 000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 9 grudnia 2017 r. do dnia zapłaty i oddalił powództwo w pozostałym zakresie oraz oddalił apelację w pozostałej części. I CSK 622/24 2 W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1, 3 i 4 k.p.c. Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalnego zakresu swobody sądu przy ocenie oświadczeń stron wyrażonych w zawartej umowie na gruncie przepisu art. 65 § 1 i 2 k.c., jak również istotne zagadnienie prawne dotyczące przesłanek zastosowania przepisu art. 93 § 1 k.c., a dodatkowo skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdyż dochodzone roszczenie w oczywisty sposób było przedwczesne (niewymagalne). W ocenie pozwanego w sprawie zachodzi nieważność postępowania, gdyż pełnomocnik strony powodowej nie był należycie umocowany, a braki w tym zakresie nie zostały uzupełnione w wyznaczonym przez sąd terminie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia I CSK 622/24 3 rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18). Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższa przesłanka nie została wykazana. W uzasadnieniu nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Wywód prawny uzasadniający istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a więc cechującego się nowością i dotychczas niewyjaśnionego w orzecznictwie powinien bowiem wskazywać na wątpliwości kwalifikowane, a nie zwykłe, które mogą być rozstrzygnięte przez sąd powszechny w toku rozpoznawania sprawy (zob. postanowienie SN z 26 września 2019 r., I CSK 228/19). Takich wątpliwości skarga kasacyjna nie zawiera. Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07). Wywody zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sprowadzają się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono uchybienia w zakresie stosowania prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom. Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie I CSK 622/24 4 skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Odnosząc się do nieważności postępowania, na którą powołuje się skarżący, należ wskazać, że umocowanie pełnomocnika do działania wynika z pełnomocnictwa znajdującego się na k. 11-12 akt. Z tego powodu nie można uznać, że pełnomocnik powoda nie był należycie umocowany. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. [SOP] [r.g.] Jacek Grela