I CSK 639/13
WyrokIzba Cywilna2014-06-13
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dla oceny sankcji wadliwej czynności prawnej, w tym umowy ustanowienia użytkowania wieczystego, może mieć znaczenie fakt zawarcia jej w wykonaniu decyzji administracyjnej, jeśli decyzja ta naruszała prawo obowiązujące w chwili jej wydania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazał, że dla oceny rodzaju sankcji wadliwej czynności prawnej rozstrzyga stan prawny obowiązujący w chwili jej zawarcia, a poprzedzające ją zdarzenia nie mają znaczenia prawnego, chyba że wynika to z wyraźnej regulacji prawnej. Zagadnienie prawne podniesione przez skarżących, dotyczące skutków prawnych ustanowienia użytkowania wieczystego na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przed 1990 r. z naruszeniem prawa pierwszeństwa byłych właścicieli, nie przedstawia walorów nowości ani istotności w kontekście utrwalonego orzecznictwa.Stan faktyczny
Powód dochodził ustalenia nieważności umowy ustanowienia użytkowania wieczystego. Skargi kasacyjne wnieśli pozwani: Miasto W. oraz Obywatelski Komitet Budowy Szpitala Kardiologicznego. Skarżący podnosili zagadnienie prawne dotyczące skutków ustanowienia użytkowania wieczystego na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przed 1990 r. z naruszeniem prawa pierwszeństwa byłych właścicieli. Sąd Apelacyjny uznał umowę za wadliwą, gdyż została zawarta z naruszeniem prawa obowiązującego w chwili jej zawierania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania i zasądził od pozwanych na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 639/13 POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski w sprawie z powództwa B. L. przeciwko Obywatelskiemu Komitetowi Budowy Szpitala Kardiologicznego w W. i Miastu W. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie powodowej L. K.-L. o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 czerwca 2014 r., na skutek skarg kasacyjnych pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 12 czerwca 2013 r., odmawia przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania; zasądza od stron pozwanych na rzecz powoda kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie skargi kasacyjne wnieśli obie strony pozwane: Miasto W. oraz Obywatelski Komitet Budowy Szpitala Kardiologicznego . Analiza treści obu skarg wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie ich do rozpoznania. Skarżący opierają wniosek o przyjęcie skarg kasacyjnych na występowaniu zbliżonego zagadnienia prawnego, sprowadzającego się do skutków prawnych ustanowienia użytkowania wieczystego na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przed 1990 r. z naruszeniem prawa pierwszeństwa byłych właścicieli nieruchomości i ich spadkobierców. Stanowiska skarżących nie sposób jednak podzielić. Jak bowiem wynika z niekwestionowanego przez skarżących stanowiska Sądu Apelacyjnego, umowa ustanowienia użytkowania wieczystego została wydana z naruszaniem prawa obowiązującego w chwili jej zawierania. Zagadnienie przedstawione przez skarżących zmierza do ustalenia, czy dla uchylenia sankcji nieważności umowy może mieć znaczenie fakt zawarcia jej w wykonaniu decyzji administracyjnej o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste w czasie, gdy ustawa nie przewidywała prawa pierwszeństwa byłych właścicieli nieruchomości i ich spadkobierców. Zagadnienie to nie przedstawia jednak walorów nowości czy istotności. W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że dla oceny rodzaju sankcji wadliwej czynności prawnej rozstrzyga stan prawny obowiązujący z chwili jej obowiązywania. Poprzedzające je zdarzenia nie mają zaś w tym zakresie znaczenia prawnego, chyba że wynikałoby to z wyraźnej regulacji prawnej. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c. a contrario).
3 O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 629/10 2011-03-11Czy uchylenie decyzji administracyjnej, na podstawie której zawarto umowę wieczystego użytkowania, skutkuje samoistnie nieważnością tej umowy?
- I CSK 1824/22 2022-10-27Czy wniesienie aportem prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego budynkami wielolokalowymi, z naruszeniem prawa pierwszeństwa osób uprawnionych do nabycia lokali, prowadzi do nieważności czynności wniesienia wkła…
- IV CSK 196/18 2018-10-19Czy wadliwa decyzja administracyjna, której nieważność stwierdzono decyzją nadzorczą, skutkuje całkowitym wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego, czy tylko w części orzekającej o przejęciu nieruchomości przez Skarb Państw…
- IV CSK 87/14 2014-06-30Czy sąd wieczystoksięgowy jest właściwy do stwierdzenia bezwzględnej nieważności umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości wraz z prawem własności posadowionych na niej budynków i urządzeń, jeśli przedm…
- IV CSK 617/15 2016-02-26Czy wniosek o przekazanie gruntu w użytkowanie wieczyste i przeniesienie własności budynków jest oświadczeniem woli w rozumieniu art. 60 k.c., czy czynnością procesową w postępowaniu administracyjnym?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy