I CSK 6415/22

I CSK 6415/22 POSTANOWIENIE 22 września 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Władysław Pawlak na posiedzeniu niejawnym 22 września 2023 r. w Warszawie w sprawie z powództwa D.P., M.P. i K.P. przeciwko P. spółce akcyjnej w W. i S. w B. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej D.P., M.P. i K.P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 4 lutego 2022 r., I ACa 479/21, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 4 lutego 2022 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, uwzględniając częściowo apelację pozwanych P. Spółki Akcyjnej w W. i S. w B. zmienił wyrok Sąd Okręgowy w Bydgoszczy z 11 marca 2021 r. w ten sposób, że: w punkcie pierwszym zasądzoną od nich in solidum kwotę zadośćuczynienia na rzecz powódki M.P. obniżył do kwoty 450 000 zł oraz zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od tej kwoty od 12 marca 2021 r. do dnia zapłaty i oddalił powództwo w pozostałym zakresie, w punkcie drugim zasądzoną od nich in solidum kwotę zadośćuczynienia na rzecz powoda K.P. obniżył do kwoty 400 000 zł oraz zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od tej kwoty od 12 marca 2021 r. do dnia zapłaty i oddalił powództwo w pozostałym zakresie, w punkcie trzecim zasądzoną od nich in solidum kwotę zadośćuczynienia na rzecz powódki D.P. obniżył do kwoty 100 000 zł oraz zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od tej kwoty od 12 marca 2021 r. do dnia zapłaty i oddalił powództwo w pozostałym zakresie, w punkcie czwartym I CSK 6415/22 2 odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonej od nich in solidum kwoty 12 000 zasądził od 12 marca 2021 r. do dnia zapłaty i oddalił powództwo o zapłatę odsetek w pozostałym zakresie, w punkcie szóstym, zastrzegając P. Spółce Akcyjnej w W. prawo do powoływania się w określonym zakresie w toku egzekucji na ograniczenie jego odpowiedzialności w odniesieniu do świadczeń głównych i oddalił apelację obu pozwanych w pozostałym zakresie. Wyrok Sądu odwoławczego powodowie zaskarżyli skargą kasacyjną w części dotyczącej pozwanego Szpitala w zakresie zasądzenia odsetek od 12 marca 2021 r. zamiast od 26 czerwca 2012 r. Skargę oparli na zarzutach naruszenia prawa materialnego, tj.: „a) art. 481 § 1 i 2 k.c., art. 455 w zw. z art. 817 § 1 k.c. przez ich błędną wykładnię i niezastosowanie w warunkach, gdy na podstawie tych przepisów pozwany jako dłużnik powinien był spełnić należne powodowi świadczenie co najmniej po wniesieniu pozwu; b) art. 359 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 817 § 1 k.c. przez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, gdy na pozwanym ciążył obowiązek ustalenia zakresu jego odpowiedzialności i wypłacenia Powodom żądanego świadczenia; c) art. 446 § 3 i 4 k.c. w zw. z art. 817 § 1 k.c. przez pominięcie deklaratoryjnego charakteru rozstrzygnięcia o zadośćuczynieniu i odszkodowaniu.” W ramach uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powodowie powołali się na oczywistą zasadność skargi, mającą wynikać z naruszenia wskazanych przepisów prawa. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może zostać osiągnięty jedynie poprzez powołanie i właściwe uzasadnienie istnienia wymienionych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania następuje na podstawie oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają I CSK 6415/22 3 przyczynom kasacyjnym wymienionym w art. 3989 § 1 k.p.c. Sposób w jaki należy prawidłowo uzasadnić wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania był przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego. Skarżący nieskutecznie powołali się na przyczynę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., a zatem na oczywistą zasadność skargi. Uzasadnienie wniosku opartego na tej przyczynie przyjęcia skargi do rozpoznania wymaga przedstawienia argumentacji prawnej zmierzającej do wykazania kwalifikowanego, ewidentnego naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa, możliwego do stwierdzenia bez merytorycznej analizy zaskarżonego orzeczenia oraz podstaw kasacyjnych (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z 5 października 2007 r., III CSK 216/07 nie publ. i z 11 sierpnia 2011 r., IV CSK 163/11, nie publ.); przekonanie o wystąpieniu tej przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania powinno koncentrować się na wykazaniu tak rozumianej „oczywistości” zasadności skargi. Uzasadnienie wniosku nie może sprowadzać się do powtórzenia, choćby w zmodyfikowanej postaci, podstaw kasacyjnych bądź ich uzasadnienia ani być sformułowane w sposób, który wymagałby oceny ich zasadności. Uzasadnienie wniosku powodów nie odpowiada tym wymaganiom, gdyż sprowadza się wyłącznie do powtórzenia postawionych w skardze zarzutów oraz fragmentów ich uzasadnienia. Skarżący całkowicie zaniechali przedstawienia argumentów prawnych, które miałaby wskazywać, że zarzucone naruszenia prawa mają oczywisty charakter, a wyrok Sądu odwoławczego w zaskarżonej części jest przez to ewidentnie wadliwy. Wywody skarżących koncentrują się na przedstawieniu niektórych elementów stanu faktycznego sprawy oraz jego własnej oceny. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że uzasadnienie podstaw skargi i uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, to dwa niezależne elementy skargi, które pełnią różne funkcje i nie mogą być ze sobą utożsamiane ani traktowane zamiennie, a prawidłowe ich sformułowanie wymaga przedstawienia odmiennej i właściwej dla każdego z nich argumentacji prawnej (zob. I CSK 6415/22 4 postanowienie Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52). Niezależenie od powyższego należy zwrócić uwagę, że zgodnie z przeważającym stanowiskiem Sądu Najwyższego, które podziela również Sąd w obecnym składzie, wymagalność roszczenia o zadośćuczynienie, a tym samym początkowy termin naliczania odsetek za opóźnienie w jego zapłacie, może kształtować się różnie w zależności od okoliczności danej sprawy. Terminem tym, może być zarówno dzień poprzedzający wyrokowanie, jak i dzień wyrokowania przez sąd pierwszej instancji, zwłaszcza, jeśli sąd ustala sumę zadośćuczynienia, uwzględniając wszystkie istotne dla tej kwestii okoliczności według stanu na dzień wyrokowania (zob. wyroki Sądu Najwyższego z 18 lutego 2011 r., I CSK 243/10, OSA w Kat. i SO 2011 r., nr 11, poz.38, z 8 marca 2013 r., III CSK 192/12, nie publ. i z 18 stycznia 2018 r., V CSK 142/17, nie publ.). Sąd Apelacyjny w Gdańsku, kierując się tym stanowiskiem, zasądził odsetki należne powodom od dnia następującego po dniu wydania wyroku przez Sąd pierwszej instancji, uznając, że dopiero w trakcie postępowania sądowego wykazano uprzedni i aktualny rozmiar cierpienia powodów oraz samą zasadność przyznania zadośćuczynienia. Skarżący poza zwykłą polemiką nie przedstawili argumentów, które mogłyby przekonać o ewidentnej wadliwości tej oceny Sądu odwoławczego. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania ze skargi nie orzeczono wobec powiązania wniosku o ich zasądzenie jedynie z wnioskiem o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania. M.M. [ms] I CSK 6415/22 5