I CSK 647/17
WyrokIzba Cywilna2018-02-28
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji wewnętrznej sprzeczności treści testamentu, która dotyczy sposobu podziału spadku, sąd powinien przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne związane z wykładnią testamentu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że kwestia wykładni testamentu w sytuacji wewnętrznej sprzeczności jego treści, nawet jeśli dotyczy sposobu podziału spadku, nie uzasadnia przyjęcia skargi. Ustawodawca pozostawił sądom swobodę w wykładni testamentu, kierując się art. 948 k.c., co wymaga indywidualnej oceny każdej sprawy. Sąd podkreślił, że wskazanie przez spadkodawcę konkretnych części ułamkowych spadku powinno być uwzględnione przy podziale, ale nie może stanowić podstawy do innego określenia wysokości udziałów spadkowych.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku. Jeden z uczestników postępowania, A.T., złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego. Skarżący powołał się na oczywistą zasadność skargi oraz na występowanie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni testamentu z powodu jego wewnętrznej sprzeczności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 647/17 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku B.H. przy uczestnictwie J.K., M.T. i A.T. o stwierdzenie nabycia spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 lutego 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika A.T. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt XXVII Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE
2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie jeden z uczestników postępowania dla uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał się na oczywistą jej zasadność. Jednak sposób wyłożenia i zastosowania prawa przez Sąd II instancji może skłaniać do polemiki, lecz jest zgodny z zasadami sztuki prawniczej. Ponadto skarżący wskazał na występowanie na tle tej sprawy istotnego zagadnienia prawnego co do wykładni testamentu w sytuacji wewnętrznej sprzeczności jego treści, jak ma to miejsce w tej sprawie. Kwestia ta nie uzasadnia jednak przyjęcia skargi do rozpoznania, ponieważ, celowo i prawidłowo, w zakresie wykładni testamentu ustawodawca pozostawił sądom swobodę pozwalając dostosować to do okoliczności konkretnej sprawy i kierując się wskazaniami wynikającymi z art. 948 k.c. Niedopuszczalne byłoby zatem „przesądzenie”, jak sąd ma postąpić w odniesieniu do pewnych treści testamentu - zawsze wymaga to indywidualnej oceny. Jest przy tym ważne, że jeżeli spadkodawca sam wskaże konkretnie części ułamkowe, w jakich spadkobiercy mają dziedziczyć, to ich ujęcie w konkretnych rzeczach i prawach co do zasady rzeczywiście dotyczy tego, w jaki sposób spadek należy podzielić, i powinno, w miarę możliwości, zostać uwzględnione przez sąd w postępowaniu o dział spadku, nie może natomiast stanowić, co do zasady, podstawy innego określenia wysokości udziałów spadkowych. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 43/18 2018-05-29Czy w przypadku wątpliwości co do treści testamentu, poszukiwanie „rozsądnej treści” w rozumieniu art. 948 § 2 k.c. wymaga uwzględnienia całości testamentu oraz okoliczności jego sporządzenia, zarówno subiektywnych, jak…
- II CSK 381/16 2016-12-21Czy dopuszczalne jest dokonywanie wykładni treści testamentu w oparciu o zachowanie spadkodawczyni uprawnionej do majątku spadkowego na podstawie wcześniejszego testamentu, które to zachowania miały miejsce po sporządzen…
- IV CSK 67/18 2018-06-27Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku jest oczywiście uzasadniona, gdy sąd drugiej instancji oparł się na ustawowym porządku dziedziczenia, mimo istnienia testamentu własnoręcznego?
- V CSK 34/15 2015-07-30Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni testamentu, w której jeden spadkodawca wyłącza od dziedziczenia jednego ze spadkobierców ustawowych, a późniejszy testament powtarza powołanie do dziedziczenia tego samego spadkobi…
- V CSK 209/17 2017-10-17Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, oparta na przesłance oczywistej zasadności, powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli sąd drugiej instancji ustalił, że dokument mający być testamentem wł…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 948 KC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy