V CSK 209/17

WyrokIzba Cywilna2017-10-17

Skład orzekający: Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, oparta na przesłance oczywistej zasadności, powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli sąd drugiej instancji ustalił, że dokument mający być testamentem własnoręcznym nie został sporządzony przez spadkodawcę?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c., w tym oczywista zasadność skargi. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej występuje, gdy uchybienia sądu drugiej instancji są widoczne wprost, bez pogłębionej analizy, i jednoznacznie wskazują na konieczność uwzględnienia skargi. W niniejszej sprawie, ustalenie przez sądy niższych instancji, że dokument nie został sporządzony przez spadkodawcę, wyklucza oczywistą zasadność skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Skarżąca powołała się na oczywistą zasadność skargi, twierdząc, że dokument zawierający oświadczenie ostatniej woli spadkodawcy stanowił testament własnoręczny. Sądy niższych instancji ustaliły jednak, że dokument ten nie został sporządzony przez spadkodawcę, co skutkowało dziedziczeniem ustawowym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek uczestników o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 209/17 POSTANOWIENIE Dnia 17 października 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku H.K. przy uczestnictwie P.J., G.J. i K.T. o stwierdzenie nabycia spadku po A.J., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 października 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II Ca (…), II Cz (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. oddala wniosek P.J., G.J. i K.T. o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z takim ukształtowaniem przesłanek dopuszczalności skargi kasacyjnej, cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia tychże przesłanek, które, w sposób nie budzący wątpliwości, mają charakter publicznoprawny i tylko one mogą 2 stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania; na tych bowiem jedynie przesłankach Sąd Najwyższy na etapie tzw. przedsądu może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy rozpoznając skargę kasacyjną nie działa jako sąd trzeciej instancji, stąd też poza jego kognicją pozostają te procesowe i materialnoprawne wady rozstrzygnięcia, które zwykle decydują o powodzeniu zwykłego środka zaskarżenia, nie jest bowiem jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Skarżąca wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołała przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., ma miejsce wówczas gdy elementarne uchybienia prawu procesowemu lub materialnemu sądu drugiej instancji są widoczne wprost, bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań i jednoznacznie wskazują na konieczność uwzględnienia skargi opartej na wskazanej w niej podstawie, ponieważ nie tylko zgłoszony zarzut jest słuszny, ale także stwierdzona nieprawidłowość jest tego rodzaju, że powoduje tak jaskrawą wadliwość zaskarżonego orzeczenia, że czyni go bezprawnym. Analiza argumentacji przedstawionej przez skarżącą na taką ocenę nie pozwala w szczególności dlatego, że z niekwestionowanych w żaden sposób ustaleń Sądów wynikało, iż dokument zawierający, według skarżącej, oświadczenie ostatniej woli spadkodawcy, mający stanowić jego testament własnoręczny, nie został sporządzony przez spadkodawcę, co skutkowało dziedziczeniem ustawowym. Bez znaczenia w związku z tym pozostają uwagi skarżącej zawarte we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania co do powinowactwa lub jego braku pomiędzy skarżącą a Z. Z. , podobnie jak i pozostałe twierdzenia o niewykonaniu przez sąd drugiej instancji obowiązków sądu meriti. Wobec niestwierdzenia istnienia przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). 3 Wniosek uczestników postępowania o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną został oddalony ponieważ uczestnicy powiązali go z wnioskiem o oddalenie skargi kasacyjnej, tymczasem takie orzeczenie w sprawie nie zapadło. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy