II CSK 197/14
WyrokIzba Cywilna2014-10-15
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, oparta na zarzucie zaniechania otwarcia i ogłoszenia testamentu, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanki oczywistej zasadności, jeśli skarżący nie wykazał, w jaki sposób prawidłowość procedowania w tym zakresie wpłynęłaby na ocenę ważności testamentu, na podstawie którego dokonano stwierdzenia nabycia spadku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie są spełnione przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) wymaga, aby wadliwość orzeczenia była widoczna od razu, bez wnikliwej analizy, a skarżący musi wykazać, w jaki sposób naruszone przepisy wpłynęły na rozstrzygnięcie. W przypadku zarzutu zaniechania otwarcia i ogłoszenia testamentu, skarżący musi wykazać, jak ta wadliwość wpłynęła na ocenę ważności testamentu, na podstawie którego dokonano stwierdzenia nabycia spadku.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Skarga opierała się na zarzucie zaniechania otwarcia i ogłoszenia testamentu spadkodawczyni z lipca 2000 r. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 197/14 POSTANOWIENIE Dnia 15 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku L. D. przy uczestnictwie D. M. i Gminy Miasto S. o stwierdzenie nabycia spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 października 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ograniczony tymi przesłankami dostęp do Sądu Najwyższego wiąże się z charakterem skargi kasacyjnej jako środka zmierzającego do podważenia prawomocnego już orzeczenia i tylko w sytuacji gdy zachodzi potrzeba uzyskania wypowiedzi Sądu Najwyższy z uwagi na jego funkcje ustrojowe, a więc sprawowanie nadzoru judykacyjnego, w tym zapewnianie jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Przesłanka ujęta w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., na którą skarżący powołał się w skardze kasacyjnej, stanowi jedynie pozorne odstępstwo od modelu publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Ma ona ma swoją normatywną treść, nie chodzi bowiem o sprawy, w których rozstrzygnięcie zostało oparte na błędnej subsumcji czy wadliwej wykładni prawa materialnego lub procesowego, ale o sprawy, w których zapadłe orzeczenie może być kwalifikowane jako bezprawne. Taka zaś ocena ma być dokonana wprost, bez wnikliwej analizy, ponieważ wadliwość orzeczenia musi być tu widoczna od razu, dla każdego przeciętnego prawnika. Potrzeba wyeliminowania z obrotu orzeczeń naruszających elementarne reguły porządku prawnego jest niewątpliwa. Rzeczą skarżącego jest wskazanie nie tylko konkretnych, naruszonych, jego zdaniem, przez sąd przepisów ale przede wszystkim przytoczenie odpowiednich argumentów wyjaśniających, dlaczego te przepisy zostały w tak bezdyskusyjny sposób naruszone (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2013 r., III SK 4/13, nie publ.). We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżący wskazuje na fakt zaniechania otwarcia i ogłoszenia przez Sąd testamentu spadkodawczyni z lipca 2000 r. nie wskazując
3 jednak w jaki sposób prawidłowość procedowania w tym zakresie wpłynęłaby na ocenę ważności testamentu z 2005 r., na podstawie którego dokonano stwierdzenia nabycia spadku. Po analizie zaprezentowanych argumentów Sąd Najwyższy nie dostrzega, aby w sprawie niniejszej przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, w rozumieniu wyżej podanym, była spełniona. Mając na uwadze powyższe, przy uwzględnieniu, że w sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, którą - zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c. - Sąd Najwyższy bierze pod uwagę z urzędu, należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). [aw]
Powiązane orzeczenia
- II CSK 574/19 2020-08-28Czy skarga kasacyjna dotycząca stwierdzenia nabycia spadku, oparta na zarzutach nieważności testamentu z powodu wpływu osób trzecich lub błędu, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli podniesione z…
- IV CSK 541/19 2020-02-20Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, dotycząca kwestii ważności testamentu, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- IV CSK 305/19 2019-12-18Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, oparta na zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanek istotnego…
- V CSK 19/15 2015-07-23Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, oparta na zarzutach naruszenia art. 952 § 1 k.c. i art. 965 k.c. dotyczących testamentu ustnego, może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasa…
- V CSK 209/17 2017-10-17Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, oparta na przesłance oczywistej zasadności, powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli sąd drugiej instancji ustalił, że dokument mający być testamentem wł…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy