I CSK 677/17

Sygn. akt I CSK 677/17 POSTANOWIENIE Dnia 8 marca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa J. K. przeciwko Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 marca 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt I ACa ../16, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Powódka J. K. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 11 maja 2017 r., oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 1 lutego 2016 r. Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie objęte cofniętą częścią pozwu (żądanie ponad kwotę 334.122,82 zł), a w pozostałym zakresie oddalił powództwo skierowane przeciwko Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie o odszkodowanie za szkodę wynikłą z nieprzyznania powódce pomocy finansowej w ramach programu „Ułatwianie startu młodym rolnikom”. Sąd Apelacyjny wskazał, że samo uzyskanie pozytywnej oceny wniosku powódki z punktu widzenia formalnego, tj. uznanie go za złożony w terminie, poprawny i kompletny nie zapewniało automatycznie zawarcia umowy o dofinansowanie. W ocenie Sądu Apelacyjnego w sprawie nie ustalono okoliczności, które dowodziłyby bezprawności wskazanej przez powódkę decyzji pozwanego z dnia 31 lipca 2013 r. i by w ogóle mogła być ona źródłem poniesionej przez skarżącą szkody, skoro nie była ostateczna i nie została przez nią zaskarżona. Podniósł też, że powódka nie przedłożyła judykatu pozwalającego dochodzić jej odszkodowania na podstawie art. 4171 § 2 k.c. Sąd nie stwierdził też podstaw do uwzględnienia roszczenia powódki na podstawie art. 4172 k.c., który dotyczy szkód na osobie. Niezależnie od tych przyczyn Sąd Apelacyjny wskazał, że skarżąca nie wykazała poniesionej szkody, gdyż wnioski o udzielenie pomocy załatwiane były w kolejności wpływu, uwzględniono 372 wnioski złożone wcześniej niż wniosek powódki (będący wnioskiem 521-szym) i nie uwzględniono żadnego późniejszego. Przy czym środki pomocowe w ramach których wnioski mogły być uwzględniane wynosiły 18 616 671,43 zł, podczas gdy wnioski łącznie zawierały aplikację o ponad 26 mln zł. Sąd wskazał też, że w postępowaniu apelacyjnym powódka podniosła nowe fakty, jednak nie zgłosiła wniosków na ich poparcie – wniosek dowodowy dotyczył okoliczności, które nie mogły być dowiedzione tymi dowodami, a ponadto okoliczności, które powódka powołała w postępowaniu drugoinstancyjnym mogła bez przeszkód dowodzić przed sądem pierwszej instancji. 3 Wyrok Sądu Apelacyjnego powódka zaskarżyła skargą kasacyjną w części oddalającej jej apelację. Zarzuciła błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 417 k.c., art. 4171 § 2 i 3 k.c. w zw. z art. 77 Konstytucji RP, art. 6 k.c., art. 361 § 1 i § 2 k.c., art. 363 k.c. w zw. z art. 417 k.c. i art. 4171 § 2 i 3 k.c., art. 381 k.p.c. i art. 382 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c., art. 387 § 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. We wnioskach domagała się uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, służy ochronie interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, umożliwia także uchylenie orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych. Nie będąc ogólnie dostępnym środkiem zaskarżenia orzeczeń umożliwiającym rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej, poddawana jest wstępnej ocenie w ramach tzw. przedsądu, ustanowionej w art. 3989 k.p.c., mającej za cel zbadanie, czy spełnia przesłanki przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania. Skarżąca uzasadniła potrzebę rozpatrzenia jej skargi wystąpieniem przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zdaniem skarżącej w sprawie występują istotne zagadnienia prawne, które ujęła w formie pytań: 1). Czy w rozumieniu art. 4171 § 2 i/lub 3 k.c., za prejudykat można uznać decyzję administracyjną, która stwierdza, że wniosek o dofinansowanie złożony przez powódkę jest poprawny i ma status kompletności, zaś w drugim punkcie odmawia jej dofinansowania z uwagi na brak środków w ramach danego programu? 2). Czy usprawiedliwiony w okolicznościach sprawy i niezawiniony brak możliwości wylegitymowania się przez powódkę prejudykatem w rozumieniu art. 4171 § 2 i/lub 3 k.c. jest przesłanką, która uniemożliwia stronie dochodzenie odszkodowania na podstawie art. 417 § 2 i/lub 3 k.c.? Przez istotne zagadnienie prawne rozumie się problem o charakterze prawnym powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter nowy i rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozstrzygnięcie stwarza realne i poważne 4 trudności, a którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/2013, nie publ.). Argumentacja przedstawiona przez skarżącą nie dowodzi wystąpienia w sprawie potrzeby rozwiazywania przedstawionych przez skarżącą zagadnień prawnych. Potrzebę taką oceniać należy w zakresie zgłaszanych żądań i w konkretnych okolicznościach faktycznych i podstawach prawnych rozpatrywanej sprawy. W tym wypadku – skoro powódka uznaje za bezprawną i powodująca jej szkodę konkretną ostateczną decyzję – w świetle art. 4171 § 2 k.c. nie zachodzą wątpliwości, że konieczne jest przedstawienie orzeczenia stwierdzającego jej niezgodność z prawem, stwierdzoną we właściwym postępowaniu, jeżeli natomiast swoje roszczenie wiąże z uchybieniami innego rodzaju, np. skutkami nieprawidłowych decyzji nieostatecznych – może bezpośrednio dochodzić roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 417 k.c., bez potrzeby przedstawiania judykatu. Problem ten został już należycie wyjaśniony w orzecznictwie i piśmiennictwie, a okoliczności sprawy są znacząco odmienne od tych, które były przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w powołanej w skardze kasacyjnej sprawie IV CSK 367/15, w której zapadł wyrok z dnia 26 lutego 2016 r. W związku z tym uznać należy, że wskazana przez skarżącą podstawa przyjęcia jej skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zachodzi. Okoliczności sprawy nie wskazują również, aby wystąpiły inne przesłanki z art. 3989 § 1 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi powódki do rozpoznania. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z treści art. 98 § 1 i 3, art. 99, art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). kc aj 5