I CSK 702/13

WyrokIzba Cywilna2014-05-14

Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku może być oparta na zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, w szczególności zdolności spadkodawcy do testowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał jej oczywistej zasadności. Argumentacja skarżącego sprowadzała się do kwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd podkreślił, że ocena zdolności spadkodawcy do testowania, oparta na opinii biegłego, nie może być skutecznie podważana w skardze kasacyjnej.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy stwierdził nabycie spadku po W. H. na podstawie testamentu notarialnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika J. H. i uwzględnił apelację wnioskodawczyni D. N., zmieniając postanowienie w zakresie daty testamentu. Uczestnik J. H. złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionując zdolność spadkodawczyni do sporządzenia testamentu oraz autentyczność podpisów. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 702/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z wniosku D. N. przy uczestnictwie J. H., […] o stwierdzenie nabycia spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 maja 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika J. H. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt V Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od J. H. na rzecz D. N. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3) przyznaje adw. R. P. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w W. kwotę 270 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych) powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestnikowi J. H. w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 października 2010 r. Sąd Rejonowy w W. stwierdził, że spadek po W. H. zmarłej w dniu 15 października 2005 r. nabyła na podstawie testamentu notarialnego z dnia 5 lutego 2002 r. D. N. w całości. Po rozpoznaniu apelacji wnioskodawczyni D. N. oraz uczestnika J. H., Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 21 września 2012 r. oddalił apelację uczestnika J. H. natomiast uwzględnił apelację wnioskodawczyni i zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że stwierdził, iż spadek po W. H. nabyła w całości D. N. na podstawie testamentu notarialnego z dnia 2 października 2002 r. W skardze kasacyjnej opartej na obu podstawach uczestnik J. H. jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wywiódł z naruszenia przez Sąd drugiej instancji powołanych w skardze kasacyjnej przepisów: art. 945 § 1 pkt.1 k.c. przez pominięcie, że spadkodawczyni z powodu wieku i chorób osłabiających aktywność i siłę woli nie była w stanie przeciwstawić się naciskom i sugestiom osób trzecich, pod których opieką pozostawała i w konsekwencji sporządziła testament w stanie wyłączającym swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli oraz art. 227, art. 232 i art. 233 k.p.c. przez nie przeprowadzenie prawidłowego postępowania dowodowego i nie rozważenie w sposób bezstronny i wszechstronny zeznań świadków i uczestników postępowania oraz zarzutów J. H. co do autentyczności podpisów spadkodawczyni na sporządzonych testamentach i powiązań rodzinnych notariuszy sporządzających testamenty z pełnomocnikiem wnioskodawczyni. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania prowadzi do oceny, że skarżący nie wykazał, iż skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Uzasadnienie tej przesłanki przedsądu stanowi w istocie powtórzenie zarzutów przedstawionych w podstawach kasacyjnych i nie pozwala na stwierdzenie, że Sąd Okręgowy w sposób oczywisty, a więc kwalifikowany, 3 widoczny od razu przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy naruszył przepisy prawa i w wyniku tego wydał oczywiście wadliwe orzeczenie. Argumentacja skarżącego sprowadza się do kwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych leżących u podstaw zaskarżonego orzeczenia, a w szczególności zdolności do testowania spadkodawczyni, co jest niedopuszczalne w skardze kasacyjnej (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.) i pomija, że Sąd w oparciu o opinię biegłego lekarza ustalił, iż spadkodawczyni w chwili sporządzania testamentu była w stanie swobodnie powziąć decyzję i wyrazić wolę. Pozostałe zarzuty dotyczące autentyczności podpisów wnioskodawczyni i bliżej nieokreślonych powiązań rodzinnych notariuszy z pełnomocnikiem wnioskodawczyni, są oderwane od podstawy faktycznej i prawnej sprawy i nie mogą być skuteczne jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. Na wniosek pełnomocnika skarżącego Sąd Najwyższy przyznał mu od Skarbu Państwa zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestnikowi J. H. z urzędu w postępowaniu kasacyjnym (§ 19 i 20 w zw. z § 13 ust.4 pkt.1 i § 9 pkt.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz.461). [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 945 § 1 pkt.1 KCart. 227art. 232art. 233 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 3art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy