I CSK 702/13
WyrokIzba Cywilna2014-05-14
Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku może być oparta na zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, w szczególności zdolności spadkodawcy do testowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał jej oczywistej zasadności. Argumentacja skarżącego sprowadzała się do kwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd podkreślił, że ocena zdolności spadkodawcy do testowania, oparta na opinii biegłego, nie może być skutecznie podważana w skardze kasacyjnej.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy stwierdził nabycie spadku po W. H. na podstawie testamentu notarialnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika J. H. i uwzględnił apelację wnioskodawczyni D. N., zmieniając postanowienie w zakresie daty testamentu. Uczestnik J. H. złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionując zdolność spadkodawczyni do sporządzenia testamentu oraz autentyczność podpisów. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 702/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z wniosku D. N. przy uczestnictwie J. H., […] o stwierdzenie nabycia spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 maja 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika J. H. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt V Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od J. H. na rzecz D. N. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3) przyznaje adw. R. P. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w W. kwotę 270 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych) powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestnikowi J. H. w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 października 2010 r. Sąd Rejonowy w W. stwierdził, że spadek po W. H. zmarłej w dniu 15 października 2005 r. nabyła na podstawie testamentu notarialnego z dnia 5 lutego 2002 r. D. N. w całości. Po rozpoznaniu apelacji wnioskodawczyni D. N. oraz uczestnika J. H., Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 21 września 2012 r. oddalił apelację uczestnika J. H. natomiast uwzględnił apelację wnioskodawczyni i zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że stwierdził, iż spadek po W. H. nabyła w całości D. N. na podstawie testamentu notarialnego z dnia 2 października 2002 r. W skardze kasacyjnej opartej na obu podstawach uczestnik J. H. jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wywiódł z naruszenia przez Sąd drugiej instancji powołanych w skardze kasacyjnej przepisów: art. 945 § 1 pkt.1 k.c. przez pominięcie, że spadkodawczyni z powodu wieku i chorób osłabiających aktywność i siłę woli nie była w stanie przeciwstawić się naciskom i sugestiom osób trzecich, pod których opieką pozostawała i w konsekwencji sporządziła testament w stanie wyłączającym swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli oraz art. 227, art. 232 i art. 233 k.p.c. przez nie przeprowadzenie prawidłowego postępowania dowodowego i nie rozważenie w sposób bezstronny i wszechstronny zeznań świadków i uczestników postępowania oraz zarzutów J. H. co do autentyczności podpisów spadkodawczyni na sporządzonych testamentach i powiązań rodzinnych notariuszy sporządzających testamenty z pełnomocnikiem wnioskodawczyni. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania prowadzi do oceny, że skarżący nie wykazał, iż skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Uzasadnienie tej przesłanki przedsądu stanowi w istocie powtórzenie zarzutów przedstawionych w podstawach kasacyjnych i nie pozwala na stwierdzenie, że Sąd Okręgowy w sposób oczywisty, a więc kwalifikowany,
3 widoczny od razu przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy naruszył przepisy prawa i w wyniku tego wydał oczywiście wadliwe orzeczenie. Argumentacja skarżącego sprowadza się do kwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych leżących u podstaw zaskarżonego orzeczenia, a w szczególności zdolności do testowania spadkodawczyni, co jest niedopuszczalne w skardze kasacyjnej (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.) i pomija, że Sąd w oparciu o opinię biegłego lekarza ustalił, iż spadkodawczyni w chwili sporządzania testamentu była w stanie swobodnie powziąć decyzję i wyrazić wolę. Pozostałe zarzuty dotyczące autentyczności podpisów wnioskodawczyni i bliżej nieokreślonych powiązań rodzinnych notariuszy z pełnomocnikiem wnioskodawczyni, są oderwane od podstawy faktycznej i prawnej sprawy i nie mogą być skuteczne jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. Na wniosek pełnomocnika skarżącego Sąd Najwyższy przyznał mu od Skarbu Państwa zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestnikowi J. H. z urzędu w postępowaniu kasacyjnym (§ 19 i 20 w zw. z § 13 ust.4 pkt.1 i § 9 pkt.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz.461). [aw]
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 305/19 2019-12-18Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, oparta na zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanek istotnego…
- II CSK 110/20 2020-07-22Czy skarga kasacyjna oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, w szczególności dotyczących zdolności testowania spadkodawcy, może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadnoś…
- I CSK 2336/22 2022-08-09Czy skarga kasacyjna oparta na zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, w tym opinii biegłego, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności?
- I CSK 3854/24 2025-07-16Czy skarga kasacyjna dotycząca stwierdzenia nabycia spadku, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne sądów niższych instancji dotycząc…
- IV CSK 588/19 2020-02-28Czy skarga kasacyjna w sprawie spadkowej, oparta na zarzucie błędnej oceny dowodów przez sąd drugiej instancji, może zostać przyjęta do rozpoznania jako oczywiście uzasadniona?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 945 § 1 pkt.1 KCart. 227art. 232art. 233 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 3art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy