I CSK 736/16
WyrokIzba Cywilna2017-05-26
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek szacunku i wzajemnego wspierania się między rodzicami a dziećmi, przewidziany w art. 87 k.r.o., stanowi essentialia negotii umowy darowizny i czy jego naruszenie może być podstawą do odwołania darowizny jako sankcji uzupełniającej normę prawną?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zagadnienie prawne podniesione przez powodów nie spełnia kryteriów określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Stwierdzono, że regulacje dotyczące umowy darowizny i art. 87 k.r.o. są od siebie niezależne. Odwołanie darowizny wymaga udowodnienia rażącej niewdzięczności obdarowanego, co jest pojęciem znacznie bardziej precyzyjnym niż ogólny obowiązek z art. 87 k.r.o. Brak szacunku i wsparcia może być uznany za rażącą niewdzięczność tylko w skrajnej postaci i wymaga oceny na tle całokształtu stanu faktycznego.Stan faktyczny
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. W skardze kasacyjnej wskazali na istotne zagadnienie prawne dotyczące związku między obowiązkiem szacunku i wspierania się między rodzicami a dziećmi (art. 87 k.r.o.) a dopuszczalnością odwołania darowizny. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz nie obciążać powodów kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 736/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa Z. Z. i J. Z. przeciwko R. Z. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 maja 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. nie obciąża powodów kosztami postępowania kasacyjnego; 3. przyznaje radcy prawnemu M. M.-K. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w W. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych powiększoną o 23 % podatku VAT za udzielenie powodom z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej powodów jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazano występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego, które ma się sprowadzać do potrzeby oceny, czy do essentialia negotii umowy zawieranej pomiędzy rodzicami a dziećmi należy obowiązek szacunku i wzajemnego wspierania się, przewidziany w art. 87 k.r.o., a w konsekwencji, czy dopuszczalność odwołania takiej darowizny może zostać uznana za sankcję, jaka uzupełnia normę prawną wyrażoną w art. 87 k.r.o. Tak sformułowane zagadnienie prawne jednak wątpliwości nie budzi. Regulacja umowy darowizny i art. 87 k.r.o. są od siebie całkowicie niezależne. W przypadku umowy darowizny do dopuszczalności jej odwołania wymagane jest udowodnienie rażącej niewdzięczności obdarowanego, co jest dużo bardziej precyzyjne od ogólne obowiązku z art. 87 k.r.o. Oczywiście w niektórych przypadkach brak szacunku i wspierania się ze strony dzieci na rzecz rodziców może zostać uznany za przejaw rażącej niewdzięczności, ale będzie tak tylko wówczas, gdy będzie on w skrajnej postaci – każdorazowo wymaga to oceny na tle całokształtu stanu faktycznego. Okoliczności stanu faktycznego uzasadniają nieuwzględnienie sformułowanego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku o zasądzenie kosztów procesowych (art. 102 k.p.c.). W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. aw aj
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 179/19 2019-12-20Czy niedotrzymanie przez obdarowanego warunków umowy rodzinnej, przewidującej zwrotne przeniesienie własności nieruchomości na syna darczyńcy po osiągnięciu przez niego pełnoletności, może stanowić rażącą niewdzięczność…
- IV CSK 625/15 2016-03-11Czy art. 87 k.r.o. co do zasady wyłącza zastosowanie art. 410 § 2 k.c. w sytuacjach, gdy środki pieniężne są przekazywane między rodzicem a dzieckiem?
- III CSK 315/18 2019-05-09Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, gdy powód opiera wniosek na podstawie wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., podnosząc, że sąd drugiej instancji nieprawidłowo ocenił ustawową przesł…
- V CSK 428/19 2020-02-28Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na istnieniu istotnego zagadnienia prawnego, jest uzasadniony, gdy przedstawione zagadnienia nie spełniają wymogów stawianych przez Sąd Najwyższy, a dotycz…
- II CSK 156/13 2013-10-16Czy naganne zachowanie obdarowanego wobec dziecka darczyńcy, będącego małżonkiem obdarowanego, może być uznane za rażącą niewdzięczność wobec darczyńcy w rozumieniu art. 898 § 1 k.c., biorąc pod uwagę relacje społeczne i…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 87 KROart. 102 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy