I CSK 741/17
WyrokIzba Cywilna2018-04-16
Skład orzekający: Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, w sytuacji gdy uczestnik kwestionuje testament (własnoręczność podpisu, swobodę lub świadomość testowania), sąd ma obowiązek dopuścić dowody z urzędu, w szczególności dowód z opinii biegłego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez skarżącego zagadnienie prawne nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego wymagającego interpretacji przepisów. Wskazał, że art. 670 k.p.c. nie zwalnia uczestników z obowiązku wskazywania dowodów wykazujących fakty, z których wywodzą skutki prawne, a w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku stosuje się art. 232 zd. pierwsze w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.Stan faktyczny
Uczestnik postępowania wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego. Sądy obu instancji stwierdziły nabycie spadku na podstawie testamentu notarialnego przez córkę spadkodawcy, uznając, że uczestnik nie wykazał, iż spadkodawca sporządził testament w stanie wyłączającym świadome lub swobodne powzięcie i wyrażenie woli. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 741/17 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku B.B. przy uczestnictwie W.S. o stwierdzenie nabycia spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV Ca […]16, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Uczestnik W.S. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 14 kwietnia 2017 r. oddalającego jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 3 grudnia 2015 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że spadek po ojcu wnioskodawczyni i uczestnika, R.S., synu J. i W., urodzonym 5 sierpnia 1924 r., zmarłym 11 września 2013 r. w W., ostatnio stale zamieszkałym w W. przy ul. […], na podstawie testamentu notarialnego z dna 4 sierpnia 2011 r. nabyła w całości jego córka B.B. (wnioskodawczyni) i orzekł o kosztach postępowania. Sądy obu instancji uznały, że uczestnik nie wykazał, aby spadkodawca sporządził testament będąc w stanie wyłączającym świadome lub swobodne powzięcie i wyrażenie woli. W skardze kasacyjnej uczestnik zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego w części ustalającej spadkobiercę, tj. w pkt I. Zarzucił naruszenie art. 670 k.p.c., art. 677 § 1 k.p.c., art. 232 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., art. 378 k.p.c., art. 386 § 4 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c., art. 382 k.p.c., art. 6 k.c. i art. 945 § 2 k.c. We wnioskach domagał się uchylenia orzeczenia w zaskarżonej części i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, służy ochronie interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, umożliwia także uchylenie orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych. Nie będąc ogólnie dostępnym środkiem zaskarżenia orzeczeń umożliwiającym rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej, poddawana jest wstępnej ocenie w ramach tzw. przedsądu, ustanowionej w art. 3989 k.p.c., mającej za cel zbadanie, czy spełnia przesłanki przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania. Skarżący potrzebę rozpatrzenia jego skargi wiąże z przesłanką z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Jego zdaniem w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne wymagające interpretacji przepisów - art. 670 k.p.c., art. 677 k.p.c. oraz art. 232
3 k.p.c. w zw. z art. 13 k.p.c., art. 6 k.p.c. i art. 945 k.p.c. sprowadzające się do pytania: czy w sytuacji, w której uczestnik kwestionuje testament, w szczególności własnoręczność podpisu pod testamentem lub swobodę lub świadomość testowania, sąd ma obowiązek dopuścić stosowne dowody z urzędu w celu weryfikacji stanu faktycznego, w szczególności dowód z opinii biegłego do spraw pisma ręcznego, biegłego psychologa lub psychiatry? Powołanie przesłanki objętej art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymagało przedstawienia dostrzeżonego zagadnienia prawnego z powołaniem konkretnych przepisów prawa, wykazania, że jest ono istotne, nowe, poważne i dotąd nierozwiązane w orzecznictwie sądowym, a wyjaśnienie go ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia sprawy skarżącego, ale także innych podobnych spraw. Zagadnienie przedstawione przez uczestnika nie ma tych walorów, dotyczy bowiem kwestii już wielokrotnie rozważanej i należycie wyjaśnionej. W postanowieniach z dnia 16 października 2002 r. (IV CK 178/02, OSNC 2004/2/25) i z dnia 21 kwietnia 2004 r. (III CK 420/02, Biul.SN IC 2004/10/41) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 670 k.p.c. nie zwalnia uczestników z obowiązku wskazywania dowodów wykazujących fakty, z których wywodzą skutki prawne, ponieważ w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku ma zastosowanie art. 232 zd. pierwsze w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., a także - w drugiej instancji - art. 381 k.p.c. Z przytoczonych względów, wobec niewystąpienia przesłanki przedsądu wskazanej przez uczestnika i niestwierdzenia innych podstaw z art. 3989 § 1 k.p.c. należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw a.ł.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 504/18 2019-09-26Czy postanowienie sądu drugiej instancji oddalające apelację uczestnika postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, oparte na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, może zostać uchylone w postęp…
- IV CSK 579/14 2015-03-26Czy sąd spadku, prowadząc postępowanie z urzędu na podstawie art. 670 k.p.c., jest zobowiązany do przeprowadzenia dowodu z urzędu w celu sprawdzenia oświadczenia uczestnika postępowania o przysposobieniu przez spadkodawc…
- IV CSK 248/18 2018-12-12Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeżeli skarżący podnosi istotne zagadnienie prawne dotyczące zakresu działania sądów z urzędu w zakresie ustalania istn…
- I CSK 525/17 2018-01-10Czy w okolicznościach sprawy, w których uczestnik postępowania dowiedział się o istnieniu testamentu w dniu przyjścia do kancelarii notarialnej, można uznać, że działał on podstępnie, skłaniając wnioskodawcę do odrzuceni…
- IV CSK 821/15 2016-06-14Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania dotyczących oceny dowodów i prawa materialnego, może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na oczywistą…
Powołane przepisy
art. 670 KPCart. 677 § 1 KPCart. 232 KPCart. 13 § 2 KPCart. 378 KPCart. 386 § 4 KPCart. 328 § 2 KPCart. 391 KPCart. 382 KPCart. 6 KCart. 945 § 2 KCart. 3989 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy