IV CSK 579/14
WyrokIzba Cywilna2015-03-26
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd spadku, prowadząc postępowanie z urzędu na podstawie art. 670 k.p.c., jest zobowiązany do przeprowadzenia dowodu z urzędu w celu sprawdzenia oświadczenia uczestnika postępowania o przysposobieniu przez spadkodawcę, czy też ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na uczestniku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez skarżącą zagadnienie prawne dotyczące obowiązku sądu spadku do przeprowadzenia dowodu z urzędu w celu sprawdzenia oświadczenia uczestnika o przysposobieniu nie spełnia wymogów stawianych wnioskom o przyjęcie skargi kasacyjnej. Sąd wskazał, że obowiązek sądu spadku badania z urzędu, kto jest spadkobiercą, nie zwalnia uczestników postępowania od inicjatywy dowodowej w zakresie wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd Rejonowy wydał postanowienie w tej sprawie, a następnie Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, argumentując, że występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące obowiązku sądu spadku do przeprowadzenia z urzędu postępowania dowodowego w celu sprawdzenia oświadczenia uczestnika o przysposobieniu przez spadkodawcę. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 579/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z wniosku A. S. przy uczestnictwie A. A., W. A., M. S., H. K., J. X., J. C., R. M. i K. S. o stwierdzenie nabycia spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 marca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 5 maja 2014 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art.3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadni istnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach może zostać oparte rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Postanowieniem z dnia 5 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w B. oddalił apelację wnioskodawczyni A. S. od postanowienia Sądu Rejonowego w B. wydanego w dniu 16 września 2013 r. w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Wnioskodawczyni A. S. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. W ocenie skarżącej w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne powstałe na tle wykładni art. 670 k.p.c. Przedstawione zagadnienie związane jest z pytaniem, czy sąd zobowiązany jest na podstawie art. 670 k.p.c. do przeprowadzenia z urzędu postępowania dowodowego w celu sprawdzenia oświadczenia uczestnika postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, który twierdzi, że spadkodawca dokonał przysposobienia. Skarżąca stwierdza ponadto, że z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia Sądu Apelacyjnego wynika, iż wnioskodawczyni, która podnosi, że jej matka została przysposobiona przez spadkodawczynię, powinna dowieść tej okoliczności. Zdaniem skarżącej takie stanowisko pozostaje w sprzeczności z wyrażonym w art. 670 k.p.c. nakazem badania przez sąd z urzędu, kto należy do kręgu spadkobierców.
3 Sąd Najwyższego zważył, co następuje: W myśl utrwalonego w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądu, jeżeli skarżący, jako przesłankę uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazuje występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to powinien zagadnienie to przedstawić przez jego sformułowanie z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało, przytoczyć argumenty prawne prowadzące do rozbieżnych ocen prawnych, a także wykazać, że jest to zagadnienie, którego rozwiązanie jest istotne nie tylko dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, lecz także dla praktyki sądowej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSCN 2002, nr 1, poz. 11; z dnia 3 października 2002 r., II CKN 447/01, niepubl.; z dnia 14 grudnia 2004 r., III CK 585/04, niepubl.; z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, niepubl.; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2008 r., I CSK 108/08, niepubl.; z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12, niepubl.; z dnia 24 kwietnia 2014 r., II CSK 600/13, niepubl.). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia powyżej wskazanych wymagań. Przedstawione przez skarżącą zagadnienie prawne nie jest zagadnieniem nowym i dotąd nierozstrzygniętym w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Trzeba też podnieść, że zgodnie z przyjętym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, określony w art. 670 k.p.c. obowiązek sądu spadku badania z urzędu, kto jest spadkobiercą, nie zwalnia uczestników postępowania od inicjatywy dowodowej, innymi słowy, nie zwalnia uczestników od obowiązku wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 1 kwietnia 2004 r., III CK 420/02, niepubl., z dnia 11 września 2014 r., III CSK 239/13, niepubl.) Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. aw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 741/17 2018-04-16Czy w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, w sytuacji gdy uczestnik kwestionuje testament (własnoręczność podpisu, swobodę lub świadomość testowania), sąd ma obowiązek dopuścić dowody z urzędu, w szczególności dow…
- I CSK 2326/23 2024-09-20Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, w której skarżąca powołała się na oczywistą zasadność skargi wynikającą z rzekomego nieprzeprowadzenia przez Sąd Okręgowy w pełni postępowania dowodowego, pow…
- IV CSK 741/16 2017-06-27Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne lub oczywistą zasadność skargi, ale nie przedstawia wystarczając…
- II CSK 256/17 2017-10-30Czy w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku uczestnik jest zobowiązany składać wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, czy też sąd powinien w tym zakresie działać z urzędu, a jeśli taki wniosek złożono w…
- I CSK 516/16 2017-01-25Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, dotycząca oceny dowodu z opinii biegłego i sposobu prezentacji tej oceny w uzasadnieniu orzeczenia, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd…
Powołane przepisy
art.3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 670 KPCart. 3989 § 1§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy