I CSK 792/18
WyrokIzba Cywilna2019-06-13
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy powód przebywa w areszcie śledczym i domaga się zmiany pełnomocnika z urzędu na konkretnego adwokata, a jego wnioski są oddalane, można uznać, że został pozbawiony możności obrony swych praw w postępowaniu apelacyjnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że powód nie został pozbawiony możności obrony swych praw. Powód miał ustanowionego pełnomocnika z urzędu, z którym mógł nawiązać kontakt korespondencyjny, a jego preferencje co do konkretnego adwokata nie uzasadniały zmiany pełnomocnika z urzędu, zwłaszcza gdy mogłoby to prowadzić do paraliżu postępowania i zwiększenia jego kosztów. Skarga kasacyjna nie była również oczywiście uzasadniona.Stan faktyczny
Powód złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się jego uchylenia. Jako podstawę przyjął nieważność postępowania wynikającą z pozbawienia go możności obrony praw, twierdząc, że nie został powiadomiony o rozprawie apelacyjnej. Powód przebywał w areszcie śledczym i wnioskował o zmianę pełnomocnika z urzędu na konkretnego adwokata, jednak jego wnioski były oddalane. Sąd Najwyższy uznał, że powód miał ustanowionego pełnomocnika z urzędu, który był obecny na rozprawie i popierał apelację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przyznał adwokatowi K.S-B. wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 792/18 POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa J.J. przeciwko B.S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 czerwca 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]. z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […]. adwokatowi K.S-B. tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi w postępowaniu kasacyjnym kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący opiera wniosek o przyjęcie skargi na tym, że zachodzi nieważność postępowania wynikająca z pozbawienia go możności obrony swych praw wobec niezawiadomienia go o rozprawie apelacyjnej w dniu 25 stycznia 2018 r. oraz skarga jest w jego ocenie oczywiście uzasadniona. Stanowiska tego nie sposób jednak podzielić. Jak wynika z akt sprawy w dniu 10 grudnia 2017 r. zostało doręczone powodowi postanowienie ORA w […]. o wyznaczeniu jego pełnomocnikiem z urzędu adwokata P.O. Liczne wnioski powoda o zmianę pełnomocnika i wyznaczenie jednego konkretnego adwokata z ORA w [...] - P.J. zostały oddalone postanowieniami Sądu Apelacyjnego w […]. z 8 i 25 stycznia 2018 r. Pełnomocnik powoda adwokat P.O. był obecny na rozprawie apelacyjnej w dniu 25 stycznia 2018 r. i popierał apelację skarżącego. Wnioskował co prawda o zmianę pełnomocnika w związku z pismami skarżącego o wyznaczenie innego pełnomocnika, ale Sąd się do wniosków tych nie przychylił. W kontekście tych ustaleń nie budzi wątpliwości, że powód nie był pozbawiony możności obrony swych praw w postępowaniu przed sądem drugiej instancji. Został z odpowiednim wyprzedzeniem powiadomiony o osobie swojego pełnomocnika z urzędu i mógł z nim podjąć kontakt. Sam fakt, że powód przebywa w Areszcie Śledczym nie uniemożliwiał mu kontaktu korespondencyjnego. Również okoliczność, że powód, jak twierdzi, ma zaufanie tylko do jednego pełnomocnika z [...] nie uzasadniała zmiany pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w […]..
3 Możliwość wyboru pełnomocnika z urzędu nie może bowiem powodować paraliżu postępowania i znaczącego zwiększenia jego kosztów. Szczegółowa analiza skargi nie uzasadnia też wniosku, że jest ona oczywiście uzasadniona. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c. a contrario). Pełnomocnikowi pozwanej z urzędu Sąd Najwyższy przyznał wynagrodzenie zgodnie z § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 8 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 18). jw
Powiązane orzeczenia
- III CSK 249/14 2014-10-23Czy pozbawienie strony możliwości obrony jej praw, w tym odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu, stanowi podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu nieważności postępowania?
- V CSK 298/16 2016-12-12Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu per se uzasadnia zarzut nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw, stanowiąc podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- II CSK 295/15 2015-12-15Czy pozbawienie strony możności obrony jej praw przez niepouczenie o celowości ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu stanowi nieważność postępowania uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- I CSK 379/18 2019-01-22Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, w sytuacji gdy strona nie wykazała nieporadności ani skomplikowania sprawy, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z powod…
- IV CSK 426/19 2020-01-09Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu cywilnym, w sytuacji gdy strona nie wykazała swojej nieporadności lub skomplikowania sprawy, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPC§ 1§ 16 ust. 4§ 8 pkt 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy