I CSK 813/19

WyrokIzba Cywilna2020-05-07

Skład orzekający: Marta Romańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oczywista zasadność skargi kasacyjnej, jako przesłanka jej przyjęcia do rozpoznania, wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dla przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności, konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Oczywistość naruszenia musi być widoczna prima facie, bez potrzeby pogłębionej analizy. Samo naruszenie przepisu nie jest wystarczające, jeśli nie prowadzi do oczywistej nieprawidłowości orzeczenia.
Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, domagając się zapłaty z umowy pożyczki. Sąd drugiej instancji uznał umowę za rozliczoną poprzez przekazanie powodowi dwóch obrazów jako zaspokojenie należności. Powód argumentował, że umowa pożyczki i jej zmiany wymagały formy pisemnej, a przekazanie obrazów nie spełniało wymogów datio in solutum. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji, dotyczące faktycznej treści umowy i sposobu jej wykonania, nie mogą być kwestionowane w postępowaniu kasacyjnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1.800 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 813/19 POSTANOWIENIE Dnia 7 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa J. M. B. przeciwko J. S. J. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 maja 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 kwietnia 2019 r., sygn. akt V Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1.800 (tysiąc osiemset) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.), a obowiązkiem skarżącego jest 2 sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Powód wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), o której miało świadczyć to, że zawarł z pozwaną umowę pożyczki, która miała być zwrócona w gotówce lub na rachunek bankowy, gdy tymczasem Sąd drugiej instancji uznał tę umowę za rozliczoną między stronami z uwagi na przekazanie przez pozwaną powodowi dwóch obrazów, które ten przyjął na poczet należnego mu świadczenia. Sąd drugiej instancji pominął, że strony w umowie zastrzegły formę pisemną dla zmian jej treści, a zatem także przewidziane w art. 453 k.c. datio in solutum powinno nastąpić z zachowaniem tej formy. Odmienne stanowisko Sądu drugiej instancji prowadzi do naruszenia art. 76, 77 § 1 i 453 k.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Skonfrontowanie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku nie potwierdza tezy skarżącego o oczywistej zasadności skargi. Jego wywód bazuje bowiem na takiej 3 wersji okoliczności faktycznych, jaką przedstawił w pozwie i z odwołaniem się do niej skonstruował roszczenie, gdy tymczasem nie została ona pozytywnie zweryfikowana w prawomocnie zakończonym postępowaniu. Z ustaleń przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia - które nie mogą być bezpośrednio przedmiotem zarzutów kasacyjnych (art. 3983 § 3 k.p.c.) i którymi Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej byłby związany (art. 39813 § 2 k.p.c.) - wynika, że strony łączyła umowa o innej treści niż podana przez powoda. Strony uzgodniły bowiem, że powód przekaże kwotę 50.000 zł osobie trzeciej, od której pozwana przyjęła ją na poczet świadczenia z umowy, do której ostatecznie nie doszło, a w zamian powód otrzyma od pozwanej dwa jej obrazy. Wszystkie te czynności zostały przez strony i osobę trzecią (świadka w sprawie) dokonane i tak doszło do zaspokojenia ich interesów zgodnie z umową. Z ustaleń wynika też, że dokument stwierdzający treść pożyczki został przez powoda sporządzony w celach księgowych, a powód nie wykonał zobowiązania do przekazania pozwanej kwoty 50.000 zł ze stwierdzonej tym dokumentem umowy pożyczki, nie może zatem domagać się jej zwrotu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. oraz - co do kosztów postępowania - art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 453 KCart. 76art. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 98 § 1art. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy