I CSK 85/19

WyrokIzba Cywilna2019-07-05

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest dochodzenie roszczenia z art. 299 k.s.h. bez uprzedniego uzyskania tytułu wykonawczego przeciwko spółce, zwłaszcza gdy spółka została wykreślona z rejestru?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano, że wykazanie bezskuteczności egzekucji z majątku spółki może nastąpić za pomocą dowolnych środków dowodowych, a niekoniecznie tytułu wykonawczego przeciwko spółce. Sąd dopuścił możliwość dochodzenia roszczenia z art. 299 k.s.h. nawet bez tytułu egzekucyjnego, gdy jego uzyskanie jest niemożliwe, np. wskutek wykreślenia spółki z rejestru.
Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty na podstawie art. 299 k.s.h. Pozwani wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów prawa. Twierdzili, że powód nie wykazał przesłanki bezskuteczności egzekucji, gdyż nie dysponował tytułem wykonawczym przeciwko spółce, a także że dochodzenie roszczenia z art. 299 k.s.h. wymagało wcześniejszych działań prawnych przeciwko spółce. Spółka, z której majątku miałaby być prowadzona egzekucja, została wykreślona z rejestru.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanych na rzecz powódki koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 85/19 POSTANOWIENIE Dnia 5 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa A. spółka z o.o. P. spółki komandytowej w W. przeciwko P. B., K. P. i M. P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 lipca 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 lipca 2018 r., sygn. akt VII AGa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanych na rzecz powódki kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie pozwani wnieśli skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołali się na oczywistą zasadność skargi. Ma ona wynikać stąd, że, po pierwsze, Sąd Apelacyjny przyjął wykazanie przez powoda przesłanki bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, mimo że powód nie dysponował tytułem wykonawczym wydanym przeciwko spółce. Jednakże, wbrew twierdzeniom skarżącego, wcale nie ma jednolitego orzecznictwa Sądu Najwyższego, z którego miałby wynikać obowiązek dysponowania tytułem wykonawczym - wręcz przeciwnie, dopuszcza się wykazanie bezskuteczności egzekucji za pomocą dowolnych, dozwolonych prawem środków dowodowych. Niewątpliwie takim środkiem jest wyciąg z rejestru świadczący o tym, że spółka, z której majątku miałaby być prowadzona egzekucja, już nie istnieje, bo ją wykreślono z rejestru. Po drugie, zdaniem skarżącego niedopuszczalne jest dochodzenie roszczenia z art. 299 k.s.h. bez uprzedniego podjęcia działań prawnych przeciwko spółce z o.o. celem dochodzenia roszczenia. Tak jednak nie jest. Choć oczywiście jest zasadą wymaganie, aby wierzyciel spółki dysponował tytułem egzekucyjnym wydanym przeciwko spółce, co z reguły oznacza, że wcześniej musi się toczyć postępowanie przeciwko spółce z o.o., to jednakże wyjątkowo, co wskazano trafnie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, Sąd Najwyższy dopuszcza brak tytułu egzekucyjnego, zwłaszcza wtedy, gdy, jak w stanie faktycznym tej sprawy, uzyskanie go jest niemożliwe wskutek wykreślenia spółki z rejestru. Po trzecie, niedopuszczalne ma być, zdaniem skarżącego, uwzględnienie roszczenia z art. 299 k.s.h., gdy wierzyciel nie dysponuje tytułem egzekucyjnym lub wykonawczym wydanym przeciwko spółce z o.o. Jak już jednak wskazano, tak nie jest. Skarga nie jest zatem oczywiście uzasadniona, bo niewątpliwie rozumowanie przyjęte przez Sąd II instancji jest logiczne i spójne, choć 3 rozpatrywana sprawa nie jest standardowa, bo dotyczy sytuacji, gdy dłużnik - spółka z o.o. został już wykreślony z rejestru w chwili, gdy toczy się postępowanie z art. 299 k.s.h. Nie można jednak Sądowi II instancji zarzucić popełnienia błędu w sztuce, a do tego zaskarżone orzeczenie jest trafne. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. aw jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 299 KSH§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy