I CSK 87/24

WyrokIzba Cywilna2024-10-24

Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne i merytoryczne uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie wykazania potrzeby dokonania wykładni przepisów prawa lub rozbieżności w orzecznictwie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykaże, że potrzeba dokonania wykładni przepisów prawa lub potrzeba zmiany dotychczasowej wykładni wynika z wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów lub rozbieżności w orzecznictwie, które mają charakter generalny i abstrakcyjny oraz mieszczą się w publicznoprawnym charakterze skargi kasacyjnej. Wątpliwości interpretacyjne muszą mieć poważny i rzeczywisty charakter, a ich rozstrzygnięcie musi być istotne z punktu widzenia wyniku postępowania oraz publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Powódka wniosła pozew o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Sąd Okręgowy oddalił powództwo. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki. Powódka wniosła skargę kasacyjną, wskazując na potrzebę wykładni art. 898 § 1 k.c. z uwagi na wątpliwości co do sposobu zastosowania oraz rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 87/24 POSTANOWIENIE 24 października 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska na posiedzeniu niejawnym 24 października 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa W. N. przeciwko W. N. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, na skutek skargi kasacyjnej W. N. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 26 kwietnia 2023 r., I ACa 1010/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Lublinie na rzecz pełnomocnika z urzędu – radcy prawnego P. K. 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych podwyższonej o należny podatek od towarów i usług z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. (NM) UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z 27 lipca 2022 r. oddalił powództwo W.N. o zobowiązanie W.N. do złożenia oświadczenia woli oraz orzekł o kosztach postępowania. Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z 26 kwietnia 2023 r. oddalił apelację W. N. oraz orzekł o kosztach postępowania. I CSK 87/24 2 Powódka wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, zaskarżając go w całości. Skarżąca we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazała na potrzebę dokonania wykładni art. 898 § 1 k.c. z uwagi na wątpliwości co do sposobu zastosowania oraz rozbieżności w orzecznictwie. Pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu wniósł o przyznanie mu wynagrodzenia za koszty pomocy udzielonej skarżącej w postępowaniu kasacyjnym wraz z oświadczeniem, że koszty te nie zostały uiszczone przez skarżącą nawet w części. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest kwalifikowanym środkiem prawnym, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a leżącymi w interesie powszechnym. Rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno służyć ochronie obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania oraz zapewniać jednolitość orzecznictwa sądowego w takich sprawach, w których możliwe jest dokonanie zasadniczej wykładni przepisu prawa, mającej walor generalny i abstrakcyjny. W przepisach kodeksu postępowania cywilnego skarga kasacyjna została ukształtowana jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń, wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Powołanie się na przyczynę kasacyjną, przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania przez stronę skarżącą, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni. Konieczny jest stosowny jurydyczny wywód, na czym owe wątpliwości polegają, że mają one poważny oraz rzeczywisty charakter i ich rozstrzygnięcie wiąże się z rozpatrywaną sprawą i jest istotne z punktu widzenia wyniku I CSK 87/24 3 postępowania oraz publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach, wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (por.m.in. postanowienia z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z 8 lipca 2008 r. I CSK 111/08; z 20 listopada 2015 r., III CSK 269/15; z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15; z 3 sierpnia 2017 r., IV CSK 85/17; z 7 grudnia 2017 r., I CSK 499/17; z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 571/17). Zagadnienia i wątpliwości interpretacyjne, sformułowane przez skarżącą, nie czynią zadość opisanym powyżej wymaganiom. Zgłoszone przez skarżacą watpliwości co do znaczenia przepisów nie mają żadnego związku z publicznoprawnym charakterem sprawy, lecz zmierzają tylko i wyłącznie do zmiany wydanych w jej sprawie orzeczeń sądów powszechnych. Skarżąca nie wykazała, w jaki sposób rozwiązanie jej wątpliwości wpłynęłoby na praktykę w innych podobnych sprawach lub mogłoby ujednolicić orzecznictwo. Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c.oraz § 8 pkt 7 w zw. z § 16 ust. 4 pkt 2 oraz § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. 2024, poz. 764). (r.n.) [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 898 § 1 KCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 3 KPC§ 1§ 1 pkt 2§ 2§ 3§ 8 pkt 7§ 16 ust. 4§ 4 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy